YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/8058 E.  ,  2023/9379 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/682 E., 2023/900 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/52 E., 2022/288 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Kararın davacı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı, davalı şirkette 01.09.2005-09.02.2006 tarihleri arasında pazarlama koordinatörü olarak çalıştığını, çalıştığı süre içerisinde aylık net 1.500 TL maaş ile yapmış olduğu satışlardan ötürü prim alarak çalıştığını, bu şekilde aylık net maaşının 2.500 TL' yi bulduğunu, davacının çalıştığı süre içerisinde almış olduğu maaşın hiçbir zaman kayıtları yansıtılmadığını, davalı firma temsilcisi ... tarafından haksız yere iş akdinin sonra erdirilmiş olup, konu ile ilgili olarak ayrıca ... 1. İş Mahkemesinde 2014/722 Esas sayılı dava ile konu hakkındaki davasının devam etmekte olduğunu, beyanla davalı şirkette çalıştığı 01.09.2005-09.02.2006 tarihleri arasındaki çalışmalarının aylık ücretinin primler ile birlikte net 2.500 TL olduğunun tespitine, davalı şirket tarafından yatırılmayan eksik prim ödemelerinin tamamlattırılmasına ve hizmet dökümünde aylık maaş ödemelerinin net olarak belirtildiği ücret üzerinden tespit edilerek kayıtlara işletilmesine karar verilmesi talebinde bulunmuştur.

II. CEVAP
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı dilekçesinde özetle diğer davalıya ait iş yerinde 01.09.2005-09.02.2006 tarihleri arasında geçen çalışmalara ait primlerin gerçek kazancından yatırılmasını talep ettiğini, açılan dava tümüyle haksız, yersiz ve yasal dayanaktan yoksun açılmış olup, reddi gerektiğini, davacıya ait aylık bildirge ve bordrolar SGK müdürlüğünde mevcut olup, bu belgeler ile iş yeri kayıtlarındaki ücret ödemeler celbedilerek, yatırılan primlerin, davacının gerçek ücreti üzerinden ödenip ödenmediği hususu sayın Mahkemece resen araştırılması gerektiğini, açılan davanın müvekkili Kurum yönünden husumet eksikliğinden reddi gerektiğini, davacının taleplerini karşılamakla yükümlü taraf diğer davalı işveren olup, müvekkili Kurum kendisine iş veren tarafından ibraz edilen belgelere dayanarak prim tahsil ettiğini, Kurumun yapmış olduğu herhangi bir işlemin usul ve yasaya aykırı olduğu iddiasının mevcut olmadığını, bu nedenle davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, husumet itirazlarının dikkate alınmadığı takdirde, müvekkili Kurumun yaptığı işlemlerde herhangi bir hata bulunmadığı göz önüne alınması gerektiğini, Kurum kendisine bildirilen kazanç miktarları üzerinden prim belirlenmekte olup; gerçek kazancı bilmesinin mümkün olmadığını, davanın açılmasına sebebiyet vermeyen müvekkili kurum aleyhine yargılama gider ve masrafları ile vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini, yukarıda anlatılan nedenler ve yargılama sırasında yapılacak savunmalarda dikkate alınarak haksız, yersiz ve yasal dayanaktan yoksun açılan davanın tümüyle reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesi talebinde bulunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın açılmamış sayılmasına, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; 09.09.2022 tarihinde, taraflarca takip edilmeyen davanın HMK 150/1 inci md.si ve ilgili diğer maddeleri gereğince dosyanın yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına, şeklinde hüküm kurulduğunu, verilen hükmün, aşağıda belirtilen nedenler hem de resen tespit edilecek nedenler ile esas ve usul yönünden hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Daire kaldırma kararı sonrası tensip zaptının davacının kendisine 22.03.2022 tarihinde tebliğ edildiği, duruşma gününün 09.09.2022 olarak belirtildiği, davacının söz konusu duruşmaya katılmadığı gibi mazerette bildirmediği, hazır olan davalı ... vekilinin davayı takip etmediklerini beyan ettiği, mahkemece dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği, davacı tarafından işlemden kaldırılan dosyanın 3 aylık yasal süre içerisinde yenilenmediği, mahkemece davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği, davacı tarafından bir kısım rapor ve test sonuçları sunulmuş ise de, söz konusu belgelerin duruşma gününden yaklaşık 1 ay öncesine ait olduğu gibi, davacı tarafa duruşma günü usulünce tebliğ edilmiş olmakla 3 aylık süre içerisinde yenileme dilekçesi de sunulmadığı anlaşılmakla, yerinde görülmeyen davacı istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı temyiz dilekçesinde özetle, verilen ret kararının yanlış olduğunu, davanın kabulünün gerektiğini, tebligat yapılmamış olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun " Tarafların Duruşmaya Gelmemesi, Sonuçları ve Davanın Açılmamış Sayılması " başlıklı 150 inci maddesinde (1) Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir.

(2) Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflardan biri duruşmaya gelir, diğeri gelmezse, gelen tarafın talebi üzerine, yargılamaya gelmeyen tarafın yokluğunda devam edilir veya dosya işlemden kaldırılır. Geçerli bir özrü olmaksızın duruşmaya gelmeyen taraf, yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemez.

(3) Duruşma gününün belli edilmesi için tarafların başvurması gereken hâllerde gün tespit ettirilmemişse, son işlem tarihinden başlayarak bir ay geçmekle dosya işlemden kaldırılır.

(4) Dosyası işlemden kaldırılmış olan dava, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan birinin dilekçe ile başvurusu üzerine yenilenebilir. Yenileme dilekçesi, duruşma gün, saat ve yeri ile birlikte taraflara tebliğ edilir. Dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak bir ay geçtikten sonra yenileme talebinde bulunulursa, yeniden harç alınır, bu harç yenileyen tarafça ödenir ve karşı tarafa yüklenemez. Bu şekilde harç verilerek yenilenen dava, eski davanın devamı sayılır.

(5) İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar, sürenin dolduğu gün itibarıyla açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır.

6) İşlemden kaldırılmasına karar verilmiş ve sonradan yenilenmiş olan dava, ilk yenilenmeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılamaz. Aksi hâlde dava açılmamış sayılır.

(7) Hangi sebeple olursa olsun açılmamış sayılan davadaki talep dahi vaki olmamış sayılır." düzenlemesine; aynı yasanın 320/4 üncü maddesinde ise, ''Basit yargılama usulüne tabi davalarda, işlemden kaldırılmasına karar verilmiş olan dava, yenilenmesinden sonra takipsiz bırakılırsa, dava açılmamış sayılır.'' düzenlemesine yer verilmiştir.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacının temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıdaki yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

09.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.