YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/8544 E.  ,  2023/9153 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/34 E., 2023/157 K.
HÜKÜM/KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasında Mahkemesinde görülen rücuan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; kurum sigortalısı ...nın 25.06.1996 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu uğradığı sürekli işgüçü kaybı maluliyeti nedeniyle davalının kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğundan bahisle kurumca sigortalı ...'ya bağlanan 9.454,27 TL peşin sermaye gelir ile ödenen 160,57 TL geçici işgörmezlik ödeneğinin bağlanan gelirin onay tarihinden, yapılan masrafların ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ve yargılama giderleriyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada da; aynı olay nedeniyle kurumca iş kazalısı ...'ya tedavi gideri olarak kurum tarafından yapılan 12.331,48 TL nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ve yargılama giderleriyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; Kurum sigortalısının kaza tarihinde çıraklık sözleşmesi gereğince davalının Mobilya Pilanye testeresinde kerestelerinin ucunu tutarak davalıya yardım etmesi sırasında davalının telefonuna çağırılmak nedeniyle yapılan işin başından ayrıldığı sırada tek başına kalan kazalının kendi başına davalıyla yaptığı işi tek başına yapmak isterken kazanın meydana geldiğini, olayda davalının kusuru bulunmadığını ve maluliyet oranının da yüksek olduğu beyanla davanın reddini ve yargılama giderlerinin de davacıya yükletilmesini cevap ve savunma etmiştir.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 17.12.2014 tarihli ve 1998/899 Esas, 2014/1056 Karar sayılı kararıyla;
14149,88 TL kurum zararının 120,42 TL sinin geçici iş görmezlik ödeneğine ilişkin kısmının 30.06.1997 tarihinden, bakiyesinin Kurum sigortalısına bağlanan gelirin onay tarihi olan 12.08.1998 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 26.12.2016 tarihli ve 2015/8784 Esas, 2016/15500
Karar sayılı bozma kararında; hükme esas alınan raporda, davalı işverene % 50 oranında, kazalı sigortalıya ise % 50 oranında kusur izafe edildiği anlaşılmış ise de, zararlandırıcı sigorta olayının oluş biçimine göre baskın kusurun işverende olduğunun kabulü ile iş kazasının meydana geldiği iş kolu ile iş güvenliği ve işçi sağlığı konularında uzman bilirkişilerden yeniden kusur raporu alınarak, varılacak sonuca göre karar verilmelidir.

Mahkemece, açıklanan bu maddi ve hukuki olgular karşısında, kazada iş göremez hale gelen sigortalının davalı yanında çalışmasına ilişkin olmak üzere davacı Kuruma zamanında verilmiş bir işe giriş bildirgesinin varlığının araştırılması ve bunun için de sigortalının Kurumdaki gelire ilişkin tahsis ve sigortalılık şahsi dosyası da getirtilmek suretiyle sigortalı adına davalı işverenden herhangi bir işe giriş bildirgesinin verilmediğine dair tespit yapılmaksızın ve 506 sayılı Kanun'un 9 uncu ve 10 uncu madde şartlarının davaya konu olayda gerçekleşip gerçekleşmediği hususları araştırılmaksızın, başka bir deyişle 506 sayılı Kanun'un 9 uncu ve 10 uncu maddeleri kapsamında, davalının sorumluluğu net olarak belirlenmeksizin karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

21.11.2013 tarihli Adli Tıp Genel Kurul raporuna göre, sigortalının sürekli iş göremezlik oranı % 5.1 olarak tespit edilmesi karşısında, gelirin kesilme durumu ortaya çıktığı anlaşılmakla öncelikle sigortalının taraf olduğu bir davada sürekli iş göremezlik oranı belirlenmiş ve kesinleşmiş ise ilgili dosyanın celbi sağlanmalı, aksi halde işverene sürekli iş göremezlik oranının tespiti yönünde dava açması için süre verilmeli ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olduğundan bahisle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece 1. Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 04.12.2019 tarihli ve 2017/298 Esas, 2019/655 Karar sayılı kararıyla; işbu dava ile ... 1. İş Mahkemesinin 1999/147 Esasına kayden açılıp bu dava dosyasıyla birleşen her iki davadaki talepler yönünden birlikte sürdürülen yargılama sonucunda; davaların kısmen kabulü ile 16979,86 TL Kurum zararının (144,51 TL sinin geçici iş görmezlik ödeneğine ilişkin kısmının 30/06/1997 tarihinden bakiyesinin kurum sigortalısına bağlanan gelirin onay tarihi olan 12/08/1998 tarihinden) işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

C. 2. Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.
2. Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 30/12/2020 tarihli ve 2020/996 Esas, 2020/4971 Karar sayılı bozma kararında;

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, taraf vekillerinin sair temyiz itirazlarının reddine,

2-Mahkemece bozma sonrası alınan 28.8.2019 tarihli kusur raporu içeriğine göre, davalı ...’nın %80, kazalının % 20 oranında kusurlu oldukları yönünde görüş belirtildiği anlaşılmıştır. Eldeki dava dosyası incelendiğinde Mahkemece ATK Genel Kurul raporu kapsamında işgöremezlik derecesi % 5.1 olarak kabul edilmiş ise de dosya içeriğine göre 25.06.2004 tarihli YSK raporunda bu oran başlangıç tarihi belirtilmeksizin ancak azalma kaydıyla % 4 olarak, ATK 3. İhtisas Kurulunun 27.02.2012 tarihli raporunda tarih belirtilmeksizin ve azalma kaydı da içermeksizin % 10.4 ve ATK Genel Kurulunun 21.11.2013 tarihli raporunda yine tarih belirtilmeksizin ve azalma kaydı içermeksizin %5.1 olarak belirlendiği,

Mahkemece % 5.1 oranındaki iş göremezlik derecesi oranının başlangıç tarihi belirlenmeksizin ne varki %32.2, % 13.2 ve %18.2 işgöremezlik oranına göre bağlanan ilk peşin değerli gelirleri toplayıp % 90 kusur karşılığının karar altına aldığı anlaşılmaktadır. Buna göre ilk olarak %90 kusura göre Mahkemenin 10 uncu maddenin varlığını kabul etmesine rağmen bu konuda herhangi bir gerekçe oluşturmaksızın karar verildiği ve bu yönde kazalının 31.01.1996 ve kaza tarihi olan 25.06.1996 dönemini de kapsar şekilde davalı işyerinde bildiriminin bulunması hususunun 9. ve 10. madde koşullarına etkisinin tartışılmadığı,

Mahkemece, kabul edilen iş göremezlik oranına göre bu oran baştan itibaren mi yoksa azalma kaydıyla mı gerçekleştiği hususunun ATK.dan rapor alınmak suretiyle belirlenmesi, bu belirleme kapsamında ödenen ya da fiili ödemeye dönüşen tutarlar Kurumdan sorulup belirlenmesi gerekirken, ayrıca 10 uncu madde koşulları da yukarıda belirlenen şekilde irdelenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup olduğundan bahisle karar bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Son Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; işbu dava ile ... 1. İş Mahkemesinin 1999/147 Esasına kayden açılıp bu dava dosyasıyla birleşen her iki davadaki talepler yönünden birlikte sürdürülen yargılama sonucunda; davaların kısmen kabulü ile 17.018,33 TL Kurum zararının (144,51 TL sinin geçici iş görmezlik ödeneğine ilişkin kısmının 30.06.1997 tarihinden bağlanan gelirin ödenen kısmı itibarıyla 5.775,48 TL 'nin onay tarihi olan 12/08/1998 tarihinden tedavi gideri 11.098,34‬ TL 'nin sarf tarihi olan 26.06.1996) işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı Kurum vekili, kusur oranını iş göremezlik derecesini kabul etmediğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

Davalı vekili, husumeti kabul etmediğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, Kurum sigortalısı ...nın 25/06/1996 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu uğradığı sürekli işgücü kaybı nedeniyle bağlanan 9454,27 TL peşin sermaye gelir ile ödenen 160,57 TL geçici işgörmezlik ödeneğinin tedavi gideri olarak kurum tarafından yapılan 12331,48 TL'nin bağlanan gelirin onay tarihinden yapılan masrafların ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369' uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,506 sayılı Kanunun 10'uncu ve 26'ıncı maddeleri

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; kararın bozulmasını gerektirecek bir husus görülmemiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle taraf vekillerininyerinde görülmeyen
tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

04.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.