YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/8223 E.  ,  2023/9911 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/65 E., 2023/869 K.
KARAR : Red
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 13. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/261 E., 2021/451 K.

Taraflar arasındaki kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı SGK Başkanlığı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 0600019865704 sicil numarası ile kurum kayıtlarında görünen 1989 yılından bu yana 3913 gün sigortalı olduğunu, sigortalı günlerinden 2422 günün ... 25. İş Mahkemesinin 2016/606 esas, 2017/44 karar sayılı dosyasından verilen ve kesinleşen karara göre sonradan hizmetlerine eklendiğini, müvekkilinin 01.10.2005 tarihi itibarıyla 3600 günü ve 50 yaşını 2000 yılında doldurduğunu, 3913 sigortalı gün içerisinde olması gereken tahsis tarihinden sonra geçen 2016 yılından 4 gün, 2017 yılından 300 gün olmak üzere toplam 304 gün sigortalı hizmetinin de bu gün sayısının içerisinde olduğunu, Kurum kayıtlarında Almanya aylık başlama tarihi olan 01.07.2015 tarihinde müvekkilinin Türkiye de sigortalı hizmetleri, bağımsız bir aylığa hak kazandırmayacak gün sayısı olan 3600 günün altında olup 1192 gün olarak göründüğünü, çünkü hizmet tespitine karar verilen ... 25. İş Mahkemesi dosyasında verilen günlerin 13.02.1989-31.12.2005 tarihleri arasında geçen 2422 günlük süre ile bu hizmetlere eklenmediğini, müvekkilinin geçmişe yönelik olarak var olan kayıtlı 1192 gün ve hizmet tespiti ile eklenen 2422 gün toplamı ile 3614 günü bulunduğunu, müvekkili tarafından 23.01.2019 tarihli başvuru ile aylık başlangıcının 01.07.2015 tarihinden başlatılmasına ilişkin başvuruya karşı davalı kurum tarafından gönderilen 12.06.2019 tarihli cevabi yazı da aylık tutarının 1.957,10 TL, ek ödeme tutarının 78,28 TL ve birikmiş ödeme tutarının 11.262,50 TL gösterildiğine ilişkin cevap gönderildiğini, yine müvekkillinin 05.08.2019 tarihli başvurusu ile 2016 yılından 4 ve 2017 yılından 300 günlük Türkiye hizmetinin normal hizmetten çıkarılarak sosyal güvenlik destek primine tabi hizmet olarak değiştirilmesini ve buna göre 01.01.2015 tarihinden kabul edilmez ise Almanya aylık başlangıcı olan 01.07.2015 tarihinden itibaren tam aylık bağlanmasını talep ettiğini, Sıhhiye Sosyal Güvenlik Merkezinin 15.08.2019 tarihli cevabi yazısında 30.06.2015 tarihine kadar Almanya çalışmalarının devam ettiği, 2016 yılından 4 gün ve 2017 yılından 300 günün tahsis tarihinden önceki hizmetleri olduğu ve aylık bağlama da nazara alındığı belirtilerek talebin reddedildiğini, Sözleşmeli ülke Almanya ile Türkiye günleri toplamı üzerinden kısmi aylık bağlanması için müvekkilinin Türkiye günlerinin tam aylığa yetmemesi gerektiğini, davalı Kurumun 01.07.2019 tarihinden itibaren tam aylık istemi ile 2016 ve 2017 yılından 304 günün emekli çalışan olarak sosyal güvenlik destek primine dönüştürülmesi istemi reddedildiğinden, kurum işleminin iptali ile aylık başlangıcının 01.07.2015 ve bu tarihten sonraki çalışma sürelerinin 2 kodu olan sosyal güvenlik destek primine tabi çalışmaya dönüştürülmesini isteme zorunluluğu doğduğunu belirterek müvekkilinin 01.02.2019 tarihinde başlayan tam aylığın ilk başlangıcının 01.07.2015 olarak tespitine, 2016 ve 2017 yıllarında geçen normal hizmetlerin sosyal güvenlik destek primine tabi hizmete dönüştürülmesine, kurum işleminin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki, derdestlik, husumet, hakdüşürücü süre ve zamanaşımı itirazında bulunduklarını, müvekkili Kurumca tesis edilen işlemlerin Kanun ve mevzuat hükümlerine aykırı olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "1-Davanın kabulüne,
2-Dava konusu 15.08.2019 tarihli ve 97774677-105.02.01-E.11757718 sayılı işlemin iptaline,
3-Davacının aylık başlangıç tarihinin 01.07.2015 olarak düzeltilmesinin ve 2016-2017 yıllarındaki tescilinin sosyal güvenlik destek primine dönüştürülmesi gerektiğinin tespitine," karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK Başkanlığı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B.İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "Somut olayda; davacının 12.02.1989-09.06.2006 tarihleri arasında 3609 gün 506 sayılı Kanun kapsamında geçen sigorta prim gün sayısının, 28.12.2016-31.10.2017 tarihleri arasında 304 gün 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a kapsamında geçen sigorta prim gün sayısının bulunduğu, 23.01.2019 tarihli tahsis talebine istinaden davacıya 01.02.2019 tarihi itibariyle 506 sayılı Kanun'un geçici 81/C/bb maddesi uyarınca aylık bağlandığı anlaşılmaktadır.
Mahkemece; davacının Alman Sosyal Güvenlik sistemine sunduğu 23.12.2014 tarihli yaşlılık aylığı talep dilekçesinin Türk-Alman Sosyal Güvenlik sözleşmesinin 46.maddesi kapsamında talep edilen sözleşme aylığının istinabeye ilişkin bir talep olarak değerlendirilmesi mümkün olmadığından, davacının Alman Sosyal Güvenlik sistemine sunduğu 23.12.2014 tarihli yaşlılık aylığı talep dilekçesinin Türkiye'deki Sosyal Güvenlik Kurum'una sunulmuş yaşlılık aylığı tahsis talep dilekçesi olarak değerlendirilmesine olanak sağlayan herhangi bir yasal dayanak olmadığı da gözardı edilerek yazılı şekilde verilen karar hatalı olmuştur." gerekçelerine dayalı olarak, "1-Davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK 353/1-b.2 maddesi uyarınca kabulüne,
2-... 13. İş Mahkemesi'nin 13.07.2021 tarih ve 2019/261 E. ve 2021/451 K. sayılı kararının kaldırılmasına, yerine,
3-Davanın reddine," karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; verilen kararın hatalı olduğunu beyanla, kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının Alman Sosyal Güvenlik sistemine sunduğu 23.12.2014 tarihli yaşlılık aylığı talep dilekçesinin Türk-Alman Sosyal Güvenlik sözleşmesinin 46 ncı maddesi kapsamında Türkiye'deki Sosyal Güvenlik Kurum'una sunulmuş yaşlılık aylığı tahsis talep dilekçesi olarak değerlendirilerek 01.01.2015 tarihi itibariyle aylığa hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri hükümleridir.
3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz karar harcının temyiz eden ilgiliden alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
18.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.