YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/6982 E.  ,  2023/8340 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
HÜKÜM/KARAR : Kısmen Kabul

Taraflar arasında Mahkemesinde görülen rücuan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne, karar verilmiştir.

Mahkeme kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; Kurum sigortalısı davalı Öner Beton iş yeri işçilerinden Kadir Borazan' ın 30.06.2001 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu sürekli iş göremez duruma girdiğini, iş kazası nedeniyle sigortalının % 27,2 oranında iş göremez duruma girdiğinden kendisine 45.206.405.349 TL ( eski Türk Lirası ) lik peşin sermaye değerli gelir bağlandığını, 1.606.,103.750 TL ( eski Türk Lirası ) sarf ve ödemede bulunulduğunu, kurumun toplam 46.812.509.099 TL ( Eski Türk Lirası ) zarara uğratıldığını, olayla ilgili olarak Biga Asliye Ceza Mahkemesinin 2001/577 Esas 2002/59 Karar sayılı dosyası ile davalı ... ün kazanın meydana gelmesinde suç sayılır hareketi belirlenerek cezalandırılmış olmakla, iş veren Öner Beton Şti nin de gerekli iş güvenliği ve işçi sağlığı tedbirlerini almayarak kazaya sebebiyet vermekle, kusurlu olduklarından kurum zararının şimdilik 6/8 i olan 35.109.382.000 TL ( Eski Türk Lirası ) nin 33.904.805.000 TL ( Eski Türk Lirası ) onay, 1.204.577.000 TL ( Eski Türk Lirası ) sarf ve ödeme tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek yasal faizi ile birlikte 506 sayılı Kanun'un 26 ncı maddesi gereği davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle, davanın haksız olduğunu, müvekkiline ait iş yerine 30.06.2001 tarihinde harç makinesinin temizlenmesi sırasında makinenin içerisine giren Kadir Borazan'ın diğer davalı ...' in makineyi o anda çalıştırması sonucunda yaralanması olayında davalı ...' e ceza dosyasında atfedilen 6/8 oranındaki kusurun çok fazla olduğunu, kazada yaralananın olaydaki kusurunun daha fazla olduğunu, ayrıca davalı şirketin iş yerindeki her türlü iş güvenliği ve işçi sağlığı tedbirlerini aldığını, olayda Öner Beton un herhangi bir kusur ve ihmalinin bulunmadığını, kazazede işçinin % 27,2 oranında iş göremez duruma girdiği ve kendisine gelir bağlandığının belirtildiğini, ancak bu raporun isabetli olmadığını, SSK ... Hastanesinden çıkarken kendisine işe başlayabileceğinin bildirildiğini, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 21.12.2012 tarihli ve 2003/297 Esas, 2012/566 Karar sayılı kararıyla; "davanın kabulü ile 34.064,47 TL Kurum alacağının onay tarihinden, 236,25 TL lik tedavi gideri ile 968,32 TL lik geçici iş göremezlik ödeneğinin ödeme tarihlerinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müsetelsilen tahsili ile davacıya verilmesine," karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Birinci Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 13.112014 tarihli ve 2014/16703 Esas, 2014/23659 Karar sayılı Bozma ilamında; "... iş göremezlik oranının belirlenmesi ve iş göremezlik oranının artması halinde, hangi tarihten itibaren arttığı, artan oran üzerinden gelir ödenip ödenmediği ve artma halinde ise; ilk gelire girme tarihindeki, artan iş göremezlik oranı üzerinden hesaplanan ilk peşin değer miktarından, artma tarihine kadar fark fiili ödeme tutarı mahsup edilerek, çıkan tutarın, kusur karşılığından sorumlu tutulması gerektiği gözetilerek sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması isabetsiz bulunmuştur. " gereğine işaret edilerek bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı
1. Mahkemece bozmaya uyularak verilen 11.03.2019 tarihli ve 2015/531 Esas, 2019/98 Karar sayılı kararıyla; "Davacının davasının kabulü ile,1-46.812,51 TL PSD'den kaynaklı Kurum zararının 31.07.2007 tarihli gelir bağlama onay tarihinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile birlikte ve bu miktar içerisinden davalı şirket Öner Beton'un 32.768,76 TL'sinden ve davalı ...'ün 2.340,63 TL miktarına davalı şirket ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olması kayıt ve şartı ile davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 2-Fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile 968,32 TL'lik geçiçi iş göremezlik ödeneğinin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve muteselsilen alınarak davacıya verilmesine," karar verilmiş, karara karşı taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 01.06.2020 tarihli ve 2019/4809 Esas, 2020/2420 Karar sayılı bozma ilamında; "... Mahkemece, iş göremezlik oranının artması veya azalması halinde, hangi tarihten itibaren arttığı veya azaldığı belirlenerek;
a)Azalma halinde ilk peşin değer ve gerçek zarar tavan hesabı üzerindeki etkisi araştırılarak sonuca göre bir karar verilmesi,
b)Artması halinde ise, hangi tarihten itibaren arttığı, artan oran üzerinden gelir ödenip ödenmediği, ilk gelire girme tarihindeki, artan iş göremezlik oranı üzerinden hesaplanan ilk PSD'den, artma tarihine kadar fark fiili ödeme tutarı da mahsup edilerek, çıkan tutarın, kusur karşılığından sorumlu tutulması gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir.

2-Davaya konu somut olayda, kurum tarafından bozma öncesi 34.064,47 TL ilk PSD, 236,25 TL tedavi gideri ile 968,32 TL geçici iş göremezlik ödeneği istenmiş olmasına rağmen, Mahkemece 46.812,51 TL ilk PSD ile 968,32 TL geçici iş göremezlik ödeneği hakkında hüküm kurularak, ilk PSD bakımından talepten fazlaya karar verilmesi, tedavi giderleri hakkında olumlu olumsuz bir karar verilmemiş olması ile davacı vekilinin teselsül talebinde bulunmasına rağmen oluşan Kurum zararının tamamından davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmamaları usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. " gereğine işaret edilerek bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Kararı
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararıyla; "... kazazede dava dışının harç makinesini temizlemek için içerisine girdiği sırada diğer çalışan işçi ...'ün makineyi çalıştırması sırasında kazanın meydana geldiği bu bakımdan mahkememizce %75 oranında işverenin kusurlu bulunduğu dosyamızın Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 2014/16703 -23659 E/K sayılı ilamı ve aynı dairenin 2019/4809Esas 2020/2420 Karar sayılı ilamları ile bozularak tekrardan bu esası aldığı ilk bozma ilamına uyulması neticesinde bozma ilamı dışında kalan hususların incelenemeyeceği ve taraflar bakımından usulü müktesep hak oluştuğu göz önüne alınarak belirlenen kusur miktarı üzerinden ilk PSD den kaynaklı iş göremezlik oranının artması ve azalmasına göre yapılacak inceleme neticesinde davalıların müşterek ve müteselsil sorumluluğu göz önüne alınarak inceleme yapılmak üzere dosya tekrardan 23.11.2021 tarihli bilirkişi raporuna gönderilmiş olup davacının 14.12.2021 tarihli itirazları ve SGK' nın 22.04.2022 tarihli cevabi yazısı doğrultusunda dosya tekrardan ek rapora gönderilmiş olup, ek raporda ki miktar bakımından taleple bağlılık kuralı gereği davalılar müteselsilen sorumlu tutularak kısmen kabul kısmen red ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesi ile "1-Davacının davasının kısmen kabul kısmen reddi ile, 23.391,38 TL PSD den kaynaklı Kurum zararının gelir bağlama onay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, 236,35 TL hastane ve tedavi giderinin fiili ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, 968,32 TL geçici iş göremezlik ödeneğinin fiili ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müteselsilen tahsili ile davalılardan alınıp davacıya verilmesine, " karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalıların kusur oranının %100 olması gerektiğini, bilirkişi tarafından yanlış hesaplama yapıldığını, kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı şirket vekili temyiz dilekçesinde özetle; sigortalıya aynı iş göremezlik oranı üzerinden ödeme yapıldığını, somut olayda müvekkil işverenlik iş kazası geçiren işçiyi sigortalı olarak çalıştırmış olduğunu, iş kazası meydana geldiğinde işçinin iş kazası geçirdiğine ilişkin gerekli yasal bildirimi sigortaya yaptığını, başka deyişle işveren yükümlülüklerini yerine getirmiş olduğundan kurumun işverene rücu hakkı bulunmadığından bahisle kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ... temyiz dilekçesinde özetle; müvekkilinin iş kazasında herhangi bir kusur ve sorumluluğu olmadığını, bununla birlikte kabul anlamına gelmemek kaydıyla, dosyadaki kusura ilişkin bilirkişi raporlarında müvekkil için belirlenen kusur oranı %5 'tir.(Davalı işveren %70, sigortalı işçi %25, davalı müvekkil %5). bilirkişinin bu kusur oranına göre müvekkilin sorumlu tutulabileceği miktarını hesaplaması, Mahkemece de bu hususun kararda belirtilemesi gerektiğini, müvekkilinin esasen bir kusuru bulunmamakla birlikte aksi kabul edilse dahi kusur oranıyla sınırlı olarak sorumlu olacağı göz önünde bulundurulması gerektiğinden bahisle kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 26 ncı maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme
1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; taraf vekillerinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıdaki yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgililerden alınmasına,

Dosyanın Mahkemesine, gönderilmesine,

19.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.