YARGITAY 10. HUKUK DAIRESI

10. Hukuk Dairesi         2023/7351 E.  ,  2024/1851 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2287 E., 2023/465 K.
KARAR : Kısmen kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara Batı 5. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/821 E., 2022/71 K.

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince asıl dava dosyasının reddine, birleşen dava dosyasının kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, asıl ve birleşen dava dosyalarının kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar ... Kırma Eleme Makinaları İmt. Paz. İth. ve İhr. Ltd. Şti. ve ...’ın ortak vekili tarafından temyiz edilmek ve de duruşma talep edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin ve işin duruşmaya tabi olduğunun anlaşılması nedeniyle duruşma talebinin kabulüne karar verildikten sonra duruşma için 27.02.2024 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmiştir. Duruşma günü duruşmalı temyiz eden davalılar ... Kırma Eleme Mak. İml. Paz. İth. ve İhr. Ltd. Şti. ve ... adlarına Av. ... Asker Elden ile davacı adına Av. ... Suna geldiler. Diğer davalı adına gelen olmadı. Gelenlerin yüzlerine karşı duruşmaya başlanıp sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra duruşmaya son verilerek aynı günde Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili asıl ve birleşen dava ile özetle; meydana gelen iş kazası nedeniyle müvekkilinin sürekli iş göremezliğe uğrayacak şekilde yaralandı. Kazanın oluşumunda davalıların kusurlu olduklarından bahisle 754.368,27 TL maddi, 100.000,00 TL manevi tazminatın asıl ve birleşen dava dosyasının davalılarından tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP
Asıl dava dosyasının davalıları ... Kırma Eleme Mak. İml. Paz. İth. ve İhr. Ltd. Şti. ve ... ortak vekili özetle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle asıl dava dosyası ile davalılar ... Kırma ve ... yönünden açılan davada her ne kadar davacı tarafça birleşen dosya davalısı ile bu davalılar arasında organik bağ olduğu iddia edilmiş ise de davacının davalı ...şirketinde çalıştığı, şirketlerinin sadece sahiplerinin aynı olmasının organik bağ için yeterli olmadığı, davacı tarafça yapılan işin bu davalılar ile bir ilgisinin olmadığından bahisle asıl dava dosyası yönünden davanın reddine, davalı ...şirketi hakkında açılan birleşen dava dosyasında ise davacının maddi tazminat isteminin kabulüne, davacı lehine 70.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle müvekkilinin sigorta primlerinin asıl dava davalıları ile birlikte birleşen dava davalısı ...Kırma Makinaları San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yatırıldığını, asıl dava davalısı şirketler ve birleşen dava davalısı ...Kırma Şirketinin aile şirketi olarak yönetilmekte olduğunu, aralarında organik bağ bulunduğunu, tanıkların da bu hususu doğruladıklarını, davalıların müvekkilinin alacaklarından müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, davalı ...Şirketi'ne yapılan tebligatların Tebligat Kanunu'nun 35 inci maddesine göre yapıldığını, davalıların alacaklılardan kurtulmak ve riski azaltmak için aynı işi iki şirket ve bir şahıs şirketi üzerinden yaptığını, diğer taraftan İlk Derece Mahkemesi tarafından hükmedilen manevi tazminat miktarının çok düşük kaldığını iddia ederek, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda, dosya arasında yer alan hizmet döküm cetvelinin incelenmesinde, davacının 01.09.2013 ile 07.04.2015 tarihleri arasında birleşen dava dosyasının davalısı ...şirketi bünyesinde, 08.04.2015 ile 31.03.2019 tarihleri arasında asıl dava dosyasının davalısı ... nezdinde, 01.04.2019 ile 22.07.2019 tarihleri arasında ise asıl dava dosyasının diğer davalısı ... Kırma şirketinde çalıştığı, nüfus ve Ticaret Sicili kayıtlarının incelenmesinde, birleşen dava dosyasının davalısı ...şirketinin yetkilisi... ile asıl dava dosyasının davalısı ...'ın kardeş oldukları, İlk Derece Mahkemesince dinlenen davacı tanıklarının birleşen dava dosyasının davalısı ...şirketi ile asıl dava dosyasının davalıları ... ve ... Kırma şirketinin aynı işyerleri olduğunu beyan ettikleri, yine tanıklardan ...'ın meydana gelen iş kazasından kısa bir süre sonra... ile ...'ın gelerek olayı sordukları, kendisinin de kazayı anlatarak kopan zincirin parçalarını verdiğini ifade ettiği, bununla birlikte UYAP sistemi üzerinden yapılan incelemede, davacının ... ve ... Kırma şirketine karşı açmış olduğu işçilik alacağı davasında, Ankara Batı 1. İş Mahkemesinin 27.05.2021 tarih, 2019/776 E., 2021/228 K. sayılı kararında, davacının 01.09.2013 ile 22.07.2019 tarihleri arasında davalılar nezdinde kesintisiz bir şekilde çalıştığı kabul edilerek sonuca gidildiği, yargılama aşamasında davalılar ... ve ... Kırma Eleme Mak. İmlt. Paz. İth. ve İhr. Ltd. Şti.'nin bu yöne ilişkin herhangi bir itirazlarının bulunmadığının tespit edildiği, somut olay değerlendirildiğinde; davacının 01.09.2013 ile 22.07.2019 tarihleri arasındaki çalışmasının kesintisiz olduğu, tanık beyanları, Ankara Batı 1. İş Mahkemesi kararı ile şirketlerin ortak yapısı dikkate alındığında asıl ve birleşen dava davalıları arasında “organik bağ” bulunduğu, bu kapsamda davalı şirketlerin hüküm altına alınan tazminatlardan sorumlulukları yoluna gidilmesi gerektiği kanaatine varıldığı gerekçeleri ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, tüm davalılar müştereken ve müteselsilen sorumlu olacak şekilde davacının maddi tazminat isteminin kabulüne, davacı lehine 70.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... şirketi ve ...’ın ortak vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalılar ... şirketi ve ...’ın ortak vekili temyiz dilekçesinde özetle, davalı ...şirketi ile müvekkileri arasında organik bağın söz konusu olmadığını, taraflar arasındaki tek bağın davalı müvekkili ...'ın diğer davalı ...şirketinin yetkilisi... ile kardeş olması olduğunu, bunun dışında taraflar arasında hiçbir bağ bulunmadığını, söz konusu şirketlerin birbirlerinden bağımsız, ayrı tüzel kişilikleri olan, birbirlerinden bağımsız işler yapan, farklı adreslerde faaliyet gösteren, farklı iş konuları olan şirketler olduğunu, söz konusu şirketlerden ...şirketinin yetkilisinin müvekkili ...'ın kardeşi olmasının tek başına organik bağın tespiti için yeterli olmadığını, somut olayda davalı şirketlerin adresleri, ortakları, temsilcilerinin birbirlerinden farklı olduğunu, şirketler arasındaki herhangi bir hukuki, ticari ilişkinin de mahkemece tespit edilmediğini, dosya içeriğinde yer alan SGK'nın 28.11.2016 tarihli raporunun eklerinden de görüleceği üzere davacının davalı ...şirketinde çalışmakta iken yani 01.09.2013 - 07.04.2015 tarihleri arasında sigorta primlerinin yalnızca ...şirketi tarafından yatırıldığını, davacıların iddia ettiği gibi primlerin o tarihler açısından davalı ... ve ... şirketi tarafından yatırılmasının söz konusu olmadığını, Dosya içeriğinde yer alan tüm bilgi ve belgelerden davalı müvekkillerin davaya konu olayın meydana gelmesinde herhangi bir kusurunun olmadığı açıkça anlaşılmasına rağmen müvekkillerin söz konusu kazadan kaynaklı olarak sorumlu oldukları yönünde karar verilmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, davacının Kurum müfettişine verdiği ifadesinde olayın tamamen kendi kusurundan kaynaklandığını kabul ettiğini, tüm bu hususlara rağmen davalı müvekkillerinin davaya konu kaza nedeniyle sorumlu tutulmasının hukuka aykırı olduğunu, kusur hesabı ve tazminat hesabının eksik ve hatalı yapıldığını, kazanın tamamen davacının kendi kusuru ve dikkatsizliği sonucu meydana geldiğinin açık olduğunu, davacının dosyaya sunulmuş bir ustalık belgesi bulunmamaktayken bilirkişi raporlarında davacının "Kaynak Ustası" olarak kabul edilmiş olmasının doğru olmadığını, kabul edilen aylık 2.000,00 TL çıplak ücretin, kaza tarihinde bir kaynakçı için fahiş bir ücret olduğunu, bu nedenle yapılan hesaplamaların da hatalı olduğunu, hesap raporunda davacının bakiye yaşam süresinin hangi yöntemle hesaplandığının açıklanmadığını, çıplak ücret yerine giydirilmiş ücret ile maddi tazminat hesaplanmasının hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417 nci maddesi, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13, 16, 20 ve 21 inci maddeleri ile 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 8 inci ve 31 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
Dosya kapsamında yer alan Ticaret Sicil Gazetesi nüshalarından asıl dava dosyasının davalılarından ... şirketinin kazadan tarihi olan 01.04.2014 tarihinden sonra 2017 yılında kurularak tüzel kişilik kazandığı, yine davalı gerçek kişi ...’ın 2010 yılından itibaren ...-... Kırma Eleme Makina Sanayi ünvanında gerçek kişi şahıs işletmesi bulunduğu ve sicil adresinin....Cad. No:66 Ostim ...../Ankara olduğu, davacının işvereni olan birleşen dosyanın davalısı ...şirketinin adresinin ise ..... Organize San. Bölgesi Arı San. Sitesi 1482 Sok. No: 30 Yenimahalle Ankara olduğu, ...şirketinin ortaklarından... ile davalı ...'ın kardeş oldukları, yargılamaya konu iş kazasının davacının birleşen dava dosyasının davalısı ...şirketinin sigortalısı olduğu dönemde ve bu şirkete ait adreste meydana geldiği, İlk Derece Mahkemesince hükme dayanak alınan bilirkişi kusur raporunda kazanın oluşumunda davacının %20, birleşen dava dosyasının davalısı ...şirketinin %80 oranında kusurlu oldukları, asıl dava dosyasının davalıları ... Kırma şirketi ve ... kusursuz oldukları yönünde görüş bildirildiği anlaşılmaktadır.

Kusursuz sorumluluk halleri dışında iş kazası ve meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davaları kural olarak kusur sorumluluğuna dayanmakta olup, iş kazasının oluşumunda işveren ve işverenle birlikte kusurlu oldukları tespit edilen diğer gerçek ve tüzel kişiler zarar görenin maddi ve manevi zararlarının giderilmesi noktasında müştereken ve müteselsilen sorumludurlar.

Somut olayda davacı kazalının iş kazası tarihini de kapsayacak şekilde 01.09.2013 ile 07.04.2015 tarihleri arasında birleşen dava dosyasının davalısı ...şirketinin sigortalı çalışanı olduğu, kazanın adı geçen şirkete ait iş yerinde meydana geldiği, asıl dava dosyasının davalıları yönünden kusursuz sorumluluklarını gerektirecek herhangi bir husus bulunmadığı sabit olduğu halde Bölge Adliye Mahkemesince kendilerine herhangi bir kusur atfedilmemiş olan asıl dava dosyasının davalıları ... Kırma şirketi ve ...'ın sorumlulukları yoluna gidilmiş olması yerinde görülmemiştir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, eksik incelemeyle yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, temyiz eden davalılar vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Bölge Adliye Mahkemesi kararı bozulmalıdır.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde temyiz eden davalılara iadesine,

Davalılardan ... Kırma Eleme Makinaları İmt. Paz. İth. ve İhr. Ltd. Şti. ve ... vekili yararına takdir edilen 17.100,00 TL duruşma avukatlık parasının davacıya yükletilmesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.