YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/7294 E.  ,  2023/8570 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/2521 E., 2023/736 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/278 E., 2021/184 K.

Taraflar arasındaki kesilen yaşlılık aylığının 01.10.2015 tarihi itibariyle yeniden bağlanması, ödenmeyen aylıkların yasal faizleriyle ödenmesi ve yersiz yaşlılık aylığı borcunun olmadığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, davalı Kurum tarafından müvekkiline 01.08.2015 tarihi itibariyle yaşlılık aylığı bağlandığını ancak aylığa esas 4/1-a bildirimlerinden 52 günün sahte bildirim olarak tespit edilerek aylık koşullarının oluşmaması nedeniyle aylığın iptal edildiğini, 01.08.2015-17.02.2019 tarihleri arasında yersiz ödendiği iddiası ile 52.098,49 TL'nin 96/a maddesi kapsamında borç çıkarıldığını, sahte bildirimden müvekkilinin haberinin bulunmadığını, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği'nin Geçici 35 inci maddesindeki düzenleme gereği müvekkilinin eksik hizmetlerinin tamamlattırılarak 01.10.2015 tarihi itibariyle yeniden yaşlılık aylığı bağlanmasını, ödenmeyen aylıkların yasal faizleriyle ödenmesini, çıkarılan yersiz aylık borcunun iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili; davacının yaşlılık aylığına esas olan 4/1-a kapsamındaki bildirimlerinden; 09.04.2009-31.05.2009 tarihleri arasındaki ve 2009/7.8.9. aylarındaki bildirimlerinin sahte bildirimler olduğunun tespiti üzerine bu bildirimlerin iptali sonucu yaşlılık aylığı koşullarının ortadan kalkması nedeniyle bağlanmış olan yaşlılık aylığının bağlandığı tarih itibariyle kesildiğini, geçici 35 inci maddenin uygulanması için sigortalının kast ya da kusurunun bulunmaması gerektiğini, davacının bu sahte bildirimlerden haberdar olmamasının mümkün olmadığını, yapılan Kurum işlemlerinin usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...sigortalının kasıtlı ve kusurlu davranışından kaynaklanmayan nedenlere uygulanması gerektiğinden, dava konusu olayda ise davacının kasıtlı ve kusurlu davranışından kaynaklandığından, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin geçici 35 inci maddesinin 1 inci fıkrası hükümlerinin davacı hakkında uygulanmasına kanunen olanak bulunmadığı..." gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri
Davacı vekili, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, "... Dava dışı...Turizm ... Ltd. Şti.'ye ait... sicil sayılı işyeri hakkında düzenlenen 20.05.2017 tarih ve 2017/GY-38 sayılı rapor içeriğinde mevcut bilgi ve belgeler ile davacı vekilinin 03.11.2020 tarihli; “1213594.35 işyeri numaralı...Turizm İnş. ve Tic. Ltd. Şti. unvanlı işyerindeki 09.04.2009 – 31.05.2009 tarihleri arasındaki sigortalılık bildirimi” ve “1266990.35 sicil sayılı dosyada işlem gören... Ambalaj Kağ. Mak. İnş. Taş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. unvanlı işyerinden 2009/7, 8 ve 9. aylarda davacı adına yapılan sigortalılık bildirimleri” gerçeği yansıtmayıp Kurum tarafından yapılan bu sigortalılık günlerinin iptali işleminin doğru olduğu, söz konusu bu iki adet sigorta bildirimi işleminin tamamen bilgisi dışında yapıldığı, bu tarihlerde bu işyerlerinde çalışmadığı şeklindeki beyanı gözetildiğinde, davacının dava dışı işveren...Turizm ... Ltd. Şti.'ye ait ... sicil sayılı işyerinden 09.04.2009 - 31.05.2009 tarihleri arasında yapılan bildirimlerinin ve dava dışı işveren Kuter ... Ltd. Şti.'ye ait 1296990.35 sicil sayılı işyerinden 2009/7, 8, 9 döneminde yapılan sigortalılık bildirimlerinin fiili ve gerçek bir çalışmaya dayanmadığı anlaşılmakta olup, çalışmaların sahteliği davacı tarafından da beyan edildiğinden ek araştırmaya gerek olmadığı, sonuç olarak yersiz ödenen aylıklar yönünden borç tahakkuk ettiren Kurum işleminin de usul ve yasaya uygun bulunduğu, davacı vekilinin dilekçesinde yer verdiği itirazların, sıralanan gerekçeler ışığında yerinde olmadığı; ayrıca, kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmadığı..." gerekçesi ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili istinaf gerekçelerini tekrarla temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, kesilen yaşlılık aylığının 01.10.2015 tarihi itibariyle yeniden bağlanması, ödenmeyen aylıkların yasal faiziyle ödenmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği geçici 35 inci madde.

2. Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği' nin "Aylık bağlandıktan sonra prim ödeme gün sayısı eksik olduğu tespit edilenler " başlıklı Geçici 35 inci maddesi,

"GEÇİCİ MADDE 35 - (Ek:RG-5/12/2017-30261)
(1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce Kanuna veya ilgili sosyal güvenlik kanunlarına göre aylık bağlanmış olanlardan, tahsis talep veya ölüm tarihi itibariyle ilgili kanunlarında öngörülen aylık bağlama koşullarından prim ödeme gün sayısı şartının sigortalıların kasıtlı veya kusurlu davranışlarından kaynaklanmayan nedenlerle yerine gelmediği daha sonra anlaşılanların (Değişik ibare:RG-18/8/2021-31572)(26) aylığa hak kazanma koşullarına esas hizmet süreleri;

a) Kanuna veya 3201 sayılı Kanuna göre borçlanılacak süresi olanlar, borçlanma talep tarihinde Kanunun 82 nci maddesine göre tespit edilecek prime esas günlük kazanç alt sınırı üzerinden eksik hizmet süresi kadar borçlandırılmak,

b) Birinci fıkranın (a) bendi kapsamında borçlanılacak süresi olmayanlar ile borçlanılacak süreleriyle eksik hizmet süresini tamamlamayanlardan; tahsis talep tarihi ile yersiz ödemenin tespit edildiği tarih arasında Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrası kapsamında sigortalılığı bulunanların eksik hizmet süresinin tamamlanacağı tarihe kadar hizmet verilmek,

c) Birinci fıkranın (a) ve (b) bendi kapsamında süresi olmayanlardan; isteğe bağlı, 2925 sayılı Kanuna tabi, Kanunun ek 5 inci maddesi ile ek 9 uncu maddesinin ikinci fıkrası kapsamındaki sigortalılıkları tahsis talep tarihi itibariyle aylığa hak kazanmaları nedeniyle sona erenlere, eksik hizmet süresinin tamamlanacağı tarihe kadar belirtilen kapsamdaki sigortalılıkları devam ettirilmek, suretiyle tamamlatılır.

(2) (Değişik:RG-18/8/2021-31572)(26) Birinci fıkranın (a) bendi kapsamında olanlar için yeni bir aylık hesabı yapılır ve aylık başlangıç tarihi değiştirilmez. (b) ve (c) bentleri kapsamında olanlar için ise aylık bağlanmış olan sigortalılık haline göre eksik hizmet süresinin tamamlanacağı tarih itibarıyla yeniden aylık hesaplanır.

(3) (Değişik ibare:RG-18/8/2021-31572)(30) 3201 sayılı Kanuna göre yapılan borçlanmalar hariç olmak üzere birinci fıkranın (a), (b) veya (c) bentleri kapsamında tahakkuk edecek borç tutarları ile bu madde kapsamında olanlara son aylık ödenen tarihten eksik hizmet süresi kadar geriye gidilerek tespit edilecek sürede yapılmış olan yersiz (Değişik ibare:RG-18/8/2021-31572)(26) ödeme tutarları ve bu madde kapsamında hesaplanan aylıklar ile ödenen aylık miktarları arasındaki fark tutarları Kanunun 96 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında aylıklarından kesilmek suretiyle tahsil edilir. Ancak bu maddenin yürürlük tarihinden önce aylıkları kesilerek Kanunun 96 ncı maddesi hükümlerine göre yersiz ödenen tutarların tamamı tahsil edilmiş olanlar ile tahsil süreci devam edenlerin ödemiş oldukları tutarlar bu madde kapsamında hesaplanan yersiz ödeme tutarından fazla ise iade ve mahsup edilmez.
(4) (Ek:RG-18/8/2021-31572)(30) Bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında 3201 sayılı Kanuna göre borçlandırılan süreler karşılığında tahakkuk ettirilen borcun ödenmesinde ve borçlandırılan sürelerin hangi sigortalılık halinde geçmiş sayılacağının belirlenmesinde anılan Kanunun 4 üncü ve 5 inci maddelerinin ilgili hükümleri uygulanır. Bunların, eksik hizmet sürelerinin tamamlanmasına esas olan gün sayıları ile aylığa hak kazanma koşullarının tespitinde, mülga 2829 sayılı Kanun ya da 5510 sayılı Kanun'un 53 üncü maddesi uyarınca belirlenen sigortalılık hali esas alınır." düzenlemesini içerir.

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıdaki yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.