YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/7329 E.  ,  2023/8236 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/383 E., 2023/150 K.
KARAR : Ret

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının davalıya ait ... Dokuma unvanlı işyerinde 2003 yılında ... sigorta sicil numarası ile işe başladığını, ancak davacının işe giriş tarihinden çıkış tarihi olan 19.07.2010 tarihine kadar yıllık izinlerini dahi kullanmadan çalışmasına belirtilen tarihler arasında sanki hiç çalışmamış gibi sigorta primlerinin ödenmediğini, bu tarihlerin; 31.01.2004 - 06.06.2004 arası 02.11.2004 - 30.10.2005 arası 28.09.2006 - 07.05.2007 arası 06.03.2008 - 28.08.2009 arası 01.04.2010 - 19.07.2010 arası olduğunu beyan ederek belirtilen tarihler arasında çalışmış olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1. Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde, Kurum kayıtlarına göre davacının diğer davalı işveren nezdinde kesintili olarak 2004 Ocak ile 2011 Mart tarihleri arasında çalışmasının göründüğünü, davacının çalışmaları bakımından müvekkil kurum kayıtlarının esas olduğunu, davacının huzurdaki dava ile ileri sürdüğü iddiaların müvekkil kurum kayıtlarına eş değerde belgelerle kanıtlanması gerektiğini, davacının işyerinde devamlı olarak hizmet akdiyle çalışmış olduğunu tanık beyanları dışında resmi, yazılı ve sağlıklı deliller ile ispatlanmasının gerektiğini, hizmet akdiyle davalı işverene bağlı olarak fiilen çalışıldığı, çalışmanın niteliği ve ödenen ücretin somut deliller ile ispat edilmesi gerektiğini, kurumun resmi kayıtlarının incelenmesi, sadece tanık beyanlarına dayanılarak hüküm verilmemesi gerektiğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı işverene usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davalı duruşmalara katılmadığı gibi bir yanıtta göndermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 12.11.2015 tarihli 2011/1060 Esas, 2015/504 Karar sayılı ilamı ile, davanın kısmen kısmen reddine,
01.02.2004-06.06.2004 tarihleri arası 126 gün 18,32 TL günlük asgari brüt ücretle
02.11.2004-31.12.2004 tarihler arası 58 gün14,80 Tl günlük asgari brüt ücretle,
01.01.2005-30.10.2005 tarihler arası 300 gün 16,29TL günlük asgari brüt ü-cretle,
28.09.2006-31.12.2006 tarihler arası 92 gün 17,70 TL günlük asgari brüt ücretle,
01.01.2007-07.05.2007 tarihler arası 127 gün 18,75 TL günlük asgari brüt ücretle,
06.03.2008-31.06.2008 tarihler arası 114 gün 20,28 TL günlük asgari brüt ücretle,
01.07.2008-31.12.2008 tarihler arası180 gün 21,29 TL günlük asgari brüt ücretle,
01.01.2009-30.06.2009 tarihler arası 180 gün 22,20 TL günlük asgari brüt ücretle,
01.07.2009-28.08.209 tarihler arası 58 gün 23,10 TL günlük asgari brüt ücretle,
Davalı ...'da çalıştığının tespitine, bu hizmetlerin davacının sigorta sicil numaralı hizmetleri ile birleştirilmesine, Kurum kayıtlarının bu şekilde düzeltilmesine, karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1.Mahkeme kararına karşı davalılar vekillerince temyiz isteminde bulunmuştur.

(Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 18.09.2017 tarihli ve E. 2016/1818 K. 2017/6443 K. sayılı ilamında, "... talep edilen dönemin tamamında çalışması bulunan ya da bu dönemin tamamını kapsayacak şekilde re'sen seçilecek bordro tanıklarını dinlemek, zabıta marifeti ile ya da davalı Kurum'dan sorarak yeniden komşu işyeri tanığı tespit ederek dinlemek, tespit edilemez ise daha önce tespit edilen tanıkları dinleyerek davacının çalışma süreleri hususundaki beyanlarını netleştirmek ve böylece toplanan deliller değerlendirilerek varılacak sonuca göre hüküm kurmaktan ibarettir..." denilmek suretiyle karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı
1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 29.12.2020 tarih, 2017/638 Esas, 2020/521 Karar sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; karara karşı davalılar vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2.Dairemizin 23.09.2021 tarihli, 2021/3764 E. 2021/10933 K. sayılı ilamında,"... resen seçilecek bordro tanıklarının dinlenmesi, bu kapsamda 2008/4. ve 5. dönem bordrolarında adı geçen ...’ın hizmet cetvelinin temini ile çalışmasının hangi dönemleri kapsadığının belirlenmesi, çalışmasının talep edilen dönemi kapsaması halinde dinlenmesi gerekmektedir. Yine zabıta marifeti ile ya da davalı Kurum’dan sorularak yeniden komşu işyeri tanığı tespit edilerek dinlenmeli, tespit edilememesi halinde ise daha önce tespit edilen tanıklar dinlenerek bozma ilamının gereği yerine getirilmelidir...." gerekçesiyle karar bozulmuştur. 2.Dairemizin 23.09.2021 tarihli, 2021/3764 E. 2021/10933 K. sayılı ilamında,"... resen seçilecek bordro tanıklarının dinlenmesi, bu kapsamda 2008/4. ve 5. dönem bordrolarında adı geçen ...’ın hizmet cetvelinin temini ile çalışmasının hangi dönemleri kapsadığının belirlenmesi, çalışmasının talep edilen dönemi kapsaması halinde dinlenmesi gerekmektedir. Yine zabıta marifeti ile ya da davalı Kurum’dan sorularak yeniden komşu işyeri tanığı tespit edilerek dinlenmeli, tespit edilememesi halinde ise daha önce tespit edilen tanıklar dinlenerek bozma ilamının gereği yerine getirilmelidir...." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

C. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "..Duruşmada dinlenen tanık beyanları, bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde dosya içerisinde ki mevcut deliller, Yargıtay Bozma kararları öncesi tanık beyanları ve Yargıtay Bozma sonrası komşu işyeri araştırması sonucunda dinlenen tanık beyanları birlikte değerlendirildiğinde davacının tespit talep ettiği dönemde çalıştığı konusunda hiçbir tereddüde yer vermeyecek şekilde açık ve net olarak beyanda bulunmamaları nedeni ile davacının talep ettiği dönemde davalılara ait işyerinde çalıştığı hususunu ispat edememesi ..." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili, tanık beyanları ile davacının çalışmasının ispatlandığından bahisle davanın kabulü gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

C.Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri

2. 506 sayılı Kanun'un 3 üncü, 79 uncu maddesinin 10 uncu fıkrası ve 108 inci, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 86/9 uncu madde hükümleridir.

Dava, 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddenin 10 uncu fıkrası ve 5510 sayılı Kanun’un 86 ncı maddenin 9 uncu fıkrası uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Maddeye göre “Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların Mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır.”

Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanların hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

3. Değerlendirme
Yukarıda anılan düzenleme değerlendirmelere göre eldeki davada, dinlenen tanıklardan bir kısımının beyanlarının çalışmayı doğrular nitelikte olduğu, dolayısıyla talep konusu dönemin bir kısmının ispatlandığı anlaşılmakla, Mahkemece tanık beyanlarına göre ispatlanan dönemlerin ayrıştırılarak yapılacak değerlendirme sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması isabetsizdir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

14.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.