YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/8049 E.  ,  2023/9513 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/2477 E., 2023/653 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2016/543 E., 2021/357 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı feri müdahil vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili; davacının, ... Uçar Seyahat Tic. Ltd. Şti.' nde şoför olarak 2013 yılı 8 inci ayından 2016 yılı 7 nci ayına kadar geçen hizmetlerinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II.CEVAP
Davalı şirket cevap dilekçesinde, ...'ın mağduriyetini gidermek için iyi niyetli olarak kendisinin 04.11.2014 tarihinde sigorta girişi yapılarak işe alındığını, şirket de şoför olarak çalışmasına devam ederken, 20.12.2014 tarihinde şirkete gelerek, şirketin yetkili müdürlerine çalışmış olduğu aracın anahtarlarını teslim ederek, kendisine daha uygun başka bir iş bulduğu için işi bıraktığını söylediğini, şirket müdürleri işi bırakabileceği ama işi bıraktığına dair istifa dilekçesi imzalaması gerektiğinin davacıya söylendiğini, işe girişinde istemiş oldukları sağlık raporlarını hala davacının getirmediğini ve özlük dosyasında muhafaza edilmek üzere sağlık raporunu getirmesini ve ayrıca kendisine ait muhasebe tarafından hazırlanacak olan işçi ücret bordroları ile hesap pusulalarını da imzalaması gerektiğinin davacıya söylendiğini, o tarihten sonra sağlık raporlarını getirmediğini ve imzalayacağı belgeleri imzalamaya gelmediğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
Feri müdahil vekili; cevap dilekçesi sunmamıştır.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi, somut olayda, davacının, ... sicil numaralı işyerinde 04.11.2014 tarihinde sigortalı işe başlayacağına ve 20.12.2014 tarihinde sigortalı işten ayrılacağına ilişkin bildirgelerin davalı şirket tarafından Kuruma verildiği, davanın ise 22.08.2016 tarihinde açıldığı anlaşılmakla hak düşürücü süre söz konusu olmadığı, yeterli sayıda bordro tanığı, kamu tanığı, komşu iş yeri tanığı ve taraf tanıkları dinlenmek suretiyle gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyulduğu anlaşılmakla; davanın kabulü ile davacı ... TC. Kimlik nolu ...'ın davalı ... Uçar Seyahat Tic. Ltd. Şti.nin ... sicil numaralı işyerinde 01.08.2013-03.11.2014 tarihleri arasında 453 gün, 21.12.2014-01.07.2016 tarihleri arasında 551 gün olmak üzere 1004 günlük süresinin 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesinin 9 uncu fıkrası gereğince sigortalılık süresi olarak tespitine karar vermiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü süre yönünden reddi gerektiğini, Kuruma bildirilmeyen hizmetlerin sigortalı hizmet olarak değerlendirilmesine ilişkin davanın, tespiti istenilen hizmetin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde açılması gerektiğini, bu tarihler arasındaki hizmetlerinin tespiti talepleri yasal süresi içinde talep edilmediğinden hak düşümüne uğradığını, bilirkişi raporunda tanık beyanlarından hareketle davacının çalışmasının varlığı tespit olunmuş ise de anılan beyanlar arasında çelişkiler mevcut olduğunu, tanıkların sürelerle alakalı beyanları arasında azımsanmayacak kadar bariz çelişkiler mevcut olduğunu, tanık beyanlarının hüküm kurmaya elverişli olmadığını, başkaca bir delil sunulmamış olması ve tanık beyanlarının üzerinde hüküm kurmaya elverişli olmaması nedeniyle davanın reddi gerektiğini, davacının iddiasının yazılı delille ispatlanması gerektiğini, davalı işverenin kabul beyanı dahi Kurum açısından bağlayıcı kabul edilemeyeceğini, belirtilen nedenlerle mahkemece masrafı davacı tarafından yatırılan avanstan karşılanmak suretiyle; tüm kayıt ve belgeler, işveren nezdindeki sigortalı hizmet dosyası, ücret ödeme belgeleri, banka kayıtları, diğer davalıdan istenilmeli, davalı işverene ait işyeri aylık prim hizmet kayıtları celbedilmeli, dava konusu edilen tarihler arasındaki aylık prim ve hizmet belgelerinde kayıtlı kişiler arasından seçilecek kamu tanıkları tespit edilerek tanıklıklarına başvurulmalı, davacının çalışmalarının mahiyeti, davacının çalışmalarının kesintili olup olmadığı, aldığı ücret ve hizmet akdinin zorunlu diğer unsurlarının var olup olmadığının resen tespit edilmesi gerektiğini, çalışma olgusu şüpheli kalıyorsa açılan davanın reddedilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesi; davacının çalışmalarının kuşkuya yer bırakmayacak şekilde bordro tanıkları ve komşu iş yeri tanıkları ile ispat edildiği anlaşıldığından İlk Derece Mahkemesince bildirim yapılan tarihler dışlanarak davanın kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı, davanın hak düşürücü süreden etkilenmediği anlaşıldığından; fer'i müdahil Kurumun istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde feri müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Fer'i müdahil Kurum vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği hususlar ile temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava; davacının, ... Uçar Seyahat Tic. Ltd. Şti.nde şoför olarak 2013 yılı 8 inci ayından 2016 yılı 7 inci ayına kadar geçen hizmetlerinin tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesinde; aylık prim ve hizmet belgesi veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesi işveren tarafından verilmeyen veya çalışmaları Kurum tarafından tespit edilemeyen sigortalıların, çalıştıklarını, hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak beş yıl içerisinde iş mahkemesine başvurarak, alacakları ilam ile ispatlamaları halinde, mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayılarının dikkate alınacağı düzenlenmiştir.

3.Değerlendirme
İlgili yasalarda hizmet tespiti davasında ispat yönteminin ne şekilde olması gerektiğine dair herhangi bir açıklama bulunmadığından, kamu düzenine ilişkin bu tür davalarda taraflar her türlü delile dayanabileceği gibi mahkemece kendiliğinden araştırma ilkesine göre delil toplanabilir ve inceleme yapılabilir. Bu davaların kamu düzenine ilişkin olduğu da gözetilerek davacının işyerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığı yeterli ve gerekli bir araştırmayla hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirlenmelidir. Bu nedenle fiili çalışma olgusunun somut şekilde ispatlanabilmesi için sadece taraf delilleriyle yetinilmeyip mahkemece re'sen araştırma yapılmalıdır.

Dosya kapsamında iş yeri kayıtları araştırılmalı, yine davacının kullanmış olduğu araç plakaları üzerinden araştırma yapılarak, ilgili aracın ceza tespit tutanakları ve otogara giriş çıkış kayıtları da getirtilerek tanık beyanları ve belgeler hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

VI.KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1-Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

11.10.2023 gününde oybirliğiyle karar verildi.