YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/7035 E.  ,  2023/8494 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/226 E., 2022/1975 K.
DAVALILAR : 1-Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 22. İş Mahkemesi
SAYISI : 2018/326 E., 2020/319 K.

Taraflar arasındaki sigorta başlangının tespiti ile kayıtların düzeltilmesi istemli davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalılar... Giyim San. ... ve Ortaklığı ve Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı SGK Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının 01.10.1986 tarihinin sigorta başlangıç tarihi olarak tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı SGK Başkanlığı vekili, Kurum tarafından yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğunu belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
"Davanın kabulü ile davacının 01.10.1986 yılında... sicil numaralı ve... Giyim San. ... ve Ortakları unvanlı işyerinde 1 gün süre ile çalıştığının tespitine,

Davacının 506 sayılı Kanun'un 60 G fıkrası uyarınca malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına esas olmak üzere sigorta başlangıç tarihinin 18 yaşını ikmal ettiği 05.10.1988 tarihi olarak esas alınması gerektiğinin tespitine,

Uğur Giyim San. ... unvanlı işyeri hakkında davasını atiye bırakmış olması nedeniyle bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

Davacının hizmet döküm cetvelinde ve sigorta giriş başlangıç belgesinde ...olarak görünen isminin nüfus kayıtları dikkate alınarak ... olarak düzeltilmesine, ... olarak görülen baba adının Taceddin olarak düzeltilmesine," karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı SGK Başkanlığı vekili, davanın öncelikle hak düşürücü süreden reddinin gerektiğini, Yerel Mahkeme tarafından eksik inceleme ile karar verildiğini, müvekkili Kurum tarafından yapılan işlemlerde herhangi hata bulunmadığı gibi Kanun'a aykırılığın da söz konusu olmadığını ve davanın açılmasına sebebiyet vermeyen müvekkili Kurum aleyhine vekalet ücreti ile yargılama giderlerine hükmedildiğini, hükmedilen vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin de hatalı hesaplandığını belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde istinaf dilekçe içeriğini tekrarla, kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının 01.10.1986 tarihinin sigortalılık başlangıç tarihi olarak tespiti ile isminin ve baba isminin Kurum kayıtlarında düzeltilmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 2, 6 ve 108 inci maddeleri.

2.Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesidir. Bu tür aidiyet ve tespit davalarında gerçeğin tam olarak saptanması için, işin kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde etraflıca araştırılması gereği ortadır. Vazgeçilemez ve devredilemez nitelikteki temel haklardan olan Sosyal Güvenlik Hakkı'nın yaşama geçirilmesine yönelik tespit ve aidiyet davalarının kamu düzenine ilişkin davalardan olduğu gözetilerek, davacının iddiasının gerçekliğinin resen araştırma ile saptanması gereklidir.

3. Değerlendirme
1.Dava ile 01.10.1986 tarihinde (1) gün süre ile ... sicil no.lu işyerinde çalıştığının tespiti ile Kurum kayıtlarında ...olarak görünen isminin ..., ... olarak gözüken baba adının da Taceddin olduğunun tespiti talep edilmiş olup mahkemece davanın kabulüne ilişkin hükmü eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

2.Buna göre, gerek sigortalı çalışmanın gerekse kayıtların düzeltilmesi talebine yönelik gerçeğin tam olarak saptanması için, öncelikle mahkemece dava konusu çalışmanın geçtiği belirtilen ... sicil no.lu işyerinin işyeri tescil bilgileri getirtilmeli, işyerinden 1986/3 üncü dönem bordrosu verilmediği Kurum tarafından bildirildiğinden 1986/1 ve 2 nci dönem ile 1987 yılı dönem bordroları da getirtilerek çalışması kayda geçmiş sigortalılar dinlenmeli, ayrıca dava konusu döneme ilişkin dönem bordrosu olmadığından davalı işyerine dava konusu dönemde komşu işyerleri vergi, emniyet, SGK ve Belediye nezdinde yapılacak araştırma ile belirlenmeli, bu işyerlerinin sahipleri ve/veya çalışması kayda geçmiş sigortalıları komşu işyeri tanığı olarak dinlenmeli, böylelikle dava konusu tarihte davacının fiili çalışmasının olup olmadığı ve gerçekte kime ait olduğu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip, deliller hep birlikte değerlendirilmeli ve varılacak sonuca göre karar verilmelidir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının sair hususlar incelenmeksizin BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

20.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.