YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/8004 E.  ,  2023/8168 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/190 E., 2022/996 K.
HÜKÜM/KARAR : Usul ve esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 27. İş Mahkemesi
SAYISI : 2018/244 E., 2020/169 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilin istinaf başvurusunun usulden reddine, fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı vakıfta 10.03.2016 tarihinde asgari ücretle çaycı ve hizmetli olarak işe başlamış olduğu halde SGK giriş işlemlerinin hiç yapılmadığını, 09.09.2016 tarihinde Kurban bayramından hemen önce iş akdinin feshedildiğini, çalıştığı süre boyunca SGK primlerinin hiç ödenmediğini, fiilen işe başladığı tarih olan 01.03.2016 tarihi ile işten çıkarıldığı tarih olan 09.09.2016 tarihine kadar geçen çalışma süresi boyunca maaşının asgari ücret üzerinden hesabına yatırılmadığını ve bakiye maaşlarının da ödenmediğini belirterek, davacı müvekkilinin davalı vakıfta 01.03.2016 tarihinden itibaren kesintisiz olarak 09.09.2016 tarihine kadar fiilen çalışmış olduğunun tespitine ve bu çalışmaların davacının SGK’da kayıtlı diğer sigortalı çalışmalarına eklenmesine, bu günlere ait yatırılmayan primlerin işverenden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum işleminin usul ve kanuna uygun olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince "Davanın kabulü ile davacının ... sicil sayılı davalı Türkiye Şehit Aileleri ve Gazileri Vakfı unvanlı işyerinde 01.03.2016-09.09.2016 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanuna tabi olarak hizmet akdiyle günlük brüt asgari ücret üzerinden kesintisiz bir şekilde çalıştığının tespitine," karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece verilen kararın usul ve esas yönünden kanuna aykırı olduğunu, davanın hak düşürücü süre yönünden reddi gerektiğini, işverenin kabulünün tek başına hukuki sonuç doğuramayacağını, istinaf dilekçesinde belirttikleri gerekli araştırmaların yapılmasını, sigortalılıktan söz edebilmek için çalışmanın varlığının ispatlanması gerektiğini, inandırıcı yeterli kanıtlar bulunması gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; tanık beyanlarının çelişkili olduğunu, davacının tanık olarak dinlenen Meral Erin’in evinde temizlik ve ev işlerinde yardımcısı olduğunu, vakıfta da bu kişinin hizmetini yaptığını, vakıfta gönüllülük esası ile gelip gittiğini, vakfıta çalışma yapılması için karar alınması gerektiğini,davalı vakıf tarafından hiçbir kişi ile yazılı olarak belge ve evrak istenmediğini, vakfın ilerleyiş usul ve esasları göz önünde bulundurulmadığını, tek taraflı beyanlara dayalı bilirkişi raporu hazırlandığını, belirterek kararın kaldırılmasını ve yeniden yargılama yapılarak karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; 1) Davalı vakfın istinaf başvurusunun, süresinde yapılmadığından H.M.K.’nın 352 nci maddesi uyarınca, usulden reddine, 2)Fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine, dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde feri müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Feri Müdahil kurum vekili özetle, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun’un m. 86/9 uncu maddesi.

3. Değerlendirme
Eldeki dava dosyası incelendiğinde, mahkemenin hizmet tespitine yönelik kurulan hüküm eksik araştırmaya dayalıdır. Bu yüzden davaya konu çalışmanın gerçekliği, işin ve iş yerinin kapsam ve niteliğiyle süresinin belirlenebilmesi amacıyla, dava konusu dönemde davacı ile birlikte çalışan ve işverenin bordrolarında kayıtlı kişiler ile aynı yörede komşu veya benzeri işleri yapan başka işverenler ve bu işverenlerin çalıştırdığı bordrolara geçmiş kişiler resen saptanarak, çalışmaların varlığı ve süresi yönünden bilgi ve görgülerine başvurulmalı, sigortalının kayıtlarda gözükmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği ya da bildirim dışı kaldığı hususu gereğince tespit edilerek, davalı iş yerinde tespiti istenen dönemde Kurum müfettişlerince inceleme yapılıp yapılmadığı sorulmalı, inceleme yapılmışsa, belgeler getirtilmeli, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde; iş yerlerinin kapsamı, kapasitesi ile işin ve iş yerinin niteliği nazara alınmalı, bunun yanında davalı vakfın tüm adres bilgileri tespit edilerek, tespit edilecek adreslerdeki faaliyetleri etraflıca araştırılmalı, davalı vakıfta görev alan tüm çalışanların görevlendirilmelerine dair kayıtların ve bu görevlendirmelere esas defterlerin celbiyle, bu kayıtlardaki bilgiler tanık beyanları birlikte değerlendirilmeli, böylece bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip, deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, davacının çalıştığı iddia edilen süreler tereddütsüz belirlenerek, varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

14.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.