YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/7770 E.  ,  2023/8172 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki rücuan tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı Kurum ve davalı vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı Kurum ve davalı vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı Kurum vekili dava dilekçesinde özetle; davalı işyeri sigortalılarından ...'ın 27.07.2016 tarihinde Yeşilyurt Mahallesi 160 ada 117 parsel Merkez Muş adresli bina inşaatında çalıştığı sırada geçirdiği iş kazası sonucu vefat ettiğini, kusur oranı, hak ve alacak yönünden fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla haksahiplerine bağlanan ilk peşin sermaye değeri, hastane masrafı ve cenaze ödeneği toplamı olan 192.738,98 TL nin şimdilik %10 na tekabül eden 19.273,898 TL kurum alacağının peşin değerli gelire gelir bağlama onay tarihi olan 01.08.2016 dan, yapılan masraf ve ödemelere ise sarf ve tediye tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte (olayda başka şahısların kusuru da tespit edildiğinde müşterek ve müteselsil sorumluluk esasları dahilinde davalılardan) tahsiline, davanın karşılıksız kalmasını önlemek amacıyla davalı adına kayıtlı gayrimenkullerle araçların kayıtlarına dava kesinleşinceye kadar tedbir konulmasına ve yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı cevap dilekçesi vermemiştir.

II. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum ve davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı vekili; Davalının olayda tam kusurlu olduğunu, ayrıca olayda 5510 sayılı Kanun'un 23 üncü maddesinin uygulanması gerektiğini, sorumluluğun kusur oranına göre olamayacağını, yargılamanın 3 üncü celsesinde, Mahkemeden hesap raporuna itirazları nedeniyle ek rapor alınmayacak ise mevcut rapora göre bedel arttırım dilekçesi sunmak için süre istediklerini, Mahkemece, 4.celsede bu konuda süre verildiğini, bedel arttırımı dilekçesi verdiğini, ancak sonrasında dosyanın hesap bilirkişisine gönderildiğini, ikinci raporda farklı bir bedel belirlendiğini, bu nedenle müvekkili kurumun mağduriyeti olduğunu ileri sürmüştür.

2.Davalı vekili; Bilirkişi raporlarındaki hataların dikkate alınmadığını, kusurun soyut ve tahmine dayalı değerlendirmelerle yapıldığını, raporda belirtilen kusur oranlarının doğru olmadığını, müvekkilinin iş güvenliği konusunda alması gereken tedbirleri aldığını, olayın dava dışı işçinin kusurundan kaynaklandığını belirterek davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı Kurum vekili özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebeplerle kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı vekili özetle; kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık rücuan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanunun 21 inci maddesi.

3. Değerlendirme
Çekişmeli yargıda kural olarak, “tasarruf ilkesi” geçerlidir ve taraflar dava konusu üzerinde serbestçe tasarrufta bulunabilirler. Hâkim, gördüğü davada tahkikatı bitirip hüküm kurduktan sonra davadan elini çekmiş olur ve kural olarak dava sonunda verilen karar temyiz edilip bozulmadan ve bu suretle yargılamaya yeniden başlanmadan davanın esası ile ilgili hiç bir karar veremez. Buna göre eldeki dava dosyası incelendiğinde davalı şirket avukatının beyanı ve dosya içindeki bir takım kayıtlarda, davalı şirketin eldeki dava dosyasındaki borçları sebebiyle yapılandırma başvurusu yaptığı anlaşılmakta olup, mahkemece bu yapılandırma başvurusunun değerlendirilmesi ve yeniden inceleme yapılmak üzere mahkeme hükmünün bozulmasına karar verilmesi gerekmektedir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

14.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.