YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/7216 E.  ,  2023/8308 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1804 E., 2023/508 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 8. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/137 E., 2021/190 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın Kabulüne karar verilmiştir.

Kararın fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, fer'i müdahil Kurum vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili; davacının, davalı şirkette 01.10.2019 - 20.01.2020 tarihine kadar satış temsilcisi olarak çalışmalarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP
Feri müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; kurum işleminin kanun ve mevzuat hükümlerine uygun olduğunu beyanla, davanın reddini istemiştir .

Davalı davaya cevap vermemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
Bordro tanığı ...'un beyanının davacının iddialarını destekler nitelikte olduğu, davacının davalıya ait işyerinde 01.10.2019 - 20.01.2020 tarihleri arasında satış temsilcisi ve tanıtım işinde hizmet akdi ile çalıştığı anlaşılmakla; davanın Kabulüne, davacının davalıya ait iş yerinde 01.10.2019 - 20.01.2020 tarihleri arasında hizmet akdi ile çalıştığının tespitine dair karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde feri müdahil kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Fer’i Müdahil Kurum Vekilinin İstinaf Sebepleri
Mahkemece verilen kararın usul ve kanuna aykırı olduğu, Kurum tarafından yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğu, yersiz açılan davanın reddinin gerektiği, gerekçeleri ve resen tespit edilecek gerekçelerle kararın kaldırılmasına ve talep doğrultusunda davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Davacı adına Ocak/2020 tarihli ödeme kaydının bulunduğu, dinlenen bordro tanıklarının davacının 3 ay kadar çalıştığını belirttikleri, fiili çalışmayı doğrulayan bordro tanıklarının beyanları dikkate alınarak mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde feri müdahil kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Fer'i müdahil vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği hususlar ile temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava; davacının davalı şirkette 01.10.2019 - 20.01.2020 tarihine kadar satış temsilcisi olarak çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesidir. Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

İlgili Kanunlarda hizmet tespiti davasında ispat yönteminin ne şekilde olması gerektiğine dair herhangi bir açıklama bulunmadığından, kamu düzenine ilişkin bu tür davalarda taraflar her türlü delile dayanabileceği gibi mahkemece kendiliğinden araştırma ilkesine göre delil toplanabilir ve inceleme yapılabilir. Bu davaların kamu düzenine ilişkin olduğu da gözetilerek davacının işyerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığı yeterli ve gerekli bir araştırmayla hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirlenmelidir. Bu nedenle fiili çalışma olgusunun somut şekilde ispatlanabilmesi için sadece taraf delilleriyle yetinilmeyip mahkemece resen araştırma yapılmalıdır.

3.Değerlendirme
Davacının davalıya ait işyerinde 01.10.2019 - 20.01.2020 tarihleri arasında hizmet akdi ile çalıştığının tespitine dair verilen karar eksik incelemeye dayalıdır. Davacının dava konusu dönemde 06.07.2019 - 22.10.2019 tarihleri arasında...Organizasyon Ticaret Ltd. Şti'nde işe giriş ve hizmetlerinin bildirildiği, aynı dönemde İş Bankası'ndan davalı şirket ile irtibatlı olabilecek... tarafından yapılan ödemelerin bulunduğu, bu şirketler arası ilişki ve davacı ile ilişkileri konusunda yeterli araştırma yapılmadığı anlaşılmaktadır. Bu kapsamda her iki şirketin dönem bordroları getirtilmeli, tanıklar dinlenilmeli, davacının hangi şirkette çalıştığı, her iki şirkette çalışıp çalışmadığı belirlenmeli, 01.12.2019 tarihinden itibaren de Türkiye İş Kurumu ile 5510 sayılı Kanun 5/e kapsamında çalışmak üzere imzaladığı sözleşme Türkiye İş Kurumu'ndan getirtilmek suretiyle değerlendirilmesinin buna göre yapılıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, nerede çalıştığı belli olmayan tanıkların beyanları esas alınmak suretiyle karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI.KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1-Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

18.09.2023 gününde oybirliğiyle karar verildi.