YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/7918 E.  ,  2024/3207 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 50. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/5221 E., 2022/1423 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 18. İş Mahkemesi
SAYISI : 2018/162 E., 2021/499 K.

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmek ve de davalı ... Işık Nakliyat Turizm Gıda İnşaat Sanayi Ticaret Ltd. Şti. vekili tarafından duruşma talep edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin ve işin duruşmaya tabi olduğu anlaşıldığından duruşma talebinin kabulüne karar verildikten sonra duruşma için 23.05.2023 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmiştir. Duruşma günü duruşmalı temyiz eden davalı ... Işık Nak. Turz. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti. adına Av...... ile davacılar adına Av..... ve davalı Med Yapım Televizyon ve Filmcilik A.Ş. adına Av.... geldiler. Gelenlerin yüzlerine karşı duruşmaya başlanıp sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra duruşmaya son verilerek aynı günde dosyanın mahalline geri çevrilmesine karar verilmiştir. Dosyanın tekrar Dairemize gönderilmesinden sonra Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili özetle müvekkillerinin murisinin meydana gelen iş kazasında vefat ettiğini, kazanın oluşumunda davalıların kusurlu olduklarını ileri sürerek asıl dava dosyasında eş .... için 412.940,35 TL maddi, 100.000,00 TL manevi, çocuk Hazal için 1.000,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi, çocuk ... için 5.008,32 TL maddi, 50.000,00 TL manevi, birleşen dava dosyasında davacı anne ... için 50.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekilleri özetle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuşlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle davalı ... şirketinin alt işveren, diğer davalı Med Yapım şirketinin ise üst işveren olduğu, davacılar murisinin vefatıyla sonuçlanan trafik iş kazasının meydana gelişinde davacılar murisi sigortalının %30, davalı asıl işveren Med Yapım şirketinin %20, davalı alt işveren ... şirketinin %50 oranında kusurlu oldukları kabulünden hareketle asıl dava dosyasında davacılar eş ve çocuk ...’in maddi tazminat istemlerinin kabulüne, davacı çocuk Hazal’ın maddi tazminat isteminin reddine, eş lehine 50.000,00 TL, çocuklar lehine 25.000,00’er TL, birleşen dava dosyasında anne lehine 15.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı Med Yapım şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle müvekkilinin asıl işveren olmadığını, kusurun oran ve aidiyetinin hatalı tespit edildiğini, hükmedilen maddi ve manevi tazminat tutarları fahiş olduğundan hakkaniyet indirimi yapılması gerektiğini ileri sürmüştür.

Davalı ... Işık şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle, kusurun oran ve aidiyetinin hatalı tespit edildiğini, bu nedenle hesap raporunun da hatalı olduğunu istinaf başvuru sebep ve gerekçeleri olarak ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde, usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, yerinde görülmeyen istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalılar vekilleri temyiz dilekçelerinde özetle istinaf dilekçelerinde ileri sürdükleri itirazlarla aynı yönde itirazlar ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417 nci maddesi, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13, 16, 20 ve 21 inci maddeleri ile 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 8 inci ve 31 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
Dosya kapsamından, davalı ... Işık şirketinin yazılı bir sözleşme olmaksızın diğer davalı MED Yapım şirketi tarafından çekilen “Bizim Hikaye” isimli dizide ışıklandırma, ses sistemleri kurulum ve taşıma işlerini üstlendi, davacılar murisinin davalı ... Işık şirketi sigortalısı olup adı geçen şirkette şoför olarak çalıştığı, kazanın meydana geldiği aracı kullanmaya yeterli sürücü belgesinin bulunduğu, olay tarihinde sevk ve idaresindeki davalı ... Işık şirketine ait kamyon ile yanında ... Işık şirketinin diğer işçileri ... ve ...'in yolcu olarak bulunduğu halde Bahçeköy istikametinden Zekeriyaköy istikametine doğru Zekeriyaköy 1. Cadde üzerindeki seyri esnasında ... sigortalının aracın direksiyon hakimiyetini kaybettiği, 20 metre fren ve lastik izi bırakarak aracın sol ön ve yan kısımlarıyla demir ve beton bariyerlere çarpıp 29 metre sürüklendiği, yan yatan aracın altında kalan sigortalının vefat ettiği, araçta yolcu olarak bulunan tanıkların her ikisinin de kolluk ifadelerinde müteveffanın kaza gerçekleşmeden hemen önce kendilerine frenlerin tutmadığını, tutunmaları gerektiğini söylendiğini beyan ettikleri, kazadan hemen sonra düzenlenen kaza tespit tutanağında da yolcuların frenlerin tutmadığını beyan ettiklerinden bahsedildiği, tanıklardan ...'in kolluk ifadesinde; kendisinin telefonla konuştuğunu, o esnada aracın bir tümsekten geçtiğini ve aracın zıpladığını, müteveffaya abi yavaş arkada malzemeler var dediğini, müteveffanın da o an “fren tutmuyor” dediğini duyduğunu, diğer tanık ...'ın da aynı şekilde fren tutmuyor diye bağırdığını, viraja girdiklerini, müteveffanın muhtemelen aracı yavaşlatmak için bariyerlere dokundurmak istediğini, aracın şoför tarafına yatıp devrildiğini beyan ettiği, Kurum tarafından yapılan iş kazası tahkikatında başmüfettişe ifade veren tanık ...'dan sorulduğunda frenlerin tutmadığından kesinlikle emin olduğunu, krokideki fren izine çok şaşırdığını beyan ettiği, kazanın gündüz vaktinde meydana geldiği, hava durumunun açık olduğu, yol durumunun bölünmüş, asfalt kaplama, kuru, yerleşim yeri içi, cadde üzeri olduğu, ... sigortalı tarafından girilen yolda kamyon ve otobüs giremez levhasının bulunduğu, görüşe engel cisim olmadığı, hazırlık soruşturması aşamasında aracı inceleyen makine mühendisi bilirkişi ...'nın raporunda aracın ağır hasarlı olduğu, çıplak gözle yapılan gözlemde sistemin tekerlek bağlantısı ve hidrolik borusunda herhangi bir kopukluk, çatlak ve benzeri hasarın ve hidrolik sızıntısına dair iz ve emarenin olmadığı, öndeki hasarın büyük olması nedeniyle hidrolik merkezinin görülemediği, aracın yerinden kaldırılarak teknik hidrolik boşalması varsa yeniden hidrolik sıvısı ile testi sonucu olayın kesin olarak anlaşılabileceği, olay mahallinde ve basit krokiden ölçülmüş 20 m fren izinden aracın aldığı hasardan dolayı hidrolik sisteminin hasarlanmış olabileceği kanaatinde olduğunu belirttiği, Kurum'un iş kazası tahkikatı sonucunda düzenlenen inceleme raporunda kazanın %100 oranında ... sigortalının kusurundan kaynaklandığı yönünde görüş bildirildiği, Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi tarafından düzenlenen 17.03.2020 tarihli raporda ... sürücü ...'ın, sevk ve idaresindeki kamyonla seyir halinde iken yola gereken dikkatini vermesi, mahal şartları, yol durumu, aracın teknik özelliklerini dikkate alarak seyrini sürdürmesi gerekirken bu hususlara riayet etmediği, kontrolsüz şekilde seyir halinde iken sevk ve idare hatası neticesi meydana gelen kazada %100 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği, yargılamaya iş kazası nedeniyle İlk Derece Mahkemesince iki adet kusur raporu alındığı ve aynı yöndeki bu raporlara itibar edilerek sonuca gidildiği, raporlarda müteveffanın %30 oranında, davalı asıl işveren Med Yapım şirketinin %20 oranında, davalı alt işveren ... Şirketinin %50 oranında kusurlu olduğu yönünde görüş bildirildiği anlaşılmaktadır.

İş kazalarından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davalarında zararlandırıcı olaya neden oldukları ileri sürülen kişi veya kişilerin kusur oranlarının kesin olarak tespiti hem maddi hem de manevi tazminat miktarını doğrudan etkilemesi bakımından önem taşımaktadır. Zira maddi tazminat davalarında sigortalının veya hak sahiplerinin kazanç kaybının hesaplanmasında kazalı sigortalının kendi kusuru oranında tespit olunan kazanç kaybından indirim yapılacağı gibi yine manevi tazminat davalarında hükmedilecek manevi tazminat miktarının takdirinde tarafların kusur durumu Mahkemece öncelikle dikkate alınacaktır.

Somut olayda, olayın meydana geliş şekli ve özellikle kaza tespit tutanağındaki krokide yer alan 20 metrelik fren ve lastik izi, ... sigortalının sevk ve idaresindeki kamyonla yatayda tehlikeli virajlı, düşeyde tehlikeli eğimli olduğu tespit edilen ve kamyon ve otobüs giremez işaret levhasının bulunduğu yola girmiş olması hep birlikte değerlendirildiğinde baskın kusurun ... sigortalıya ait olduğu açık olduğuna göre aksi yöndeki bilirkişi kusur raporlarına üstünlük tanınmak suretiyle sonuca gidilmiş olması hatalıdır.

Mahkemece yapılacak iş; trafik iş güvenliği uzmanlarından oluşan bilirkişi heyetinden farklı bir bilirkişi heyetinden oluşa uygun yeni bir bilirkişi kusur raporu almak, yeniden hesap raporu alınmasının gerekmesi durumunda alınacak bu yeni hesap raporunda bilinen (iskontosuz), bilinmeyen (iskontolu) dönemlerin başlangıç ve bitiş tarihlerinin değiştirilmemesi, hükme esas 31.01.2020 tarihli bilirkişi hesap raporundaki gibi olması gerektiğini gözetmek, davacının kanun yollarına başvurmadığını ve bu nedenle davalı şirketler lehine usuli kazanılmış hak oluştuğunu da dikkate alarak oluşacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2.İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davalıların sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgililere iadesine,

Davalılar avukatı yararına takdir edilen 17.000,00 TL duruşma avukatlık ücretinin davacılara yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

26.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.