YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/7635 E.  ,  2023/7921 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/648 E., 2023/114 K.
DAVA TARİHİ : 29.12.2014
HÜKÜM/KARAR : Davanın reddi

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacılar vekili, müvekkillerinin muris...'ün 20.02.2014 tarihinde vefat ettiğini, davalı iş yerinde 20.01.2009 - 09.04.2010 tarihleri arasında satış görevlisi olarak çalıştığını ancak işveren tarafından 20.01.2009 - 25.05.2009 tarihleri arasındaki çalışmasının sigortalı olarak gösterilmediğini ve SGK'ya bildirilmediğini, müvekkillerinin murisinin çalıştığı tüm süre boyunca tam gün olarak ve aynı zamanda hafta sonu tatili, dini milli bayram tatillerinde ve genel tatil günlerinde de çalıştığını, davalı tarafından sigortalı gösterilmeyen 20.01.2009 - 25.05.2009 tarihleri arasındaki çalışmasına ilişkin hizmet tespiti ile sigortalılık süresinden sayılmasını talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı vekili, davanın usule ve hakkaniyete aykırı olduğunu, usulden ve esastan reddi gerektiğini, davanın dayanaktan yoksun olduğunu, tarafların zorlama şekilde hak elde etme çabasında olduğunu, murisin sigortasız çalışmadığını, çalıştığı süre boyunca sigortasının tamamının yatırıldığı gibi tüm haklarının da ödendiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

2.Feri müdahil Kurum vekili, davanın hak düşürücü süreye uğradığını, murisin iş yerinde tespiti istenen dönemde çalışmasının bulunmadığını, eylemli ve gerçek biçimde çalışmanın varlığı saptanmadıkça hizmet akdine dayanılarak dahi sigortalılıktan bahsedilemeyeceğini, haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 09.12.2016 tarihli ve 2014/774 Esas, 2016/871 Karar sayılı kararıyla davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 08.06.2017 tarihli ve 2017/1364 Esas, 2017/1303 Karar sayılı kararıyla; Ticaret Sicil kayıtlarından 2008 yılından itibaren de faal olduğu anlaşılan davalı işverene ait züccaciye ve hediyelik eşya satış iş yerinden internet üzerinden verilen işe giriş bildirgesi ile 25.05.2009 - 09.04.2010 tarihleri arasında bildirimleri bulunan davacının; 20.01.2009 tarihinden itibaren söz konusu iş yerinde çalışmaya başladığının anlaşılması karşısında; dosya kapsamı, mevcut delil durumu dikkate alındığında, İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalı ile fer'i müdahil Kurumun istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Daire kararında; Mahkemece öncelikle ilgili belediye başkanlığından davalı iş yerinin açılışı ile ilgili belgeler (ruhsat belgesi vs.), Vergi Dairesi Müdürlüğünden vergi kayıtları ve mükellefiyet bilgileri sorularak celp edilmeli, davalı iş yerinin işe başlama tarihi net olarak tespit edilmeli, Mahkemece re'sen komşu iş yeri tanığı araştırması yapılarak tespit edilecek tanıkların çalışma ile ilgili beyanları alınmalı, elde edilecek sonuç değerlendirilmek suretiyle hüküm kurulması gerektiğinden bahisle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla...Vergi Dairesi Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davalı şirkete ait vergi kayıtları ve mükellefiyet bilgilerinin gönderilmesinin istenildiği, müzekkere cevabında davalı şirketin 19.01.2009-11.03.2010 tarihleri arasında bakkal ve marketlere yapılan perakende ticaret faaliyetinde mükellefiyetsiz şube faaliyetinin bulunduğu davalı iş yerinin 05.07.2012 tarihinde tasfiyesinin bittiği, aynı tarih itibariyle terk mükellef olduğu bilgisinin verildiği Mahkemece re'sen seçilen komşu iş yeri tanıklarının dinlenildiği, tanıklardan ...'ın 2010 yılının ilk aylarında komşu işyeri olan...isimli işyerinde çalışmasının son bulduğunu, ayrılmadan yaklaşık 7-8 ay önce davacının ...Markette işe başladığını beyan ettiği, bu bakımdan davacının işe başlangıcı hakkında kesin bilgisi olmadığı gibi, tanığın beyanlarına itibar edilse bile davacının işe başlangıcının sigortasının yapıldığı tarihlere denk düştüğü, komşu iş yeri tanığı ...'nin 2007 yılında askerden geldikten yaklaşık bir buçuk yıl sonra davacının çalışmaya başladığını ancak başlangıç tarihini hatırlamadığını beyan ettiği, diğer komşu iş yeri tanıklarının davacıyı tanımadıkları, dolayısıyla komşu iş yeri tanıklarının beyanlarının davacının iddiasını ispatlamaya yeterli olmadığı, tüm dosya kapsamından çalışma olgusunun şüpheye yer bırakmayacak şekilde ispatlanamadığı kanaatine varılarak davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili, yeterli inceleme yapılmadığını, çalışmanın ispatlandığını belirterek kararın bozulmasını istemişlerdir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacıların murisinin 20.01.2009-25.05.2009 tarihleri arasında çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesidir.

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacılar vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgililere yükletilmesine

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

11.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.