YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/7248 E.  ,  2023/9789 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1052 E., 2023/1256 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Denizli 4. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/419 E., 2022/611 K.

Taraflar arasındaki kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı SGK Başkanlığı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı SGK Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacıya vefat eden babasından ölüm aylığı bağlanmaması yönündeki davalı Kurumun işleminin iptali ile davacıya tahsis talebini takip eden ay başı olan 01.10.2020 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte yetim aylığı bağlanmasına ve davacı hakkında tahakkuk ettirilen borçların iptaline karar verilmesini talep etmiş; 22.02.2022 tarihli celsede talebinin sadece, 15.09.2020 tarihli tahsis talebine istinaden 01.10.2020 tarihinden itibaren davacıya ölüm aylığı bağlanmasından ibaret olduğu, borçların iptali yönünden bir talebi olmadığı şeklinde talep sonucunu açıklamıştır.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; Kurumun işleminin yasal mevzuata, mevcut Yargıtay kararlarına ve hukuka uygun olduğunu beyanla; davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacının, ... ile ilk olarak 28.06.1989 tarihinde evlendiği, 24.05.2010 tarihinde kesinleşen mahkeme kararına göre eşinden boşandığı, aynı kişi ile 22.03.2017 tarihinde tekrar evlendiği ve son olarak 08.09.2020 tarihinde kesinleşen mahkeme kararı ile bir kez daha eşinden boşandığı, davacının SSK sigortalısı babası ...'in 12.05.2002 tarihinde vefat ettiği, davacıya vefat eden sigortalı babasından dolayı hak sahibi sıfatıyla daha önce 25.08.2010 tarihli tahsis talebine istinaden 01.06.2010 tarihinden başlayarak ölüm aylığı bağlandığı, 31.05.2012 tarihli sosyal güvenlik denetmenliği raporunda, ilgili adresin bulunduğu mahallenin muhtarı ve yine adresin bulunduğu Seçkin apartmanının yöneticisinin beyanlarına istinaden, davacının boşandığı eşiyle boşandıktan sonra fiilen birlikte yaşamaya devam ettiği yönünde tespit yapılması üzerine, davacının aylığı kesilerek kendisine 19.10.2010-18.06.2012 tarihleri arasında yapılan aylık ödemelerinin yersiz olduğundan bahisle geri alınmasına yönelik olarak 7.861,65-TL borç aslının tahakkuk ettirildiği, davacının kendisine bir kez daha ölüm aylığı bağlanmasına yönelik 15.09.2020 tarihli tahsis talebinin reddi üzerine eldeki davanın açıldığı, uyuşmazlığın, davacının eşiyle boşandığı 08.09.2020 tarihinin ardından, aylık tahsis talep tarihi olan 15.09.2020 tarihini de kapsayan dönemde boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşayıp yaşamadığı, buradan çıkacak sonuca göre davacıya tahsis talep tarihi itibarıyla vefat eden sigortalı babasından dolayı hak sahibi sıfatıyla ölüm aylığı bağlanıp bağlanamayacağı noktalarında toplandığı, tarafların mernis kayıtları, seçmen geri izleme kayıtları, abonelik kayıtlarının araştırıldığı, tarafların yerleşim yerleri olarak bildirilen adresleri ile daha önce SGK müfettişinin düzenlemiş olduğu raporda tarafların birlikte yaşadıkları saptanan adreste ve çevresinde, ilgili kolluk birimlerine yaptırılan fiziki araştırma sonucunda, polis ekipleri tarafından düzenlenen tutanaklar ve yargılama sırasında dinlenen kamu tanıklarının beyanları da birlikte değerlendirildiğinde; tarafların ikinci kez boşanmalarından sonra dava konusu dönemi de kapsayan tarihlerde farklı adreslerde yaşadıkları, birlikte yaşamadıklarının anlaşıldığı, bunun aksi yönde tarafların birlikte yaşadıklarına ilişkin bir bilgiye rastlanmadığı gerekçesi ile "davanın kabulü ile davacıya ... sicil numaralı vefat eden SSK sigortalısı babası ...'den dolayı 15.09.2020 olan tahsis talep tarihini takip eden aybaşı olan 01.10.2020 tarihinden itibaren hak kazandığı yetim (ölüm) aylıklarının, 01.01.2021 tarihi başlangıç kabul edilmek suretiyle ayrı ayrı her bir aylığa hak kazanıldığı tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı SGK tarafından ödenmesine, davacının tahsis talebinin reddine ilişkin olarak SGK Başkanlığı Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü Bağımsız ve Hizmet Akdiyle Çalışanlar Emeklilik Daire Başkanlığı'nın 25.09.2020 varide tarihli ve 1.445.775 sayılı yazısıyla tesis edilen kurum işleminin iptaline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili kurum müfettişlerince 31.05.2012 tarih 2012/70 sayılı rapor neticesinde yapılan araştırma ile ...'in boşandığı eşi ... ile birlikte yaşadığı, fiili olarak hiçbir zaman ayrılmadıkları kanaatine varılarak gerekli işlemlerin yapıldığı, Kurumun işlemlerinin yasal mevzuata ve hukuka uygun olduğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesince, uyuşmazlık konusuna ilişkin yerleşik kabul ve uygulamalar doğrultusunda usulünce araştırma yapıldığı, uyuşmazlık konusunun ikinci evlilik sonrası döneme ilişkin olduğu ve birlikte fiili yaşamın devam etmediği anlaşılmakla, mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesi ile davalı Kurumun istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili, Kurumun işlemlerinin yasal mevzuata ve hukuka uygun olduğunu belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, ölüm aylığı bağlanmasına yönelik tahsis talebinin reddine ilişkin kurum işleminin iptali, hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla hak kazanılan ölüm aylıklarının faiziyle ödenmesi istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 56/2 nci maddesidir.
3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı SGK Başkanlığı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle ;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
16.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.