YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/7959 E.  ,  2024/1541 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2019/1980 E., 2021/719 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 17. İş Mahkemesi
SAYISI : 2012/94 E., 2019/526 K.

Taraflar arasındaki davacı hakkında bağlanan aylığın eksik olduğunu belirterek yeniden hesaplanması ve farklarının yasal faizi ile birlikte davalı Kurumdan tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... Başkanlığı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalının istinaf istemlerinin esastan reddine dair karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı ... Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; ....Bağ-Kur sicil numaralı müvekkilinin 18.09.2002 tarihinde emekli (yaşlılık) aylığı almak için müracaat ettiğini ve emekli edildiğini, son basamağının 24 olduğunu, müvekkilinin 1997 yılında emekli olduğunda fazla emekli maaşı (yaşlılık aylığı) alabilmek için davalı Kuruma 478.364.700 (eski) TL ödeme yaptığını ve 9 basamak satın aldığını, ancak emekli olduktan sonra müvekkilinin satın almış olduğu basamakların kendisine bir faydası olmadığını ve maaşlarının devamlı eksik ödendiğini beyan ederek, müvekkilinin maaş hesabında satın alman basamaklardaki sürelerin dikkate alınmasıyla 24 üncü basamağın karşılığı olan yaşlılık aylığının bağlanmasına, emeklilik tarihinden dava tarihine kadar basamak yükseltilmesine rağmen müvekkilinin alamadığı ya da eksik aldığı aylık miktarlarının ilgili aylardan itibaren işleyecek yasal faizle tahsiline karar verilmesini, açmış oldukları davanın belirsiz alacak davası olarak kabulünü, dava miktarının bilirkişi tarafından müvekkilinin haklarının tespitinden sonra belirlenebileceğinden harcın rapordan sonra yatırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle; davalı Kurum sigortalısı olan davacının 11.06.1979 tarihli Bağ-Kur giriş bildirgesine istinaden 17.05.1979 tarihi itibariyle kayıt ve tescilinin yapıldığını, davacının ticari faaliyetinin 29.01.1987 tarihinde sona erdiği anlaşıldığından 29.01.1987 tarihi itibariyle zorunlu sigortalılığı sona erdirilerek davacının isteğe bağlı sigortalılık talebi bulunmasından dolayı aynı tarih itibariyle isteğe bağlı sigortalılığının başlatıldığını, davacının 1479 sayılı Kanun'un 4181 sayılı Kanun'la eklenen Geçici 9 uncu maddesi hükmüne istinaden vermiş olduğu basamak yükseltme talebine göre bulunduğu 11 inci basamaktan 20 inci basamağı satın alma talepli dilekçesi gereğince Kurumca gerekli işlemin yapıldığını ve davacının 19.09.2002 tarihli yaşlılık aylığı talebine istinaden 01.10.2002 tarihinden itibaren 24 üncü basamaktan yaşlılık aylığı bağlandığı ve davacı sigortalının aylıklarındaki farklılıkların sigortalının durumlarına göre yapılması gereken kesintilerden kaynaklandığını beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıya 1479 sayılı Kanun'un Geçici 11 inci maddesi, hükmü gereği, 2000 yılı öncesi hizmetleri için 22 nci basamak üzerinden, 2000 yılından sonraki hizmetleri için de 22, 23 ve 24 üncü basamakların ağırlıklı ortalaması üzerinden 01.07.2003 yaşlılık aylığı gelir tablosundaki değerlere göre hesaplama yapılması sonucunda davacının 2019 yılı Ocak ayı maaşı 3.510,84 TL bu aylığın günümüzde ödenmesi gereken miktarının ek ödeme hariç, 2019/Ocak ayı için 3.510,84 TL olması gerektiği, davacıya 2002/ Ekim ayından günümüze kadar ödenen aylıklarda 14.927,03 TL eksik ödeme yapıldığı tespit edilmiştir. Toplanan ve değerlendirilen kanıt durumuna göre, hesap bilirkişisi Mehmet Toprak tarafından düzenlenen ilmi ve kazai içtihatlara uygun gerekçeli ve hüküm kurmaya yeterli bilirkişi raporundaki hesaplama ve miktarlar çerçevesinde açılan davanın kabulüne ve 2003 Temmuz ayından 2012 eylül ayına kadar, toplam 14.927,03 TL eksik ödeme yapıldığının kabulüne dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
İstinaf başvurusunda bulunan davalı SGK vekili, davacıya eksik ödenen aylık olmadığını belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, vakıa mahkemesi hakiminin objektif, dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitlerine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, HMK’nın 355 inci maddesi uyarınca istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ve resen kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucu; İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden Kanuna aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalı ... vekilinin tüm istinaf nedenlerine ilişkin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı SGK vekili, Kurum işlemlerinde hata olmadığını, buna göre davacı hakkında bağlanan aylığın da eksik ödenmediğini, davanın reddi yerine, kabulüne dair karar verilmesinin hatalı olduğunu, belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacıya bağlanan aylığın eksik ödenip ödenmediği ile bu nedenle davacının fark aylık alacağının bulunup bulunmadığı hususuna ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un geçici 2 nci maddesi ile 1479 sayılı Kanun'un geçici 11 inci maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme
Eldeki davada, davacının 11.06.1979 tarihli Bağ-Kur giriş bildirgesine istinaden 17.05.1979 tarihi itibariyle kayıt ve tescilinin yapıldığı, davacının ticari faaliyetinin 29.01.1987 tarihinde sona erdiği anlaşıldığından 29.01.1987 tarihi itibariyle zorunlu sigortalılığı sona erdirilerek davacının isteğe bağlı sigortalılık talebi bulunmasından dolayı aynı tarih itibariyle isteğe bağlı sigortalılığının başlatıldığı, davacının 1479 sayılı Kanun'un 4181 sayılı Kanun'la eklenen Geçici 9 uncu maddesi hükmüne istinaden vermiş olduğu basamak yükseltme talebine göre bulunduğu 11 inci basamaktan 20 İnci basamağı satın alma talepli dilekçesi gereğince Kurumca gerekli işlemin yapıldığı ve davacının 19.09.2002 tarihli yaşlılık aylığı talebine istinaden 01.10.2002 tarihinden itibaren 24 üncü basamaktan yaşlılık aylığı bağlandığı anlaşılmakta olup, davacı bakımından, davacının 2000 yılı öncesinde basamak satın alması ve 1999 basamağının doğru olarak 22 nci basamak değeri dikkate alınarak hesaplandığı, 2002 yılında tahsis talebinde bulunması karşısında davacı hakkında uygulanması gereken göstergenin tahsis talep tarihi olan 2002 yılına göre 01.07.2022 tarihi itibari ile geçerli olan göstergeler üzerinden aylığın hesaplanması gerektiği, bu kapsamda aldırılan 26.02.2018 tarihli raporun denetime elverişli ve hükme esas alınabilir nitelikte bulunduğu dikkate alınarak, davanın reddi yerine yazılı şekilde karar tesisinin usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

20.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.