YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/7673 E.  ,  2023/9722 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1810 E., 2023/903 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 37. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/390 E., 2021/100 K.

Taraflar arasındaki prime esas kazanç tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davacının dava konusu talebine ilişkin olarak ileride dava açma hakkı baki kalmak ve kesin hüküm oluşturmamak kaydıyla davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalıya ait işyerinde 22.12.2010 tarihinden 19.07.2016 tarihine kadar çalıştığını, maaşının bir kısmı bankadan ödenirken kalan kısmının elden verildiğini, yol ve yemeğin işveren tarafından karşılandığını, işyerinde haftalık vardiya sistemine göre çalışıldığını, çalıştığı süre boyunca fazla mesai yaptığını ancak işverenin fazla mesaiye ilişkin sorumluluktan kurtulmak amacıyla 2012 tarihinden sonra bordrolarda fazla mesai ücretinin ödendi gösterdiğini, haftalık izin günü ücretlerinin de sigorta bildirimlerinde eksik gösterildiğini belirterek, müvekkilinin prime esas gerçek ücretinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Gezer Ayakkabı Deri San. ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesiyle davacının prim bildirgelerinin eksiksiz verildiğini, Kuruma bildirilen primlerin birbiriyle uyumlu olduğunu, davacı iddialarının mesnetsiz ve gerçeğe aykırı olduğunu, davacının maaşının tamamının banka yoluyla ödendiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı SGK Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde asgari ücretten daha yüksek bir ücretle çalışıldığı iddiası karşısında HMUK'nun 289 uncu maddesi gereğince bu iddianın yazılı delillerle ispatlanması gerektiğini, ücret konusunda dinlenecek tanık beyanlarının çalışıldığı iddia edilen işyerinin kapasite ve niteliği gözetilerek değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının dava konusu talebine ilişkin olarak ileride dava açma hakkı baki kalmak ve kesin hüküm oluşturmamak kaydıyla davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde, davalı şirket vekili tarafından vekalet ücreti ve yargılama gideri talep edilmediğinden Mahkemece bu davalı yönünden vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmemiştir. Davalı SGK lehine ise 4.080,00 TL vekalet ücreti hükmedilmiştir. Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 3/2 maddesi; ''Müteselsil sorumluluk da dahil olmak üzere, birden fazla davalı aleyhine açılan davanın reddinde, ret sebebi ortak olan davalılar vekili lehine tek, ret sebebi ayrı olan davalılar vekili lehine ise her ret sebebi için ayrı ayrı avukatlık ücretine hükmolunur.'' şeklindedir. Her iki davalı yönünden feragat nedeniyle red kararı verilmiş olup, ret sebebi ortaktır. Tek vekalet ücretine hükmedilmesi gerekir. Davalı şirket vekili tarafından vekalet ücreti talebinden vazgeçilmesi, diğer davalı ... vekili lehine hükmedilecek vekalet ücretinin artmasına sebebiyet vermez. Davalı SGK vekili lehine 2.040,00 TL (4.080,00 / 2) olarak vekalet ücreti hükmedilmesi gerekirken 4.080,00 TL olarak hükmedilmesi hukuka aykırı olmuştur." gerekçesiyle, Mahkeme kararının kaldırılmasına, davalı SGK vekili lehine 2.040,00 TL olarak vekalet ücretine hükmedilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekilinin başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; davalı SGK vekili lehine 2.040,00 TL (4.080,00 / 2) olarak vekalet ücreti hükmedilmesi gerekirken 4.080,00 TL olarak hükmedilmesi hukuka aykırı belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, prime esas kazanç tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile HMK 307 ve devamı maddeleridir.

3. Değerlendirme
Davacı asilin duruşmada feragat ettiği beyanına dayalı olarak davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiş ise de feragatın kesin hükmün sonuçlarını doğuracağı gözetilmeksizin ve 6100 sayılı Kanun'un 123 üncü maddesine dayalı olarak yazılı şekilde gerekçe oluşturarak hüküm tesis edilmiş olması usul ve yasaya aykırı görülmüştür. Öncelikle kayıtsız şartsız feragat beyanının bulunup bulunulmadığı yönünde davacı ve vekilinin beyanı alınarak oluşacak sonuca göre gerekçe ve hüküm tesisi gerekir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

16.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.