YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/6714 E.  ,  2023/9284 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1749 E., 2023/881 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 21. İş Mahkemesi
SAYISI : 2017/442 E., 2021/104 K.

Taraflar arasındaki Bulgaristan'da geçen çalışma süresini borçlanabileceğinin tespiti istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, müvekkilinin 3201 sayılı Kanun kapsamında 11.01.2011 tarihinde yapmış olduğu yaşlılık aylığı başvuru sonucu kendisine aylık bağlandığını, ancak daha sonra zorunlu göçe tabi Türkiye'ye gelmediğinin tespit edilmesi gerekçe gösterilerek aylığının kesildiğini, bunun Bulgaristan'dan zorunlu göçe tabi olanların borçlanması ile ilgili yasaya aykırı olduğunu zira müvekkilinin 22.07.1989 tarihinde zorunlu göç kapsamında Türkiye'ye geldiğini beyanla kendisinin zorunlu göç kapsamında Türkiye'ye gelen soydaşlardan olduğunun belirlenmesi ve borçlanma yaparak emekliliğe hak kazandığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili, yapılan Kurum işlemlerinin usul ve yasaya uygun bulunduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri
Davacı vekili, müvekkilinin göç kapsamında Türkiye'ye gelmesi sonrası tekrar Bulgaristan'a dönme sürecinin İlk Derece Mahkemesine sundukları 31.12.2020 tarihli beyan dilekçesi ile detaylı olarak açıkladıklarını, müvekkilinin, aile reisi olarak adlandırılan eşinin talebi ve imzası ile Bulgaristan'da tamamlanması gereken yasal tasfiye işlemleri için dönmesi gerektiğini, bu aşamada Türk yetkilileri tarafından kendilerine imzalanması söylenen evrakları imzaladıklarını, o dönemde kendilerinin Türkçe dahi bilmediğini, bu belgelerin varlığının veya müvekkilinin Bulgaristan'a gitmiş olmasının zorunlu göç kapsamında Türkiye'ye gelmiş oldukları olgusunu değiştirmediğini, müvekkilinin iradesinin Türkiye'de yaşamak yönünde olduğunu, her ne kadar gerekçeli kararda müvekkilinin 1996 yılında Türkiye'ye geldiği belirtilmişse de müvekkilinin bu tarihten çok önce Türkiye'ye geldiğini, Türkiye'ye geliş tarihinin tayini konusunda mahkemece hata yapıldığını, dosyaya sunulan muhacir belgesi ve mahkemenin gerekçesinde de belirttiği üzere müvekkilinin zorunlu göç kapsamında 22.07.1989 tarihinde Bulgaristan'dan Türkiye'ye geldiğini, Vatandaşlık başvurusunun yapıldığı tarihin ne olduğunun Kanun metni bakımından bir öneminin söz konusu olmadığını, Türk Vatandaşlığına yapılacak başvurunun tarihi bakımından Kanun koyucunun herhangi bir ayrım yapmadığını, davanın kabulü gerektiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının zorunlu göçe tabi olarak Türkiye'ye geldiğine dair dava dosyasında, davalı Kurumda bulunan sigortalı şahsi sicil dosyasında herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı ve İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesi ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili, müvekkilinin Bulgaristan'dan zorunlu göçe tabi tutularak geldiğini, Bulgaristan'da geçen çalışma süresini borçalanabileceğinin tesiptine karar verilmesi gerektiğini, verilen kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu usul ve yasaya aykırı olarak verildiğini belirterek temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, Bulgaristan'da geçen çalışma süresinin 3201 sayılı Kanun kapsamında borçlanabilceğinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 3201 sayılı Kanun'un geçici 6 ncı maddesi.

2. Davanın yasal dayanağı olan " Geçici Madde 6 – (Ek: 17/4/2008-5754/79 md.)
Sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmamış ülkelerden 01.01.1989 tarihinden bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar zorunlu göçe tabi tutulan, Türk Vatandaşı olup Türkiye’de ikamet eden ve 01.07.1976 tarihli ve 2022 sayılı Kanun dahil olmak üzere sosyal güvenlik kuruluşlarından gelir veya aylık almamak koşulu ile yurt dışında geçen ve belgelendirilen çalışma süreleri bu Kanuna göre borçlandırılmak suretiyle yaşlılık aylığı bağlanmasında sosyal güvenlikleri bakımından değerlendirilir." düzenlemesini içerir.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgilisinden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

05.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.