YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/7958 E.  ,  2023/9155 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/135 E., 2023/87 K.
KARAR : Kısmen Kabul

Taraflar arasında Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Mahkeme kararı fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; davacının, davalı ...'a ait işyerinde 01.01.1994-25.01.2009 tarihleri arasında kesintisiz olarak çalıştığının tespitini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.
Davalı işveren vekili cevabında, davacının 25.01.2009 tarihinde müvekkiline ait iş yerinden ayrıldığını, 5 yıllık hak düşürücü sürenin dolduğunu, davacının daimi bir çalışan olmadığını, müvekkilinin Good Year fabrikasında bakım ihalesini aldığı dönemlerde boya işleri olduğu zamanlarda çalıştığını, onun haricinde çalışmasının bulunmadığını belirterek açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 04.04.2019 tarihli ve 2017/457 Esas, 2019/131 Karar sayılı kararıyla; davacının 01.01.1994-31.01.2008 tarihleri arasında toplam 3583 günlük çalışmasının Sosyal Güvenlik Kurumuna eksik bildirildiğinin tespitine karar verilmiştir.
IV.İSTİNAF
Mahkemece verilen karara karşı davalı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurusu üzerine
... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesince, ... 3. İş Mahkemesinin 04.04.2019 tarihli, 2017/457 Esas - 2019/131 Karar sayılı kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan fer'i müdahil Kurum vekili ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Yasanın 353/1-b-1 inci maddesi gereğince esastan reddine dair karar vermiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. 10. Hukuk Dairesinin 15.03.2021 tarihli ve 2020/3575 Esas, 2021/3266 Karar sayılı kararıyla; davacının, davalı işyerinde sigortalı çalışmasının 30 günden az geçtiği, fabrikaya giriş-çıkış kayıtları ve müfettiş raporuna göre eksik bildirimin yapıldığı anlaşılmakla yazılı belge olmadığı dönemde 30 gün çalışmanın kabulü yönünde yapılan araştırmanın yeterli olmadığı, davacının bu dönemlerde hangi işyerinde kimler ile çalıştığı sorularak resen belirlenecek bordro ve komşu işyeri tanıkları ayrıntılı olarak dinlenilmeden karar verilmesi isabetsizdir.
Mahkemece yapılacak iş; davacıya ait işe giriş bildirgelerini de içerir şekilde Kurumda bulunan sicil dosyası ile işyerinde bulunan tüm belgelerin, özellikle ücret ödemelerini gösterir bordro, makbuzlar ve puantaj cetvelleriyle birlikte celbi, gerekirse resen saptanacak bordroda adı bulunanlar ile benzer iş yapan veya komşu işyeri sahip ve çalışanları tanık sıfatı ile dinlenerek; davacının çalışmasının sürekli mi kesintili mi olduğu, hizmet akdinin zaman ve bağımlılık unsurlarının somut olayda gerçekleşip gerçekleşmediği, çalışılan fabrikanın faaliyet düzeninin ne olduğu ve davacının çalışma düzeninin ne şekilde olduğu yönünde ayrıntılı beyanları alınmalı, ayrıca, tanıkların verdikleri bilgiye ne şekilde sahip oldukları, işveren ve davacı ile ilişkileri ile işyerinde yapılan işin kapsam ve niteliği tanık beyanlarının değerlendirilmesinde dikkate alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiğinden bahisle karar bozulmuştur.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının ilk olarak davalı ... nezdinde 01.01.1996 tarihinde çalışmaya başladığına ilişkin işe giriş bildirgesi verildiği, 01.01.1996 - 06.01.1998 tarihleri arasında hizmeti bildirildiği, davacının ... ünvanlı iş yerinde 01.06.1998 tarihinde çalışmaya başladığına ilişkin işe giriş bildirgesi verildiği, 01.06.1998 - 30.03.1999 tarihleri arasında hizmet bildirildiği, davacının, davalı ... ünvanlı iş yerinde 29.11.1999, 02.06.2000, 01.01.2003, 02.09.2005 ve 28.01.2008 tarihlerinde çalışmaya başladığına ilişkin işe giriş bildirgesi verildiği, 29.11.1999 - 29.02.2000, 02.06.2000 - 30.06.2000, 29.06.2002 - 02.07.2002 tarihleri arasında 2003 yılında 22 gün, 2004 yılında 19 gün, 02.09.2005 - 21.06.2007, 28.01.2008 - 25.01.2009 tarihleri arasında davalı işyerinden bildirimlerinin yapıldığından işveren tarafından işe giriş bildirgesi verilmesi ve davacının bir kısım çalışmalarının da Kuruma bildirilmiş olması nedeniyle hak düşürücü sürenin söz konusu olması mümkün değildir.

Dinlenen tanıkların ortak beyanlarından, davalının ... fabrikasında 1990'lı yıllardan itibaren taşeron olarak sürekli boya işleri aldığı, ayrıca ... fabrikası dışında Tırsan fabrikası, tavuk çiftlikleri ve çeşitli alanlarda boya dekorasyon işleri yaptığı, nezdinde çalışan işçileri de buralarda çalıştırdığı anlaşılmaktadır.

Özellikle 1994, 1995, 2001 yıllarında O (sıfır) gün, 2002 yılında 4 gün, 2005 yılında 60 gün bildirim yapılmasına karşın bordro tanıkları davacının kesintisiz çalıştığı şeklinde beyanda bulunmuşlardır.

Davacının talep konusu dönem boyunca sadece davalı işveren nezdinde çalıştığı, ... fabrikasında görevlendirilmediği dönemlerde de davalı işverenin emir ve talimatları doğrultusunda farklı işyerlerinde de çalıştırıldığı anlaşılmakla davacı için eksik bildirilen gün sayısı tespit edilmiştir.

2002/ Haziran ve 2002/ Ağustos ayı bordrolarının imzalı olduğu gözetilerek bildirim yapılan süre kadar çalışması bulunduğu kabul edilmiştir.

Kurum denetimi sonucu, dava dışı ... Lastik Fabrikaları T.A.Ş. den temin edilen ve 01.01.2003-30.06.2004 dönemini kapsayan giriş-çıkış kayıtları sonrasında davacının 2003/1 döneminde 6 gün, 2003/7 döneminde 1 gün, 2003/9 döneminde 5 gün, 2003/10 döneminde 5 gün, 2003/11 döneminde 4 gün, 2003/12 döneminde 1 gün, 2004/1 döneminde 2 gün, 2004/4 döneminde 13 gün, 2004/5 döneminde 4 gün, 2004/6 döneminde 9 gün çalıştığı halde Kuruma bildirimlerinin yapılmadığı tespit edilerek resen ek bildirge düzenlenmesinin talep edildiği ve bu bildirgelerin (2004/6 dönemindeki 9 gün dışında EK nitelikte APHB ile davacının hizmet cetveline işlendiği görülmektedir.

Bu durumda davacının 01.01.2003-30.06.2004 döneminde Kurum denetim raporu ile belirlenen kadar çalışması olduğunun kabul edilerek hesaplama yapılmış sadece tespit edildiği halde ek mahiyette belge düzenlenmeyen 2004/6 ayı dikkate alınmıştır.

Davacı tarafça; 2006/12-2007/6 dönemleri arasındaki puantaj kayıtlarındaki imzaların davacıya ait olduğu diğer imzaların davacıya ait olmadığı beyan edilmiştir. Bu durumda davacının 2006/12-2007/6 dönemine ait bildirimlerin Kuruma bildirilen kadar olduğu kabul edilerek hesaplama yapılmıştır.

Davalı ...'a ait işyeri ile babası ...'a ait işyerleri arasında organik bağ olduğu gözetilerek, davacının 01.06.1998-30.03.1999 tarihleri arasında 1011861.54 sicil sayılı ... unvanlı işyerinden bildirilen hizmetleri hesaplamada dışlanmakla;
Davanın kısmen kabulü ile
Davacının davalıya ait ... sicil sayılı ... unvanlı işyerinde 01.01.1994-25.01.2009 tarihleri arasında hizmet akdi ile günlük brüt asgari ücret üzerinden 506 ve 5510 sayılı Kanunlara tabi
olarak çalıştığı,
Davacının Kuruma bildirilen hizmetleri dışında; 1994/1.dönemde 120 gün, 1994/2. dönemde120 gün, 1994/3. dönemde 120 gün, 1995/1. dönemde 120 gün, 1995/2. dönemde 120 gün, 1995/3.dönemde 120 gün, 1996/1. dönemde 60 gün, 1996/2. dönemde 60 gün, 1996/3. dönemde 60 gün,1997/1. dönemde 60 gün, 1997/2. dönemde 60 gün, 1997/3. dönemde 60 gün, 1998/1. dönemde 115gün, 1998/2. dönemde 75 gün, 1998/3. dönemde 60 gün, 1999/1. dönemde 75 gün, 1999/2. dönemde120 gün, 1999/3. dönemde 103 gün, 2000/1. dönemde 70 gün, 2000/2. dönemde 91 gün, 2000/3.dönemde 120 gün, 2001/1. dönemde 120 gün, 2001/2. dönemde 120 gün, 2001/3. dönemde 120 gün,2002/1. dönemde 120 gün, 2002/2. dönemde 60 gün, 2002/3. dönemde 120 gün, 2004/6. ayında 9 gün, 2004/7. ayında 30 gün, 2004/8. ayında 30 gün, 2004/9. ayında 30 gün, 2004/10. ayında 30 gün, 2004/11. ayında 30 gün, 2004/12. ayında 30 gün, 2005/1. ayında 30 gün, 2005/02. ayında 30 gün 2005/03. ayında 30 gün, 2005/4. ayında 30 gün, 2005/5. ayında 30 gün, 2005/6. ayında 30 gün, 2005/7. ayında 30 gün, 2005/8. ayında 30 gün, 2005/9. ayında 15 gün, 2005/10. ayında 15 gün, 2005/11. ayında 15 gün, 2005/12. ayında 15 gün, 2006/1. ayında 15 gün, 2006/2. ayında 15 gün, 2006/3. ayında 15 gün, 2006/4. ayında 15 gün, 2006/5. ayında 15 gün, 2006/ 6. ayında 15 gün, 2006/7. ayında 15 gün, 2006/8. ayında 15 gün, 2006/9. ayında 15 gün, 2006/10. ayında 15 gün, 2006/11. ayında 15 gün, 2007/7. ayında 30 gün, 2007/8. ayında 30 gün, 2007/9. ayında 30 gün, 2007/10. ayında 30 gün, 2007/11. ayında 30 gün, 2007/12. ayında 30 gün ve 2008/1. ayında 26 gün olmak üzere toplam 3429 gün daha günlük brüt asgari ücret üzerinden hizmeti olduğunun tespitine,
Fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Fer'i müdahil Kurum vekili: yazılı delil olmaksızın tanık beyanlarıyla verilen kararın hatalı olduğunu belirterek kararı temyiz etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının davalı ...'a ait işyerinde 01.01.1994-25.01.2009 tarihleri arasında hizmet akti ile kesintisiz çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesinin 10 uncu fıkrası ve 5510 sayıl Kanun'un 86 ncı maddesinin 9 uncu fıkrası
3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Fer'i müdahil Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
04.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.