YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/6755 E.  ,  2023/8914 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki 31.10.2013 tarihli trafik kazasının iş kazası olduğunun tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacılar vekili, müvekkillerinin murisi davalı Kurum sigortalısı Oya'nın 31.10.2013 tarihinde, mesai bitiminde evine dönmek üzere, iş yerinin önünde bulunan geniş caddenin karşı sırasında park edilmiş servis aracına binmek için yolun karşısına geçerken, özel bir arabnın çarpması sonucu yaralanmasına sebebiyet veren kazanın, iş kazası olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı işveren vekili sigortalının dikkatsiz ve tedbirsiz davranması sonucu yaralandığını, olayın iş kazası sayılamayacağını belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı Kurum vekili, sigortalının geçirdiği trafik kazasının Kuruma bildirilmesi üzerine ilgili ünite tarafından olayın iş kazası olduğunun kabulüne karar verilerek sigortalıya gelir bağlandığını, bilahare müfettiş raporu ile olayın iş kazası olmadığına karar verilerek ödenen tüm aylık gelirlerin sigortalının mirasına reddetmeyen mirasçılarından tahsilinin talep edildiğini, yapılan Kurum işlemlerinin usul ve yasaya uygun bulunduğunu belirterek davanın reddini istemişir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, davacının 31.10.2013 tarihinde geçirdiği kazanın iş kazası olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili; Kurum Sigorta Müfettişi Hakan Fişek tarafından yapılan tahkikat sonunda düzenlenen 02.10.2019 tarihli raporda; söz konusu kazanın 5510 sayılı Kanun nazarında bir iş kazası olmadığı kanaatine varılmasına rağmen bu rapor gözetilmeksizin davanın kabulünün hukuka aykırı olduğunu, Adli Tıp Kurumu ... Trafik İhtisas Dairesinin Sayı:79479511-101.02
raporunda "...B)Mağdur yaya Oya Ekinci karşıdan karşıya geçmek istediği esnada araç trafiğini gerekli şekilde kontrol etmediği, ilk geçiş hakkını araç sürücüsüne vermediği ve kazada dikkat ve özen yükümlülüklerine aykırı davranışından dolayı asli kusurlu, sanık sürücü Barış Kılıç'ın tali kusurlu olduğunun belirtildiği, bu raporlarda da anlaşılacağı üzere meydana gelen olay kazazedenin trafik kurallarına uymaması sonucu ortaya çıkan bir kaza olduğunu, işi ve işvereni ile ilişkilendirebilecek bir husus olmadığını, davanın reddi gerektiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı şirket vekili; dava konusu olayın 5510 sayılı Kanunda belirtilen şartlara uymadığından iş kazası niteliğine haiz olmadığını, kazanın müteveffanın kusurlu hareketi sonucu ortaya çıktığını, bilirkişilerin tanzim etmiş oldukları raporda tanık beyanlarını dikkate almadığını ve tanık beyanlarıyla çelişen raporlar tanzim ettiklerini, rapora yapmış oldukları itirazlarının dikkate alınmadan tanzim edildiğini, müteveffa çalışana iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin verildiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu olayın, işveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle, sigortalının işyerinde bulunduğu sırada ve işveren tarafından yürütülmekte olan bir iş nedeni ile (işyerinden, işverence sağlanan servis aracına gidişi sırasında,) meydana geldiği, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13-a, b maddelerinde belirtilen tarife uyumlu bir iş kazası olduğu anlaşıldığından, HMK'nın 355 inci maddesi ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesi ile davalı Kurum vekilinin ve davalı şirket vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalılar vekilleri istinaf gerekçelerini tekrarla temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, servis aracına doğru giden sigortalının, cadde üzerinde geçirdiği trafik kazasının iş kazası sayılıp sayılamayacağı hususundadır.

2. İlgili Hukuk
1.1 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi.

1.2 Davanın yasal dayanağı olan 5510 sayılı Kanun'un "İş kazasının tanımı, bildirilmesi ve soruşturulması" başlıklı 13 üncü maddesi;
" MADDE 13- İş kazası;
a) Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,
b) (Değişik: 17/4/2008-5754/8 md.) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,
c) Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,
d) (Değişik: 17/4/2008-5754/8 md.) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının; (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,
e) Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olaydır.

İş kazasının 4 üncü maddenin birinci fıkrasının;
a) (a) bendi ile 5 inci madde kapsamında bulunan sigortalılar bakımından bunları çalıştıran işveren tarafından, o yer yetkili kolluk kuvvetlerine derhal ve Kuruma da en geç kazadan sonraki üç işgünü içinde,
b) (b) bendi kapsamında bulunan sigortalı bakımından kendisi tarafından, bir ayı geçmemek şartıyla rahatsızlığının bildirim yapmaya engel olmadığı günden sonra üç işgünü içinde,
c) (Mülga: 17/4/2008-5754/8 md.)
(Değişik paragraf: 17/4/2008-5754/8 md.) iş kazası ve meslek hastalığı bildirgesi ile doğrudan ya da taahhütlü posta ile Kuruma bildirilmesi zorunludur. Bu fıkranın (a) bendinde belirtilen süre, iş kazasının işverenin kontrolü dışındaki yerlerde meydana gelmesi halinde, iş kazasının öğrenildiği tarihten itibaren başlar.

Kuruma bildirilen olayın iş kazası sayılıp sayılmayacağı hakkında bir karara varılabilmesi için gerektiğinde, Kurumun denetim ve kontrol ile yetkilendirilen memurları tarafından veya Bakanlık iş müfettişleri vasıtasıyla soruşturma yapılabilir. Bu soruşturma sonunda yazılı olarak bildirilen hususların gerçeğe uymadığı ve olayın iş kazası olmadığı anlaşılırsa, Kurumca bu olay için yersiz olarak yapılmış bulunan ödemeler, ödemenin yapıldığı tarihten itibaren gerçeğe aykırı bildirimde bulunanlardan, 96 ncı madde hükmüne göre tahsil edilir.

İş kazası ve meslek hastalığı bildirgesinin şekli ve içeriği, verilme usûlü ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin usûl ve esaslar, Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir." hükümlerini içerir.

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalılar vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgilisine yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

28.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.