YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/8184 E.  ,  2024/3302 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1401 E., 2023/1407 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Denizli 4. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/463 E., 2022/603 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı, dahili davalılar ... ve ... Oto Kiralama Otomotiv İnşaat Turizm Tarım San. Tic. Ltd. Şti. ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı dahili davalılardan ..., ... Oto Kiralama Otomotiv İnşaat Turizm Tarım San. Tic. Ltd. Şti. vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; ...'na bağlı ....l İlköğretim Okulu'nda Ocak 2008'de çalışmaya başladığını, okulun o zamanki adının .... İlkokulu olarak geçtiğini, okulda temizlik işçisi, hizmetli olarak çalıştığını, okul başladığında Eylül ayında çalışmaya başlayıp yaz tatilinde çalışmayıp ücret almayıp Eylül ayında tekrar çalışmaya başladığını, sabah 08:00 akşam 17:00 saatleri arasında okulda sürekli çalıştığını, 2008 yılının Ocak ayından 2017 yılının Haziran ayında okullar kapanana kadar aynı şekilde çalıştığını, okul yönetiminin 2010 yılından sonra ara ara sigortasını yaptığını, diğer hakları saklı kalmak kaydıyla, Ocak 2008-Haziran 2017 yılları arasında hizmet akdiyle çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
1.Dahil davalı ... vekili, cevap dilekçesinde davanın reddini savunmuştur.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ... ile dahili davalılar ... ve ... yönünden davanın kısmen kabulüne;

Davacının 14.01.2008-09.06.2017 tarihleri arasında olmak üzere; fer'i müdahil Sosyal Güvenlik Kurumu'na sigortalı hizmet bildirimlerinin yapılmadığı 14.01.2008-13.06.2008, 08.09.2008-12.06.2009, 24.09.2009-31.03.2010, 20.09.2010-31.10.2010, 01.10.2011-08.06.2012, 17.09.2012-14.06.2013, 16.09.2013-30.03.2014, 15.09.2014-03.11.2014, 01.01.2015-04.02.2015 ve 17.12.2016-01.02.2017 tarihleri arasında Merkezefendi İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü bünyesinde,

28.09.2015-16.11.2015 tarihleri arasında dahili davalı ... bünyesinde ve 02.02.2017-09.06.2017 tarihleri arasında ... bünyesinde.... İlköğretim Okulu'nda hizmet akdine tâbi olarak mülga 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu hükümleri ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 4'üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca zorunlu sigortalılık kapsamında çalıştığının tespitine, davalı ... ve belirtilen dahili davalılar yönünden fazlaya ilişkin süreler bakımından davacının tespit talebinin reddine,

2-Yukarıdaki bentte belirtilen dahili davalılar dışında kalan dahili davalılar yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Gerekçeli kararın yazılması sırasında, hüküm sonucunun (1) nolu fıkrasında geçen "24.09.2009-18.06.2010" ve "20.09.2010-31.03.2010" ibareleri hükümden çıkarılıp bunların yerine "24.09.2009-31.03.2010" ve "20.09.2010-31.10.2010" ibareleri eklenerek ve "19.09.2016-18.09.2016" ibareleri çıkartılarak resen hükmün tashihine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, dahili davalılar ... ve ... Oto Kiralama Otomotiv İnşaat Turizm Tarım San Tic Ltd. Şti. ve fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri
1.Davacı vekili, istinaf dilekçesinde özetle; kararın kaldırılmasına ve talep doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

2.Dahili davalı ... Oto Kiralama Otomotiv İnşaat Turizm Tarım San Tic Ltd. Şti. vekili, istinaf dilekçesinde özetle; kararın kaldırılmasına ve talep doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

3.Dahil davalı ... vekili, istinaf dilekçesinde özetle; kararın kaldırılmasına ve talep doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

4.Fer'i müdahil Kurum vekili, istinaf dilekçesinde özetle; kararın kaldırılmasına ve talep doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurularının Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde dahili davalılar ... ve ... Oto Kiralama Otomotiv İnşaat Turizm Tarım San. Tic. Ltd. Şti. ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Dahil davalı ... Müdürlüğü vekili, temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

2.Dahili davalı ... Oto Kiralama Otomotiv İnşaat Turizm Tarım San. Tic. Ltd. Şti. vekili, temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

3. Fer'i müdahil Kurum vekili, temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri hükümleridir.

3. Değerlendirme
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 294 üncü maddesi gereğince mahkeme, hazır olan tarafların iddia ve savunmalarını dinledikten sonra yargılamanın sona erdiğini bildirerek kararını tefhim eder. Kararın tefhimi hüküm sonucunun duruşma tutanağına geçirilerek okunması suretiyle olur. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297 nci maddesi gereğince de istek sonuçlarından her biri hakkında verilen hükümle taraflara yüklenilen borç ve tanınan hakların, mümkünse sıra numarası altında birer birer, açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir. Anılan 294 ncü maddenin 4 üncü fıkrası uyarınca zorunlu nedenlerle sadece hüküm sonucu tefhim edilebilir, ancak tefhimden itibaren bir ay içinde gerekçeli kararın yazılması gerekir. Yine aynı Kanunun 298 inci maddesinin 2 nci fıkrası açık hükmü uyarınca gerekçeli karar, tefhim edilen hüküm sonucuna aykırı olamaz. Esasen kısa kararı yazıp, tefhim etmekle davadan elini çekmiş olan hâkimin artık bu kararını değiştirmesine yasal olanak da yoktur. Öte yandan, kısa kararla gerekçeli kararın birbirinden farklı olması yargılamanın aleniyeti, kararların alenen tefhim olunmasına ilişkin Anayasa'nın 141 inci maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun yukarıda değinilen buyurucu nitelikteki maddelerine de aykırı bir durum yaratır. Ayrıca bu husus kamu düzeni ile ilgili olup, gözetilmesi kanun ile hâkime yükletilmiş bir görevdir.

Belirtilen açıklamalar ışığında somut olaya dönüldüğünde, Mahkemece 06.12.2022 tarihli duruşmada verilen kısa kararda davacının "24.09.2009-18.06.2010" "20.09.2010-31.03.2010", "19.09.2016-18.09.2016" tarihleri arasında çalıştığına dair hüküm kurulmasına karşılık, gerekçeli kararda davacının "24.09.2009-31.03.2010" "20.09.2010-31.10.2010" tarihleri arasında çalıştığına dair hüküm kurulduğu, tahsis kararı ile kısa kararda yer alan "19.09.2016-18.09.2016" tarihlerinin hükümden çıkarıldığı, kısa karar gerekçeli karar çelişkisine sebebiyet verildiği anlaşılmıştır.

Hakimin son oturumda tutanağa yazdırıp tefhim ettiği karar, esas karar olup, sonradan yazılan gerekçeli kararın bu karara aykırı olmaması gerekirken, yukarıda belirtildiği üzere, kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki oluşturulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

3. Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.