YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/8113 E.  ,  2023/9838 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2443 E., 2023/865 K.
KARAR : Esastan red
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 16. İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/29 E., 2022/112 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ile ölüm aylığı ve ölüm geliri bağlanması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı SGK vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı SGK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının kızı müteveffa ...'ın işçi olarak çalıştığı Arı Madeni Eşya Sanayi Tic. Ltd. Şti.de 13.01.2001 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu vefat ettiğini, 12.10.2016 tarihinde Kuruma yapılan başvuru ile davacıya ölüm aylığı ve ölüm geliri bağlanması için talepte bulunulduğunu, Kurum tarafından müteveffanın sağlığında anne ve babasının geçimini sağlamadığı gerekçesiyle talebin reddedildiğini, oysa ki davacının geçim sıkıntısı çektiğini ileri sürerek, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla davacıya, kızının vefat tarihini takip eden ay başından itibaren yasal faizi ile birlikte ölüm aylığı ve ölüm geliri bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP
Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum işlemlerinde hata bulunmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, Kurum tarafından murisin vefatına ilişkin olayın iş kazası olarak kabul edildiği, davacı murisinin vefat tarihi itibarıyla 5 yıldan fazla sigortalılığı ve primi ödenmiş 967 gününün bulunduğu, tanık beyanları ve dosya kapsamına göre murisin ... olduğu, davacı ile birlikte ikamet ettiği, davacının herhangi bir sosyal güvenlik kurumuna bağlı çalışması veya herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan 01.03.2016 tarihi itibarıyla 2022 sayılı Kanun uyarınca aldığı maaşı dışında gelir ya da aylığının bulunmaması karşısında, davacıya ölüm geliri ve ölüm aylığı bağlanması gerektiği, bunlardan yüksek olanın tamamının düşük olanının yarısının ödenmesi gerektiği, aylık başlangıcı yönünden yapılan değerlendirmede ise davacının 16.12.2013 tarihinde tahsis talebinde bulunduğu, 506 sayılı Kanun'un, “Zamanaşımı ve hakkın düşmesi” başlıklı 99/1 inci maddesinde, bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, iş kazalarıyla meslek hastalıkları ve ölüm sigortalarından hak kazanılan gelir ve aylıkların, hakkı doğuran olay tarihinden itibaren 5 yıl içinde istenmezse zamanaşımına uğrayacağı, bu durumda olanların gelir ve aylıklarının, yazılı istek gününü izleyen ay başından itibaren başlayacağının öngörüldüğü, diğer taraftan 5510 sayılı Kanun'un 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren “Zamanaşımı, hakkın düşmesi ve avans” başlığını taşıyan 97/1 inci maddesinde ise bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan durumlarda, iş kazası, meslek hastalığı, vazife malûllüğü ve ölüm hallerinde bağlanması gereken gelir ve aylıkların, hakkın kazanıldığı günden itibaren 5 yıl içinde istenmeyen kısmının zamanaşımına uğrayacağının düzenlendiği, hak sahipleri bakımından lehe olan 5510 sayılı Kanun'un 97 nci madde hükmünün uygulanması gerektiği, davacının ilk talep tarihi olan 16.12.2013 tarihinden 5510 sayılı Kanun'un 97 nci maddesi gereğince 5 yıl öncesi olan 16.12.2008 tarihini takip eden ay başı olan 01.01.2009 tarihinden itibaren davacıya iş kazası sigortasından ölüm geliri ve ölüm sigortası kolundan ölüm aylığı bağlanması, bunlardan yüksek olanın tamamının düşük olanının yarısının ödenmesi gerektiği kanaatiyle, davanın kısmen kabul kısmen reddi ile

1-a) 01.01.2009 tarihinden itibaren davacıya iş kazası sigortasından ölüm geliri ve ölüm sigortası kolundan ölüm aylığı bağlanmasına, bunlardan yüksek olanın tamamının, düşük olanın yarısının ödenmesi ve aylık başlangıcından 3 ay sonrasından itibaren başlatılmak kaydıyla her bir aylık için ödenmesi gereken tarihten itibaren yasal faiz işletilmesi gerektiğinin tespitine,

b) Fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Davalı SGK Vekilinin İstinaf Sebepleri
Davalı SGK vekili istinaf dilekçesinde; ...'ın 13.01.2001 tarihinde vefat ettiğini, vefat tarihinde ana ve babanın geçiminin ölen sigortalı tarafından sağlanmadığının Kurum denetmen raporu ile tespit edildiğini, bu nedenle hak sahibi konumundaki ana ve babaya gelir/aylık bağlanmasının söz konusu olmadığını, kararın hakkaniyete aykırı olduğunu belirterek, kaldırılmasını istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararının vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı SGK Vekilinin Temyiz Sebepleri
Davalı SGK vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyizen bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, kurum işleminin iptali ile ölüm aylığı ve ölüm geliri bağlanmasına ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun ilgili maddeleri.

3.Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

17.10.2023 tarihinde karar verildi.