YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/7306 E.  ,  2023/9151 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/886 E., 2023/671 K.
KARAR : Esastan red
İLK DERECE MAHKEMESİ : Aydın 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2018/278 E., 2020/351 K.

Taraflar arasındaki tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı, dava dilekçesinde özetle,geçirdiği kaza nedeniyle çalışma gücü kaybı olduğunu, Yüksek Sağlık Kurulu'nun 05.11.2014 tarihli, 2014/352 Esas, 82/13858 Kararında “çalışma gücünün %60’ını kaybetmiş olduğundan malul sayılmasına, maluliyet başlangıcının Adnan Menderes Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi'nin 23.08.2012 tarih ve 435 sayılı rapor tarihi olduğuna” denildiğini, Aydın 1. İş Mahkemesi'nde açtığı 2013/490 Esas sayılı dosyasında; çalışma gücü kaybının %60 olduğuna ve başlangıcının 23.08.2012 tarihi olduğuna dair karar verildiğini, hükmün Yargıtay tarafından onandığını, Kurum tarafından kesinleşen mahkeme kararı gözardı edilerek 01.09.2018 tarihi itibariyle aylık bağlandığını beyanla, maluliyet aylığı başlangıcının 23.08.2012 tarihi olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II.CEVAP
Davalı Kurum vekilinin cevap dilekçesinde; Aydın 1. İş Mahkemesi'nin 2013/490 Esas sayılı dosyasında aylığın bağlanacağı tarih hakkında bir hüküm bulunmadığını, 5510 sayılı Kanun'a göre, sigortalılara maluliyet aylığı bağlanabilmesi için işyerinin kapalı olması ve kendi sigortalılığı nedeniyle genel sağlık primi dahil, prim ve prime ilişkin her türlü borçlarının ödenmiş olmasının zorunlu olduğunu, Kurum kayıtları incelenmesi neticesinde, Germencik Mal Müdürlüğü'nde 11.02.2005 tarihinde başlamış olan vergi mükellefiyetinin 10.06.2016 tarihinde sonlandırıldığını, bu sürelere ilişkin tahakkuk eden prim borcunun 7143 sayılı Kanun kapsamında 16.08.2018 tarihinde ödendiğinin tespit edildiğini, 16.08.2018 tarihli tahsis talebine istinaden 01.09.2018 tarihinden geçerli olmak üzere sigortalıya maluliyet aylığının bağlandığını, Kurum işlemlerinin yasal düzenlemeye uygun olduğunu beyanla, davanın reddini talep etmiştir.
III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının 23.08.2012 tarihiyle Kuruma prim borcu bulunduğundan ve işyerini kapatmadığından maluliyet aylığı bağlanmasına hak kazanamadığı, işyerini kapattığı ve tüm prim borcunu tamamen Kuruma ödediği 16.08.2018 tarihini takip eden aybaşı olan 01.09.2018 tarihiyle maluliyet aylığı bağlanmasına hak kazandığı tespit edilmiş olup; 0869 149 893 Bağ-Kur nolu davacı ...’ın davadaki talebinin yerinde olmadığı anlaşılmakla; davanın reddine, karar verilmiştir.
IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.
B.İstinaf Sebepleri:
Davacı özetle, bilirkişi raporunun hatalı yorumlara dayalı olduğunu, rapora itirazının değerlendirilmediğini, eksik inceleme ve araştırma sonucunda karar verildiğini, maluliyet oranının çalışmasına elverişli olmadığını, bir başkasının sürekli bakımına muhtaç olarak yaşamını sürdürdüğünü, Anayasa'nın 138.maddesi uyarınca kesinleşen mahkeme kararlarının değiştirilmeksizin uygulanmasının zorunlu olduğunu, maluliyet başlangıç tarihinin tartışmasız olarak 23.08.2012 tarihi olduğu ve yine maluliyet oranının %100 olduğu halde bu hususların hatalı yorumlanarak maluliyet başlangıç tarihinin ve bir başkasının sürekli bakımına muhtaç olup olmadığı ve bir başkasının sürekli bakımına muhtaç olduğu tarihin de tespitine yönelik herhangi bir araştırma yapılmadığını beyanla, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Aydın 1. İş Mahkemesinin 2013/490 Esas, 2014/385 Karar sayılı kararının Yargıtay 10.H.D.’nin 05.10.2015 tarih, 2015/542 Esas, 2015/15639 Kararı ile hüküm fıkrasının ilk paragrafının ve 1. bendinin silinerek yerine “1-) Davacının açmış olduğu davanın kısmen kabulüne, davacının %60 malul olduğunun ve maluliyet başlangıcının 23.08.2012 tarihi olduğunun tespitine, dava dilekçesindeki malullük aylığı tahsisi konusunda davacının ıslah ile talep sonucunu değiştirmesi nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına ” ilamı ile onanmasına karar verildiği, belirlenmiştir.
Davacının 03.02.2016, 13.04.2016, 17.06.2016 tarihli dilekçeleri ile malullük aylığı tahsis talebinde bulunduğu, 13.04.2016 tarihli tahsis talebine karşı, Kurum tarafından; maluliyet aylığı bağlanabilmesi için 31.06.2016 tarihi itibariyle toplam 68754,01 TL borcun ödenmesi ve yazılı talepte bulunması gerektiğinin bildirilmesi üzerine, davacının 7143 sayılı Kanun kapsamında 12.06.2018 tarihinde borç yapılandırma talebinde bulunduğu, tüm borcunu 16.08.2018 tarihinde ödemesi sonucunda, 16.08.2018 tarihli dilekçesi ile maluliyet aylığı bağlanması ile ilgili talepte bulunduğu, aylık bağlama kararına göre; davacının borcunu tamamen ödeme tarihi olan 16.08.2018 tarihi ve tahsis talep tarihi dikkate alınarak 01.09.2018 tarihinde maluliyet aylığı bağlandığı, davacının 23.08.2012 tarihinde Kuruma prim borcu bulunduğundan ve işyerini kapatmadığından maluliyet aylığı bağlanmasına hak kazanamadığı, işyerini kapattığı ve tüm prim borcunu tamamen Kuruma ödediği 16.08.2018 tarihini takip eden aybaşı olan 01.09.2018 tarihiyle maluliyet aylığı bağlanmasına hak kazandığını tespit ederek davanın reddine karar veren mahkeme kararının yerinde olduğu anlaşılmakla;
Aydın 1. İş Mahkemesi'nin 22.12.2020 tarih, 2018/278 Esas ve 2020/351 Karar sayılı kararına yönelik davacının istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine, karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği hususlar doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.
C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava; maluliyet aylığı başlangıcının 23.08.2012 tarihi olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
2.İlgili Hukuk
1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,
2-5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 25'inci maddesi ile 26'ıncı maddeleri ile 1479 sayılı Kanunun 29'uncu maddesi
3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine ,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
04.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.