YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/758 E.  ,  2024/4767 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1924 E., 2022/2027 K.
KARAR : Kısmen kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : Sivas 2. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/97 E., 2021/179 K.

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkeme hükmünün kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm verilmesine dair davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkilin 14.04.2017 tarihinde davalıya ait taş fabrikasında çalışır iken, 18:00 sıralarında mesai saatleri içerisinde parke taşlarının çıktığı makina arasına sıkışan taş kırıntılarını temizlemeye çalıştığını, bu esnada diğer çalışanın makineyi ileri- geri yaptığı esnada davacı müvekkilin sağ elinin makinaya sıkıştığını ve el parmaklarının koptuğunu beyanla 198.735,85 TL maddi tazminat ile 50.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıya 14.04.2017 tarihinde geçirmiş olduğu kazadan dolayı iş göremezlik ödeneğinin bağlandığını, davacının iş güvenliği eğitimi aldığını, olay gününde herkes molaya çıkmışken davacının arıza alınına girmesinin kendi kusuru olduğunu, davacının diğer arkadaşları moladayken kendi görevi olmayan bir işe kalktığından beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle, iş kazasının oluşumunda davacının % 40, davalı işverenin % 60 oranında kusurlu olduğu ve davacının davaya konu iş kazası nedeni ile % 37 oranında sürekli iş göremezliğe girdiği kabulünden hareketle davacının maddi tazminat talebinin kabulüne, manevi tazminat talebinin ise kısmen kabulüne karar verilerek 198.735,85 TL maddi tazminat ile 15.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükmedilen manevi tazminatın düşük olduğunu, davalı tarafa açısından caydırıcı olacak, iş kazalarının önüne geçmek, tedbir almak ve insan yaşamının kutsallığına varabilecek caydırıcı bir manevi tazminata hükmedilmesi gerektiğini, davacının maluliyet derecesinin % 37 olduğu düşünüldüğünde adına istenilen 50.000,00 TL manevi tazminatın fazla olmayıp düşük olduğunu, buna rağmen Mahkemece 15.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, manevi tazminat taleplerinin tam kabulünün gerektiğini istinaf başvuru sebepleri olarak ileri sürmüştür.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı şirkette yapılan işin tehlike sınıfına göre 12 saatlik temel iş sağlığı ve güvenliği eğitimi verildiğini, eğitim konularını bakanlığın belirlediğini, verilen eğitimin kayıt altına alındığını, davacının da bu eğitimlerden faydalandığını ve aranan asgari yeterliliği gösterdiğini, 12 saatlik temel iş sağlığı ve güvenliği eğitiminden başarı ile geçtiğini, davacının, parke üretim makinesinde beton harç malzemesi sıkışması sonucu tel örgüleri aşarak işlevsel olmayan makinenin kör noktasından içeri girdiğini ve kendisinin ise bu esnada görebilen kimsenin olmadığını, makine etrafında buradan girilmez tabelalarının bulunduğunu, bilirkişi raporunda ve müfettiş raporunda davacının merak ettiği için girdiğinin raporlandığını, bu nedenle davalı işverenin kusurunun bulunmadığını, davacıya bakım onarım esnasında makinenin yanına gitmeyeceği konusunda uyarıldığını ve kendisine bu cihette evraklarının imzalatıldığını, olay gününde herkesin molaya çıkmışken davacının 3 kapıyı geçerek arıza alanına girmesinin tamamen kendi kusunun varlığının ispatı olduğunu istinaf başvuru sebepleri olarak ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile
"... Değinilen yasal mevzuat ve yapılan açıklamalar çerçevesinde, hükme dayanak alınan, iş güvenliği uzmanlarından oluşan kusur raporunda işkazasının meydana gelmesinde, davalı işverenin %60 oranında, kazalı sigortalının %40 oranında kusurunun bulunduğunun tespit edildiği;bu kusur belirlemesinin müfettiş raporu ile çelişkili olsa da Sivas 1. İş Mahkemesinin 2020/309 Esas sayılı kesinleşen rücuen tazmin dasyasındaki kusur raporu ile aynı oranda olduğu, rapor içeriğinden farklı olarak, iş verenin kusur oranının daha düşük olmasını gerektirir bilimsel, teknik ve somut olaya uygun değerlendirmeler aksine somut iddiaların belirtilmediği ve yukarıdaki açıklamalarla birlikte tüm dava dosyası kapsamı dikkate alınmak sureti ile davalı yönünden isabetli bulunan kusur aidiyet ve oranlarına yönelik, davalı vekilinin istinaf başvuru sebep ve gerekçelerinin yerinde ve kabul edilebilir olmadığı sonucuna varılmıştır. İş kazası sonucu, davacıda oluşan % 37 oranında ki sürekli iş göremezlik oranına ve davalının % 60 oranında kusurlu olmasına göre, davacı için 15.000,00 TL olarak takdir edilen manevi tazminatın ülkenin ekonomik koşulları, paranın satın alma gücü durumu karşısında mağduriyeti gidermesi gereken haksız olanların sorumluluk bilincini sağlayacak, toplumsal hayata bağlılık ve güven duygusunu artıracak miktarda tayin edilen miktarın düşük olduğu kanaatine varılmıştır. Hükmün bu yönüyle düzeltilmesine karar verilmiştir. Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, davacı ve davalı vekillerinin istinaf başvurusunun kabulü ile incelenen kararın HMK’nin 353/1-b maddesinin (2) numaralı alt bendi uyarınca düzeltilmek üzere kaldırılması ve yeniden hüküm tesis edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır... "gerekçesiyle davacı vekili yönünden istinaf isteminin kısmen kabulü, davalı vekili yönünden istinaf istemi reddi ile HMK’nın 353/1-b maddesinin (2) numaralı alt bendi uyarınca, Sivas 2. İş Mahkemesi'nin 03.06.2021 tarih ve 2020/97 Esas - 2021/179 Karar sayılı kararının kaldırılarak yeniden hüküm verilmek suretiyle davacının davasının kısmen kabulüne, kısmen reddine, davacının 1.238,48 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 182.497,37 TL sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 183.735,85 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 14.04.2017 tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faizin davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine, davacıya yapılan 15.000,00 TL geçici ödemenin kaza tarihi 14.04.2017 ile geçici ödeme karar tarihi 19.06.2020 arası işleyecek yasal faizinin davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesine, 25.000,00 TL manevi tazminatın 14.04.2017 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili sunmuş oldukları temyiz dilekçesi ile istinaf dilekçesinde ileri sürdükleri itirazlarını yinelemek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık iş kazasından kaynaklanan maddi tazminat ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13, 16, 20 ve 21 inci maddeleri ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77 nci maddesi

3. Değerlendirme
A) Davalı vekilinin manevi tazminat alacağına ilişkin temyiz istemi yönünden;
Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu 110 uncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır.

Dosya içeriğine göre davacı vekilince dava dilekçesinde 50.000,00 TL manevi tazminat talebinde bulunulduğu, İlk Derece Mahkemesince davalı şirket aleyhine 15.000,00 TL manevi tazminata karar verildiği, davacı vekilinin istinaf başvurusu üzerine temyize konu bölge adliye mahkemesi kararında ise ilk derece mahkemesi hükmünün kaldırılması suretiyle bu kez davalı şirket aleyhine 25.000,00 TL manevi tazminata hükmolunduğu, kabulüne karar verilen manevi tazminat miktarının Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 107.090,00 TL’nin altında kaldığı anlaşıldığından davalı vekilinin temyiz itirazlarının miktardan reddine karar verilmiştir.

B) Davalı vekilinin maddi tazminat alacağına ilişkin temyiz istemi yönünden;
Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Dosya kapsamından; İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılması suretiyle yeniden esas hakkında hüküm verilen Bölge Adliye Mahkemesi kararının yargılama giderlerine ilişkin 9 nolu bendinde ; "..Davacının davası kısmen kabul-kısmen red edilmekle, davacı tarafından yapılan, muhtelif davetiye, posta, tanık ve müzekkere gideri ile 1.050,00 TL kusur bilirkişi heyeti ve 350,00 TL hesap bilirkişi rapor ücretleri olmak üzere toplam 1.730,00 TL yargılama giderinin 6100 sayılı ...m. 326 hükmüne göre kabul red oranına göre 1948,60 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmının davacı üzerinde bırakılmasına,..." denilmek suretiyle davacı tarafından yapılan yargılama masraflarını aşar şekilde davalı aleyhine hüküm kurulduğu anlaşılmıştır.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
1.Davalı vekilinin manevi tazminat alacağına yönelik temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

2.Davalı vekilinin maddi tazminat alacağına yönelik temyiz istemi yönünden;
Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının 9 nolu bendinin tamamen silinerek yerine geçmek üzere; "9-Davacının davası kısmen kabul-kısmen red edilmekle, davacı tarafından yapılan, muhtelif davetiye, posta, tanık ve müzekkere gideri ile 1.050,00-TL kusur bilirkişi heyeti ve 350,00 TL hesap bilirkişi rapor ücretleri olmak üzere toplam 1.730,00-TL yargılama giderinin 6100 sayılı ...m. 326 hükmüne göre kabul red oranına göre 1.539,70 -TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmının davacı üzerinde bırakılmasına," ibarelerinin yazılması suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

30.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.