YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/8158 E.  ,  2023/9057 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/209 E., 2022/281 K.
HÜKÜM/KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasında Mahkemece görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın ... yönünden husumetten reddine diğer davalılar yönünden kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı SGK Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının, 01.04.1997 - 01.08.1997 ve 03.10.1997 - 15.07.1998 tarihleri arasında davalılar nezdinde geçen çalışmalarının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde; davacının belirtilen tarihlerde bordro kayıtlarında adına rastlanmadığını, Kurum işlemlerinin kanuna uygun olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı MEB vekili, belirtilen tarihlerde davacının çırak öğrenci statüsünde olup hizmetinin bu kapsamda bildirildiğini, davanın hak düşürücü süreden reddi gerektiğini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 25.02.2015 tarihli 2013/499 Esas 2015/116 Karar sayılı kararıyla; davacının 01.04.1997 – 01.08.1997 tarihleri ile 03.10.1997 – 15.07.1998 tarihleri arasında 42413.42 sicil sayılı iş yerinden bildirilen 400 günlük hizmetinin geçerliliği ile bu 400 günlük hizmetin 2422 sayılı Kanun gereğince yaşlılık malullük, ölüm sigortası yönünden prim ödeme gün sayısına eklenmesi gerektiğinin ve davacının sigorta başlangıç tarihinin 01.04.1997 olduğunun tespitine, aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. İlk Bozma Kararı
1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. 21 .Hukuk Dairesince; öncelikle dava dışı Efegil Kristal şirketine de husumet yöneltip davaya dahil etmesi için davacıya süre vermek, daha sonra; hem davacıdan hem davalılardan davacının ihtilaflı dönemde herhangi bir eğitime tabi tutulup tutulmadığını, tutulmuş ise süresini sormak, ücretin kim tarafından ödendiğini netleştirmek, dosyada mevcut “aday çırak, çırak veya öğrencilerin listesi ” başlıklı belgelerden ve dönem bordrolarından isimleri bulunan kişiler arasından re'sen seçilecek tanıkları dinleyerek, davacının çalışmasının şekli ve niteliği, üretime yönelik olup olmadığı, emir ve talimatların kimden alındığı konusunda beyanlarını almak, buna göre öncelikle işverenin kim olduğunu belirlemek, ondan sonra davacının çalışmalarının niteliğini tespit etmek ve varılacak sonuca göre hüküm kurmak gereklerine işaret edilerek karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 03.10.2017 tarihli 2016/295 Esas 2017/442 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne davacı ...'ın 01.04.1997 - 01.08.1997 tarihleri ile 03.10.1997 - 15.07.1998 tarihleri arasında 42413.42 sicil sayılı iş yerinden bildirilen 400 günlük hizmetinin geçerliliği ile bu 400 günlük hizmetin 2422 Kanun gereğince yaşlılık malullük, ölüm sigortası yönünden prim ödeme gün sayısına eklenmesi gerektiğinin ve davacının sigorta başlangıç tarihinin 01.04.1997 olduğunun tespitine, aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline karar verilmiştir.

C. 2'nci Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

2. Dairece, “3308 sayılı Kanuna tabi aday çırak, çırak veya öğrencilerin listesi” başlıklı evraklarda davacıya ödendiği belirtilen ücret tutarlarını, Sarayönü Halk Eğitim merkezi ile Efegil Ticaret A.Ş. arasındaki sözleşmelerde bulunan çalışanlara ödenecek ücrete dair hükümlere göre değerlendirmek, davacının yeni başlayan kursiyer ücreti mi usta kursiyer ücreti mi aldığını belirlemek, davacının ihtilaflı dönemde herhangi bir eğitime tabi tutulup tutulmadığını, tutulmuş ise süresini, ücretin kim tarafından ödendiğini netleştirmek, davacının çalışmasının şekli ve niteliği, üretime yönelik olup olmadığı, emir ve talimatların kimden alındığı konuları belirlenerek, öncelikle işverenin kim olduğu ardından davacının çalışmalarının niteliği ortaya koyulduktan sonra sonucuna göre karar vermek" gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 11.07.2019 tarihli 2018/434 Esas 2019/283 Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

E. 3'üncü Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

2. Dairece, ... yönünden husumet yokluğundan davanın reddinin gerektiği, işverenin Efegil Kristal Cam İmalat ve Pazarlama A.Ş. olduğu, dosyada yer alan delil durumuna göre çıraklık döneminin 01.04.1997 - 01.08.1997 tarihleri arasında gerçekleştiği anlaşıldığından Mahkemece bu dönem için verilen kararın isabetli olduğu, ikinci dönem olan 03.10.1997 - 15.07.1998 tarihleri arasında davacının üretime yönelik hizmet ettiğinin tüm yazılı delil ve tanık anlatımlarıyla ortaya konulduğu davanın bu dönem için kabulü gerektiği dikkate alınarak karar verilmesi gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur.

F. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında davanın kısmen kabulü ile ... yönünden davanın husumet yokluğundan reddine, davacının hizmet tespiti talebinin kabulü ile 01.04.1997 - 01.08.1997 tarihleri arasındaki dönem çalışmasının reddine 03.10.1997 - 15.07.1998 tarihleri arasında 42413.42 sicil sayılı iş yerinden bildirilen hizmetinin geçerliliği ile ve bu hizmetin 2422 Kanun gereğince yaşlılık malullük, ölüm sigortası yönünden prim ödeme gün sayısına eklenmesi gerektiğinin ve davacının sigorta başlangıç tarihinin 03.10.1997 olduğunun tespitine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı SGK Başkanlığı vekili, davacının tespiti istenen sürede dönem bordrolarında adına rastlanmadığını, 3308 sayılı Kanun'a tabi çırak öğrenci olarak hizmetinin bildirildiğini, 5 yıllık hak düşürücü süre itirazının dikkate alınmadığını, Kuruma husumet yöneltilemeyeceğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının, 01.04.1997 – 01.08.1997 tarihleri arasında 120 gün, 03.10.1997 – 15.07.1998 tarihleri arasında 280 gün Sarayönü Halk Eğitim Merkezi'nde geçen çalışmalarının malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası yönünden prim gün sayısına eklenmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 4, 79 ve 108 inci maddeleri, 3308 sayılı Kanun hükümleri ile 506 sayılı Kanun'un 2 ve 3 üncü maddeleridir.

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,02.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.