YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/8594 E.  ,  2023/8313 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/212 E., 2023/43 K.
KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 01.08.1997 ile 07.10.2016 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalılık süresinin tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 29.01.2019 tarihli ve 2016/503 Esas 2019/39 Karar sayılı kararıyla; davacı adına dava konusu dönemde bir adet tevkifat bulunmakta ise de, emniyet tutanağı, ziraat odası kaydı, ürün desteği aldığında dair Tarım İlçe Müdürlüğü kayıtları tanık beyanları ve tapu kayıtları birlikte değerlendirildiğinde tarımsal faaliyetinin kesintisiz devam ettiğinin kabulünün gerektiği belirtilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 30.01.2020 tarihli ve 2019/1289 Esas 2020/240 Karar sayılı kararıyla davalı Kurumun istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairece; davacının prim kesintisine göre 01.08.1997- 31.12.1997 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı kabul edilmesi isabetli ise de, diğer yıllar açısından davacı adına prim tevkifatı, ürün teslimi vs. olup olmadığı yeterince araştırılmaksızın karar verildiğinin anlaşıldığı belirtilerek; Toprak Mahsulleri Ofisinden açıkça, kendilerinde dava konusu dönemde hangi yıllara ait listelerin bulunduğunu, listelerin mahkemeye sunulamama nedenini sormak, TMO tarafından talep edilen dönemlere ait listelerin kaybolduğunun, ulaşılamadığının mahkemeye bildirilmesi halinde bu durumun davacı aleyhine yorumlanamayacağını göz önünde bulundurmak; fakat TMO tarafından talep konusu dönemde kesintiye ilişkin listeler mevcut olduğu halde, davacı adına prim kesintisi bulunmadığının bildirilmesi durumunda, davacının ürün teslim ettiği diğer kuruluşlar varsa buralardan tevkifat veya ürün teslimi olup olmadığını araştırmak, prim kesintisi, ürün teslimi bulunmaması halinde sadece 01.08.1997- 31.12.1997 tarihleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalısı kabul edilebileceğini dikkate alarak karar vermek gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma ilamı doğrultusunda, Toprak Mahsülleri Ofisine müzekkere yazıldığı, 13.12.2022 tarihli müzekkere cevabında, davacının başmüdürlük ve bağlı işyerlerine ürün teslim etmediğinin bildirildiği gerekçesi ile, davanın kısmen kabulü ile davacının 01.08.1997-31.12.1997 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur Sigortalısı olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili; davacının tarımsal faaliyetinin bulunup bulunmadığı konusunda yeterli araştırma yapılmadığını belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, tarım bağ kur sigortalılığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçici 7 nci maddesi delaletiyle mülga 2926 sayılı Kanun'un 2, 3, 6, 9 ve 10 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeple;
Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve Kanun'a uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

18.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.