YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/7501 E.  ,  2023/8231 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/315 E., 2023/111 K.
KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen vazife malullüğünün tespitinin gerektiği aksine kurum işleminin iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 11.07.2017 tarihinde saat 03:20 sıralarında geldiği yatakhanede nizamiye nöbetini icra etmek üzere aldığı üzerine zimmetli silahla seri biçimde kasten ateş etmesi sonucu vefat etmelerine neden olayda "askerlik görevlerinin neden ve etkisi bulunmadığından" hakkında vazife malullüğü hükümlerinin uygulanamayacağı gerekçesiyle davacılara aylık bağlanamayacağına dair ret cevabı verildiğini, davalı kurum tarafından yapılan işlemin yasaya aykırı olduğunu, bu nedenle kurum işleminin iptali ile davacılara aylık bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili; Kurum işleminin mevzuata uygun olduğunu ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 13.10.2020 tarihli ve 2019/108-2020/133 sayılı kararıyla; "Davanın kabulüne," dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 03.06.2021 tarihli ve 2020/1843-2021/955 sayılı kararıyla; mahkeme hükmü yerinde görülerek istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Birinci Bozma Kararı
1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Daire kararında; "... Eldeki davada ise, öncelikle dava konusu edilen işlemin, davacılardan anne ...’ın 12.07.2017 tarihinde yaptığı başvurusu üzerine, davalı Kurum bünyesindeki Vazife Malullüğü Tespit Kurulu’nun 03.07.2018 tarihinde alınmış olan kararının iptali ile aylık bağlanmamasına yönelik işleminin iptali olması, ne var ki davanın anne ve baba tarafından açılmış olması karşısında, HMK’nın 31. Maddesi hükümlerine uygun şekilde davacılardan istenecek açıklama ile taleplerinin her ikisine de aylık bağlanmasına yönelip yönelmediğinin sorulması ve buna göre taleplerinin netlikle belirlenmesinden sonra, 5510 sayılı Yasanın 47. Maddesi hükümlerinden “b) Mevzuat ve emir dışında hareket etmiş olmaktan” ile “e)Her ne suretle olursa olsun kendisine veya başkalarına menfaat sağlama veya zarar verme amacından, doğmuş olursa bunlara uğrayanlar hakkında vazife malûllüğü hükümleri uygulanmaz.” Hükümlerinin ayrıntılı şekilde irdelenmesi ve 47 nci madde atfı ile 5510 sayılı Kanun'un yukarıda belirtilen 34 üncü ve 35 inci maddeleri hükümlerine göre hak sahipliklerinin varlığı bakımından yapılacak irdeleme ile sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. .." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, "Davanın kısmen kabulü ile, 1-Davacılar miras bırakanı Mümin Pınardağ'ın 11.07.2017 tarihinde askerlik hizmetini ifa ederek vurularak öldürülmesi nedeniyle vazife malulü sayılması gerektiğinin tespitine, 2-Davacıların vazife malullüğü aylığı bağlanması taleplerinin hukuki yarar bulunmadığından usulden reddine," karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ve davalı Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; vazife malullüğü aylığına hak akzandığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; toplanan deliller anılan karar açısından yeterli olamdığı, yeterli inceleme yapılmadan ve dava sübut bulmadan dosya karara bağlandığı gerekçelerini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, vazife malullüğüne hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 47 ci maddesi.

3. Değerlendirme
Mahkemece bozma ilamına uyulmasına karşın bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir. Eldeki davada, önceki bozma ilamı kapsamında irdeleme yapılarak, Davacıların murisinin vazife malullü olduğunun tespitine yönelik karar yerinde ise de, Mahkemece, koşullarını taşımasına rağmen aylığa hak kazandığının tespitine dair hüküm tesis edilmemesi isabetsiz bulunmuştur.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının temyiz eden ilgililere iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

14.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.