YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/7130 E.  ,  2023/9122 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1428 E., 2023/732 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bodrum İş Mahkemesi
SAYISI : 2017/617 E., 2021/216 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti ve prime esas kazancın tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... mirasçıları ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı asil dava dilekçesinde özetle; 12.05.2017 tarihinden 15.10.2017 tarihine kadar davalı ...’e ait “SHARIMA” isimli teknede gemici olarak, aylık net 2.300,00 TL ücretle çalıştığını, teknenin 29.05.2017 tarihinden önce yabancı, bu tarihten sonra Türk bayraklı olarak donatan ... adına kayıtlı olduğunu, tekne yurtiçi ve yurtdışı turlarına çıktığında veya limanda bağlı kaldığı zamanlarda aralıksız çalışmasına rağmen sigortalı olarak bildirilmediğini, bu nedenle iş akdini haklı nedenle feshettiğini belirterek sigortalı olarak gösterilmediği 12.05.2017-15.10.2017 tarihleri arasında davalıya ait işyerinde çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti, UBGT günü ücreti ve asgari geçim indirim alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından birlikte açılan hizmet tespit ve işçilik alacakları davasının ayrılması gerektiğini, davacının müvekkil ile yazılı ya da sözlü iş sözleşmesi, aralarında işçi-işveren ilişkisi bulunmadığını, sadece bir hafta yardımcı olmak için teknede bulunduğunu, bu süre içinde müvekkili ile birlikte Yunan Adalarına gittiğini, müvekkili tarafından davacıya ödeme yapılmadığını, ... tarafından bankaya yapılan ödemelerin yardımcı olma amacı ile yatırıldığını, işçilik alacağı taleplerinin yerinde olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; hizmet tespit ve mali haklara ilişkin davanın ayrılması gerektiğini, kurum kayıtlarında davalı adına işyeri kaydına rastlanmadığını, bu nedenle işyerinin varlığına dair Vergi Dairesi ve Bağ-Kur kayıtlarının incelenmesi, Savcılık araştırması yapılması gerektiğini, davacının dava konusu tarihlerde davalıya ait işyeri bulunmadığı için işe girişi ve çalışması olmadığını, kamu düzenine ilişkin davanın yürütümü açısından, bordro tanığı, olmadığı takdirde komşu işyerlerinde çalışan kişilerin tanık olarak dinlenilmeleri gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Dosya kapsamında bulunan banka kayıtlarından davacıya çeşitli dönemlerde para gönderimlerinin yapıldığı bu gönderimlerin ise ... isimli kişi tarafından yapıldığı ve bu kişinin davalıyla akrabalık ilişkisinin bulunduğu ve tekne yolcu listesinde adının bulunduğu anlaşılmakla özellikle davacıya Haziran ve Temmuz aylarında gönderilen 2.300,00 TL'lik tutarlar ve davacı tanığı ...'ın beyanları kapsamında davacının 2.300,00 TL ücretle çalıştığına dair iddiasını ispatladığı kanaatine varılarak davacının çalıştığı dönemdeki ücretinin 2.300,00 Tl net miktar olduğu kabul edilmiştir. Davacının çalışma süresine dair iddiası kapsamında yapılan değerlendirmede ise, tüm tanık beyanları ve davacıya banka aracılığı ile yapılan ödemeler, davalıya ait teknenin yurt dışına çıkış kayıtlarında mürettebat olarak davacının adının bulunması hususları bir bütün olarak değerlendirildiğinde davacının davalı yanında çalıştığı hususunu ispatladığı sabittir. Hizmet süresinin başlangıç tarihi açısından komşu işyeri tanığı Serdar'ın davacının işe başlama tarihinin Mayıs ayı olduğuna dair beyanı, davacı banka aracılığı ile 08.06.2017 tarihinde gönderilen 2.300,00 Tl'nin işçinin maaşını karine olarak çalıştığı ayın sonunda aldığına dair genel kabul ve tüm dosya kapsamı itibariyle davacının 12.05.2017 tarihinde işe başladığına dair iddiasını ispatladığı kanaatine varılmıştır. Davacının iş akdinin sona erdiği tarih yönünden değerlendirme yapıldığında ise tanık beyanları incelendiğinde net ve çelişkisiz şekilde iş akdinin hangi ayda sonlandırıldığına dair tespite varılamamıştır. Bu nedenle davacıya banka aracılığıyla paranın son gönderildiği tarihin 06.10.2017 tarihi olduğu göz önüne alınarak davacının 06.10.2017 tarihine kadar çalıştığı kanaatine varılmıştır. Bu açıklamalar ışığında davacının davalı yanında 12.05.2017-06.10.2017 tarihleri arasında toplamda 158 gün süre ile ve 2.300,00 TL net ücretle çalıştığı tespit olunmuş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile; Davacının davalı işverene ait iş yerinde 12.05.2017-06.10.2017 tarihleri arasında 158 gün süreyle 2.300,00 TL net ücretle çalıştığının ve bu çalışmalarının bildirimlerinin fer’i müdahil Kuruma yapılmadığının ve primlerinin ödenmediğinin tespitine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
İstinaf kanun yoluna başvuran davalı ... vekili, davacının müvekkiline ait işyerinde çalışmadığını, müvekkilinin işveren sıfatına haiz olmadığını, müvekkilinin ...'in işveren kaydı dahi bulunmadığını ve davacıya hiç ücret ödemesi yapılmadığını, iş sözleşmesinin temel unsurlarından olan ücret unsuru gerçekleşmediğini, huzurdaki davada iş ilişkisinin varlığını ispata yeter şüpheden uzak hiçbir delil de sunulamadığını, davacının yalnızca müvekkiline 1 hafta süreyle yardımcı olduğunu beyanla, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İstinaf kanun yoluna başvuran fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili, hüküm tesis edilirken sadece yetersiz tanık anlatımına ve bu tanık anlatımını dayanak alan yetersiz bilirkişi raporuna itibar edildiğini beyanla, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Davalıya ait işyerinden sigortalılık bildirimleri bulunmayan davacının, davalıya ait teknenin yurt dışına çıkış kayıtlarında mürettebat olarak adının bulunduğu, çeşitli dönemlerde ... isimli kişi tarafından para gönderildiğine dair kayıtların varlığı ve bu kişinin davalının kızı olduğu, tekne yolcu listesinde de adının bulunduğu, özellikle davacıya Haziran ve Temmuz aylarında gönderilen 2.300,00 TL'lik tutarlar ve davacı tanığı ...'ın beyanları dikkate alındığında, davacının 2.300,00 TL ücretle çalıştığına dair iddiasını kanıtladığı, davacıya yapılan para gönderimleri, tanık anlatımları bir arada değerlendirildiğinde, davacının davalıya ait tekne işyerinde 12.05.2017-06.10.2017 tarihleri arasında 158 gün süreyle 2.300,00 TL net ücretle çalıştığını tespit ederek davayı kısmen kabul eden mahkeme kararı usul ve yasaya uygun bulunmuştur." gerekçesine dayalı olarak;

Bodrum İş Mahkemesi'nin 18.03.2021 tarih, 2017/617 Esas ve 2021/216 Karar sayılı kararına yönelik davalı ... vekili ve fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekilinin istinaf başvurularının Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... mirasçıları ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalılar ve fer'i müdahil Kurum vekilleri sunmuş oldukları temyiz dilekçeleri ile, istinaf dilekçelerinde yer alan itirazlarını yinelemek suretiyle İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet ve prime esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 80 ve 86/9 uncu maddeleri hükümleridir.

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalılar ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz karar harcının temyiz eden ilgiden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

03.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.