YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/8060 E.  ,  2023/10032 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/756 E., 2023/929 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/168 E., 2021/80 K.

Taraflar arasındaki 2926 sayılı Kanun'a tabi Bağ-Kur sigortalılık süresinin tespiti istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... İli Gölyaka ilçesinin Zekeriya Köyü’nde ikamet ettiğini, geçimini tarımsal faaliyetlerden temin ettiğini, sigortalılığının davalı Kurum tarafından 2926 sayılı Kanun kapsamında 01.01.2005 tarihinde başlatıldığını, ancak davacının Gölyaka ilçesinde şubesi bulunan S.S 930 sayılı Gölyaka Fındık Tarım Satış Kooperatifi’ne (Fiskobirlik) 24.09.1998 tarihi itibarıyla ortak olduğunu, kendi üzerine kayıtlı tarım arazilerindeki faaliyetleri sonucu elde ettiği ürünleri 1999 yılında bahsi geçen kooperatife sattığını, kooperatif tarafından satış bedelinden Bağ–Kur prim tevkifatı yapıldığını, yapılan kesintilerin ilgili kooperatif tarafından ... Bağ–Kur İl Müdürlüğüne ödeme belgeleri ile birlikte gönderildiğini, tevkifat kesintilerinin Kurum hesaplarına yatırıldığını, davalı Kurum tarafından söz konusu belgelere istinaden davacının sigortalı olarak tescil edilmediğini, davacının ürün satış bedellerinden yapılan kesintilere ilişkin belgelerle birlikte davalı Kuruma tescil kaydının düzeltilmesi için müracaatta bulunduğunu, davalı Kurumun 06.02.2020 tarihli yazısıyla talebin reddedildiğini, davalı Kurum işleminin 2926 sayılı Kanun'un 1, 3, 9, ve 10 uncu maddelerine ve yerleşik Yargıtay içtihatlarına aykırı olduğunu, ilk tescil talebini 21.12.1999 yılında davalı Kuruma ilettiğini, Tarım sigortalılığının tespitinde zirai kuruluşların kayıtlarının karine olarak kabul edildiğini belirterek tevkifatın gerçekleştirildiği 1999 yılı 12. ayından itibaren müvekkilinin tarım Bağ–Kur sigortalısı olduğunun tespit edilmesini iddia ve talep etmiştir.

II.CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, 2926 sayılı Kanun'da hizmet tespitine ilişkin düzenleme bulunmadığını, 2926 sayılı Kanun'a göre sigortalı sayılmayı gerektiren faaliyetlerin başladığı tarihten itibaren en geç 3 ay içerinde kayıt ve tescil müracaatında bulunulması gerektiğini, yasal süresinde kayıt yaptırmayanların sigortalılıklarının, tescil taleplerini Kurum ilettikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren tescil edilebileceğini, 2926 sayılı Kanun'un 2 nci ve 3 üncü maddeleri kapsamında kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasada uygulanan tarihlerde 50 yaşını dolduran kadınlarla 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ–Kur sigortalılığının zorunlu sigortalılık niteliğinde olmadığını, yasal düzenlemelere göre sattıkları ürün bedellerinden 01.09.1994 tarihinden itibaren prim tevkifatı yapılan çiftçilerin tevkifatın yapıldığını gösteren belgelerle Kuruma yazılı talepte bulunanlara tevkifat tutarının Kurum hesabına intikal ettirilmesi şartıyla tevkifatın yapıldığı tarihi takip eden ay başından itibaren sigortalılıklarının başlatılacağını, uygulama tebliğinin değiştirildiği 22.05.2007 tarihinden sonra tevkifat listelerinde ismi bulunanların tescil kayıtlarının yapıldığını, ancak başvuranların geriye dönük tarım Bağ-Kur sigortalısı sayılmaları için tevkifatın yapıldığını gösteren belgelerin Kuruma ibraz edilmesi gerektiğini, tevkifata istinaden tescil işlemlerinde hangi kurum kayıtlarının esas alınabileceğinin Yasada düzenlendiğini, davacının tescil için gerekli şartları taşıyıp taşımadığının araştırılması gerektiğini, davalı Kurumun 06.02.2020 tarihli yazısında tescil işleminin yapılamamasının nedenlerinin davacıya bildirildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesi arz ve talep edilmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesince; "Davanın kabulü ile, 1-Davacının 01.12.1999 tarihinden itibaren zorunlu tarım bağkur sigortalısı olduğunun ve bu faaliyetin 01.12.1999-31.12.2004 tarihleri arasında devam ettiğinin tespitine," karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Davalı kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; Davacının taleplerinin hak düşürücü süreye/zamanaşımına uğradığından taleplerin hak düşürücü süreden/zamanaşımından reddi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının 01.12.1999 tarihinden itibaren Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek istinaf talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava 2926 sayılı Kanun'a tabi Bağ-Kur sigortalılık süresinin tespitine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

19.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.