YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/6747 E.  ,  2023/7993 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki hizmet ve sigorta primine esas kazanç tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekili ve fer'i müdahil SGK vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalılar vekili ve fer'i müdahil SGK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 01.06.2006 - 12.02.2010 tarihleri arasında davalılar yanında çalıştığını ancak sigortasının yapılmadığını ileri sürerek, Kuruma bildirilmeyen hizmetleri ve bu dönemde prime esas kazancının 1.500 TL olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iddialarının doğru olmadığını, 25.05.2007 tarihinde işe başlayıp 2009 yılı Kasım ayında işten ayrıldığını, davanın süresi içerisinde açılmadığını, hak düşürücü sürenin geçtiğini, hapiste geçen sürenin sorulması gerektiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

Fer’i müdahil SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının çalışmalarının Kuruma bildirildiği kadar olduğunu, beyan ettiği günleri yazılı belge ile ispatlaması ve şartların oluşup oluşmadığının araştırılması gerektiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
Tüm dosya kapsamına göre; Kurumun 1012741 022 numarasında işlem gören davalı işyerinin 01.01.2007 tarihinde yasa kapsamına alındığı, çıkış tarihinin 30.11.2012 olduğu, davacıya ait hizmet cetveline göre davalıya ait işyerinden hiç bildirimi olmadığı, tespiti talep edilen dönemde başka bir işyerinden de bildirim yapılmadığı, işyerinde bu tarihler arasını kapsayan müfettiş raporu olmadığı, dava konusu döneme ait davalı işverene ait bordro tanıklarının dinlendiği, toplanan deliller çerçevesinde bilirkişi tarafından düzenlenen 12.07.2017 tarihli raporda; davacının davalılara ait işyerinde 25.05.2007 - 30.06.2007 tarihleri arasında günlük 18,75-TL'den 35 gün, 01.07.2007 - 31.12.2007 tarihleri arasında günlük 19,50-TL'den 180 gün, 01.01.2008 - 30.06.2008 tarihleri arasında günlük 20,29-TL'den 180 gün, 01.07.2008 - 31.12.2008 tarihleri arasında günlük 21,29-TL'den 180 gün, 01.01.2009-30.06.2009 tarihleri arasında günlük 22,20-TL'den 180 gün, 01.07.2009 - 31.12.2009 tarihleri arasında günlük 23,10-TL'den 180 gün, 01.01.2010-12.02.2010 tarihleri arasında günlük 24,30-TL'den 42 gün çalıştığının tespit edildiği, davacının 19.09.2006-30.11.2006 tarihleri arasında cezaevinde bulunduğu, hizmet tespiti talebine konu 01.06.2006-18.09.2006 tarihleri arasındaki döneme ilişkin hak düşürücü sürenin başlangıcının 31.12.2006 olduğu, hak düşürücü sürenin son gününün ise 31.12.2011 olduğu, işbu davanın 12.08.2015 tarihinde açıldığı gözetildiğinde, 01.06.2006-18.09.2006 tarihleri arasındaki dönemin hak düşürücü süreye uğradığı, 25.05.2007-12.02.2010 tarihleri arasındaki çalışmanın ise bordro tanıkları ve davacı tanıklarının birbirini teyit eden beyanları ile aralıksız şekilde ispatlandığı, 25.05.2007 tarihinden öncesine ilişkin hizmet tespiti talebinin ispatlanamadığı, HUMK m. 288 gereği, 2010 yılında senetle ispat sınırı 550,00-TL olduğundan, ücret miktarının HUMK’nın 288 inci (HMK m.200) maddesinde belirtilen sınırları aştığı, dosya kapsamında davacının aldığını iddia ettiği ücreti yazılı belgelerle ispatlayamadığı, yazılı delil başlangıcı kabul edilebilecek belgelerin de dosya kapsamında bulunmadığı gerekçeleriyle,
1-Davanın kısmen kabulü ile;
Davacının davalılara ait işyerinde hizmet akdi ile;
25.05.2007 - 30.06.2007 tarihleri arasında günlük 18,75-TL'den 35 gün,
01.07.2007 - 31.12.2007 tarihleri arasında günlük 19,50-TL'den 180 gün,
01.01.2008 - 30.06.2008 tarihleri arasında günlük 20,29-TL'den 180 gün,
01.07.2008 - 31.12.2008 tarihleri arasında günlük 21,29-TL'den 180 gün,
01.01.2009 - 30.06.2009 tarihleri arasında günlük 22,20-TL'den 180 gün,
01.07.2009 - 31.12.2009 tarihleri arasında günlük 23,10-TL'den 180 gün,
01.01.2010-12.02.2010 tarihleri arasında günlük 24,30-TL'den 42 gün sigortalı olarak çalıştığının tespitine,
25.05.2007 tarihinden öncesine ilişkin hizmet tespiti talebinin ispatlanamaması nedeniyle reddine, 01.06.2006-18.09.2006 tarihleri arasındaki hizmet tespiti talebinin hak düşürücü süre nedeniyle reddine, karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili ve fer'i müdahil SGK vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
1.Davalılar Vekilinin İstinaf Sebepleri
Davalılar vekili istinaf dilekçesinde; davacının 10.02.2010 tarihine kadar çalıştığının doğru olmadığını, ispatlanamadığını, tanıkların 2009 yılının sonunda işten ayrıldığını söylediklerini, 2010 yılında çalışması olmadığından davanın 5 yıllık zamanaşımı süresi geçirilerek açıldığını belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

2.Fer'i müdahil SGK Vekilinin İstinaf Sebepleri
Fer'i müdahil SGK vekili istinaf dilekçesinde; çalışma olgusunun Yargıtay tarafından bu davalar için öngörülen temel ilkeler çerçevesinde yöntemince araştırılmadığını ve kanıtlanamadığını, Kurum kayıtlarında davacının çalışmasını doğrulayan kayıt ve belge bulunmadığından tanık sözleriyle kanıtlanmasını kabul etmediklerini belirterek, kararın kaldırılarak davanın reddini istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, istinaf başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili ve fer'i müdahil SGK vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davalılar Vekilinin Temyiz Sebepleri
Davalılar vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.

2.Fer'i müdahil SGK Vekilinin Temyiz Sebepleri
Fer'i müdahil SGK vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda kararın temyizen bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının, davalılar nezdinde 01.06.2006 – 12.02.2010 tarihleri arasında 1.500 TL ücretle çalıştığının tespitine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 79/10 uncu maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 80 inci ve 86/9 uncu maddesi.

3.Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde, davalılar ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

12.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.