YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/8156 E.  ,  2023/8164 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/86 E., 2022/229 K.
FER'Î MÜDAHİL : Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı vekili Avukat ...
KARAR : Kısmen Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti istemli davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 04.01.2007-20.01.2011, 23.05.2013-25.08.2013 ve 26.08.2013-01.12.2014 tarihleri arasında ... adresinde bulunan iş yerinde çalıştığını, 04.01.2007-20.01.2011 ve 23.05.2013-25.08.2013 tarihleri arasındaki çalışmalarının ...'a ait iş yerinde, 26.08.2013-01.12.2014 tarihleri arasındaki çalışmalarının ...'a ait iş yerinde gerçekleştirdiğini, müvekkilinin bilmdirilen sürelerin tamamında davalı ...'a ait iş yerinde çalıştığını zannettiğini, resmi işverenin... olduğunu bilmediğini,...'in iş yerine hiçbir zaman gelmediğini, ücretlerini ...dan aldığını, iş yerleri arasında organik bağ bulunduğunu, davalıların kardeş olduğunu, muhasebecilerinin aynı kişiler olduğunu, ...nın iş yerini 2013 yılı Ağustos ayında kapatırken...'in aynı yıl içinde vergi açılışını yaptığını, iş yerinin aynı adreste faaliyet gösterdiğini, çalıştığı süre boyunca müvekkilinin sigortasının yapılmadığını beyanla 04.01.2007-20.01.2011, 23.05.2013-25.08.2013 tarihleri arasında davalı ...'ın iş yerinde, 26.08.2013-01.12.2014 tarihleri arasında davalı ...'a ait iş yerinde çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Feri müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davalı ... unvanlı iş yerinde 25.10.2010-31.12.2011 tarihleri arasında çalıştığının, 31.12.2011 tarihli işten ayrılış bildirgesinde işten ayrılış nedeninin (03) belirsiz süreli iş sözleşmesinin işçi tarafından feshi olarak verildiğini, diğer davalı ... unvanlı iş yerinde ise çalışmasının bulunmadığının tespit edildiğini, hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, davacının iddiasını usulüne uygun olarak ispatlaması gerektiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Kararda özetle; davanın kısmen kabulüne kısmen reddine, davacının davalı ...'a ait... sicil numaralı işyerinde 04.01.2007-24.10.2010 ve 23.05.2013-25.08.2013 tarihleri arasında ve davalı ...'a ait 1247942 sicil numaralı işyerinde 26.08.2013-01.12.2014 tarihleri arasında çalıştığının ve sigortasız geçen hizmetlerinin sigortalı sayılması gerektiğinin tespitine fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalılar ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesi kararında özetle; davalılar ve feri müdahil Kurum vekillerinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin 1 numaralı alt bendi uyarınca esastan reddine
karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ve feri müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Daire kararında özetle; “... eldeki davada, davacının hizmet cetveline göre, 25.10.2010 ile 31.12.2011 tarihleri arası davalı ...’a ait işyerinde, dava dışı ... unvanlı inşaat işyerinde 25.01.2012 ile 22.05.2013 tarihleri arası bildirimlerin olduğu, dava açılış tarihinin ise 11.10.2018 tarihi olduğu anlaşılmakla, yukarıda izah edilen çerçevede 25.10.2010 tarihi öncesi talep edilen sürenin hak düşürücü süreye uğradığı gözetilmeksizin; yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.” gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davanın kısmen kabulüne - kısmen reddine, davacının davalı ...'a ait... sicil numaralı işyerinde 23.05.2013-25.08.2013 tarihleri arasında ve davalı ...'a ait 1247942 sicil numaralı işyerinde 26.08.2013-01.12.2014 tarihleri arasında çalıştığının ve sigortasız geçen hizmetlerinin sigortalı sayılması gerektiğinin tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, feri müdahil Kurum ve davalılar vekillerince temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili, dava dilekçesindeki talepleri doğrultusunda İlk Derece Mahkemesince verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Feri müdahil Kurum vekili dilekçesinde özetle; Alanya İş Mahkemesinin kararının usul ve yasaya aykırıdır, Sosyal Güvenlik ile ilgili hususlar kamuyu ilgilendirmektedir, dolayısıyla salt işverenin kabulü ile dahi tespit kararı verilmesi mümkün değildir, diyerek kararı temyiz etmiştir.

3.Davalılar vekili dilekçesinde özetle; davanın niteliği gereği, hizmet tespitinde fiilen ve gerçek bir çalışmanın varlığı esastır, yalnızca iş akdine dayanılarak sigortalılıktan söz edilmesi mümkün değildir, bu fiili ve gerçek çalışmayı ispat yükü ise davacı taraftadır, ancak davacı taraf dosyaya, bu fiili ve gerçek çalışmayı ispatlayabilecek herhangi bir resmi yazılı belge sunamamıştır, diyerek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 ve 375 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı, feri müdahil Kurum ve davalılar vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı, feri müdahil Kurum ve davalılar vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve Kanun'a uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin kararı temyiz eden ilgilisine yükletilmesine,

Aşağıda yazılı fazla alınan temyiz harcının ilgilisine iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

14.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.