YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/8204 E.  ,  2023/10261 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/3055 E., 2023/1018 K.
KARAR : Esastan red
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/161 E., 2021/320 K.

Taraflar arasındaki aksi Kurum işleminin iptali ile kesilen aylığın kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanması istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin dava dışı ... ile ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2000/336 esas, 2000/368 karar sayılı ve 19.10.2000 tarihli kararı ile şiddetli geçimsizlik nedeni ile boşandıklarını, eski eşinin işsiz olması, içki içerek çocuklarına bakmaması sebebi ile boşandıklarını, davacının çocuklarına geçici işlerde çalışarak ve ailesinden destek alarak geçimini sağlayarak baktığını ...'in tek başına ayrı yaşadığını, babası ...'ün 13.12.1998 tarihinde vefat ettiğini, müvekkilinin babasından 01.01.2001 tarihi itibari ile ölüm aylığı bağlandığını, müvekkilinin eski eşi ile birlikte yaşadığından bahisle ölüm aylığının 01.11.2008 tarihi itibari ile kesildiğini, bu konuda ... C. Başsavcılığınca delil yetersizliğinden soruşturmada 24.03.2010 tarihinde takipsizlik kararı verildiğini, müvekkilinin eski eşinin 2018 yılında cezaevine girdiğini, haksız olarak müvekkili aleyhine icra takibi yapıldığını belirterek sonuç olarak fazla haklar saklı kalmak üzere müvekkilinin yetim aylığının kesilmesi işlemine ait davalı Kurum işleminin iptaline, aylığın kesildiği tarihten itibaren yeniden faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; 5510 S.K. 56 ncı maddesinin son fıkrasının Anayasa'ya aykırı olmadığını, Anayasa Mahkemesince 15.12.2011 tarih ve 28148 sayılı R.G. yayımlanan 28.04.2011 tarihli ve 2009/86 Esas, 2011/70 Karar sayı ile karar verildiğini, davacının boşandığı eşi ile birlikte yaşadıklarının 04.02.2010 tarihli ve 2010/HD/028 sayılı Sosyal Güvenlik Denetmeni raporu ile tespit edildiğini, denetim raporuna göre yetim aylığının kesildiğini, yapılan işlemin yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile " SGKB Kontrol memuru ...'ın 04.02.2010 tarihli raporunda Yenimahalle Muhtarı ... ifadesinde ... ve ...'ü tanıdığını, mahallede kayıtlı olduklarını Yenimahalle 58-19 Sokak No: 4 ... adresinde birlikte ikamet ettiklerini ayrı yaşamadıklarını beyan etmesini esas alarak yetim aylığının iptali gerektiğini belirtmiştir. Tanık ... mahkememizce vermiş olduğu yeminli ifadesinde de davacının boşandığı eşi ... ile 15.03.2012 tarihine kadar aynı adreste birlikte ikamet ettiklerini 15.03.2012 tarihinde ikamet ettikleri evin yıkıldığını, ev yıkıldıktan sonra yerine inşaat yapılmadığını bu tarihten sonrada ...'ü hiç görmediğini, ...'in halen aynı mahallede babasının evinde oturduğunu, kontrol memuruna verdiği ifadesinin de doğru olduğunu, mahallede 2004 yılından beri muhtar olduğunu beyan etmiştir. Nüfus kayıtlarından davacının boşanmadan sonra 2011 yılında boşandığı eşi ile müşterek çocukları olduğu, davacı 25.11.2020 tarihli celsedeki beyanında, kızı Nisanur Kepenek'in 2011 yılında doğduğunu, eski kocasının çocukları görmeye geldiğinde zorla kendisine sahip olduğu için Nisanur'a hamile kalarak doğurduğunu beyan ettiği, eski kocasının kendisine zorla tecevüzde bulunduğunu söylemekte ise de bu konuda açılmış bir ceza davasından bahsetmediği, 2011 yılında da boşandığı eşinden çocuğu olmasının 2004 yılından beri mahalle muhtarı olan kamu tanığı ...'in davacı ile boşandığı eşinin birlikte yaşadığı beyanını doğruladığı, 2007 ve 2009 yıllarında yapılan seçimlerde davacının ve eski eşinin aynı sandıkda ve arka arkaya gelen sıra numarası ile oylarını kullanmaları da tanık muhtarın beyanını doğruladığı, davacı ile eski eşinin aynı çatı altında fiilen birlikte yaşamaya devam ettikleri, boşanmanın muvazaalı olduğu kanaati oluşmuş olmakla davacının davasının reddine," karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili; boşandığı eşiyle birlikte yaşamadığını, mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, kararın kaldırılması gerektiğini istinaf başvuru nedeni olarak belirtmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "somut olayda; davacının boşandığı eşi ... ile birlikte yaşadığı tespit edildiğinden, Kurum tarafından davacıya vefat eden eşinden bağlanan aylık kesilerek, ödenen aylıklar yersiz ödeme olarak davacıdan istenmiştir. Davacı ile eski eşi 05.12.2000 yılında boşanmış, 12.04.2011 doğumlu ....., ... tarafından tanınmak suretiyle nüfus kayıtlarına tarafların müşterek çocuğu olarak geçmiştir. Denetim sırasında ifade veren Yenimahalle Muhtarı ... ifadesinde ... ve ...'ü tanıdığını, mahallede kayıtlı olduklarını Yenimahalle..... ... adresinde birlikte ikamet ettiklerini ayrı yaşamadıklarını beyan etmiş ve mahkeme de benzer şekilde ifade vermiştir. Yine kayıtlara göre, 2007 ve 2009 yıllarında yapılan seçimlerde davacının ve eski eşinin aynı sandıkta ve arka arakaya gelen sıra numarası ile oylarını kullandıkları tespit edilmiştir. Tüm dosya kapsamına göre; Kurum denetmen raporunun aksi sabit olmadığı gibi, dava konusu dönemde tarafların bir arada yaşadıklarına yönelik deliller doğrultusunda ilk derece mahkemesince davanın reddine dair kararı isabetli olup, istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir." gerekçesi ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili, istinaf dilekçesi ile birebir aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, aksi Kurum işleminin iptali ile kesilen aylığın kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanunun 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 56 ncı maddesinin ikinci fıkrası ve 96 ncı madde hükümleridir.

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler ve özellikle tanık beyanları, araştırma tutanakları, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.