YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/660 E.  ,  2023/5651 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1721 E., 2022/2078 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kocaeli 5. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/199 E., 2022/137 K.

Taraflar arasındaki rücuan tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmiştir.

Kararın tüm taraflarca istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı Kurum ile davalılar Rota A.Ş. ve Çalışkan A.Ş., Can Tiicaret Ltd. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçelerinde özetle, 28.03.2010 tarihli iş kazasında vefat eden kurum sigortalısının hak sahiplerine bağlanan ilk peşin değerli gelirler, yapılan geçici işgöremezlik ödemeleri ve tedavi yardımları nedeniyle oluşan kurum zararının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalılar davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleşen davaların kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde tüm taraflar istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece temin olunan raporda, vefat eden eş ...ve gelirden çıkan hak sahibi Emirhan açısından rücu limiti belirlenirken fiili ödemeler yönünden 3.kişilerin sorumluluğuna dair yapılan hesaplamaların hatalı olduğunu, bilirkişi raporunda, fiili ödemeler açısından 3.kişiler yönünden maddi zarar tavanı olarak hesaplanan tutarlar ile fiili ödeme tutarlarının kusur karşılığı karşılaştırılarak, daha düşük olan maddi zarar tavan hesabındaki miktarlar rücu limiti olarak kabul edildiğini, 3.kişiler yönünden maddi zarar tavan hesabı sınırlaması bulunmadığını, fiili ödemelerin yarısı alınmadan, işveren de dahil olmak üzere tüm davalıların kusurları toplamının çarpımı sonucu elde edilecek rakam 3.kişiler açısından rücu limiti olarak belirlenmesi gerekeceğini, iş kazasının, davalıların kusuru sonucu meydana geldiğini, dosyada alınan kusura ilişkin bilirkişi raporunda davalıların toplamda %85 kusurlu olduğu tespit edildiğini, kanunun açık hükmü dikkate alındığında bağlanan gelirin işverenden talep edilebilecek maddi tazminat tavan hesabından düşük olması karşısında kurum zararının kısmen rücu limiti içerisinde olduğunun kabulünün hukuka aykırı olacağını, davalıların kendi aralarındaki kusur durumu birbirlerine karşı rücu taleplerin de dikkate alınacak bir husus olduğunu, yapılan hesaplama ile davalıların kusuru nedeniyle oluşan kurum zararlarının bir kısmının rücu olanağını ortadan kaldırdığını, yapılan hesaplama şeklinin hukuki dayanağı bulunmadığını belirterek istinaf taleplerinin kabulüne ve talepleri doğrultusunda karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Çalışkan Taşımacılık Oto Tic ve San A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; gerek işbu asıl davada gerekse müvekkil Çalışkan Taşımacılık A.Ş aleyhine açılmış olan birleşen Kocaeli 2. İş Mahkemesi’nin 2014/196 E. sayılı dosyalarına sunmuş oldukları cevap dilekçesi, itirazları, delilleri incelenerek itirazları doğrultusunda kusur ve hesaplama yönünden yeniden bilirkişi raporu alınmasına karar verilmesini, Kocaeli 5. İş Mahkemesi’nin 2021/199 E. 2022/137 K. Sayılı dosyasında asıl iş bu dosya ile birleşen Kocaeli 2. İş Mahkemesi'nin 2014/196 Esas sayılı dosyasında geçerli olmak üzere verdiği “davanın kısmen kabulü” şeklinde tesis edilmiş olunan 27.05.2022 tarihli kararın tamamen ortadan kaldırılarak; 2011/203 Esas sayılı asıl davanın müvekkil Çalışkan Taşımacılık A.Ş yönünden “tümden reddine”, birleşen Kocaeli 2. İş Mahkemesi’nin 2014/196 esas sayılı dosyasının HMK 114/ ( ı ) maddesi ve HMK 115. maddesi gözetilerek müvekkil Çalışkan Taşımacılık A.Ş yönünden dava şartı noksanlığı nedeni ile “usulden reddine”, esasa girilmesi halinde “esas yönünden de davanın tümden reddine” karar verilmesini talep ettiklerini belirterek istinaf taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Çimsa Çimento San. ve Tic. A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin, meydana gelen kaza ile bir ilişkisi bulunmadığını, alınması gereken iş güvenliği ve emniyet tedbirlerine ilişkin talimat ve yönlendirmelerin müvekkil şirketin sorumluluğu dışında olduğunu, müvekkil şirketin davada taraf sıfatı ve kusuru bulunmadığını, olayda hiçbir sorumluluğu bulunmayan müvekkil şirkete hiçbir kusur atfedilemeyeceğini, dosyada kusur yönünden yeterli bir inceleme yapılmadan, dosyanın hesap bilirkişisine gönderilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, hüküm altına alınan miktarı kabul etmediklerini, usul ve yasaya açıkça aykırılık teşkil eden kararın istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasını talep ettiklerini belirterek istinaf taleplerinin kabulüne ve talepleri doğrultusunda karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Rota Liman Hizmetleri San.A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalılar arasında asıl işveren – alt işveren ilişkisi olmadığını, meydana gelen olayda müvekkil şirketin kusuru bulunmadığını, hesap bilirkişisi tarafından hatalı hesaplama yapıldığını, tespit edilen miktarın fahiş olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, mahkeme kararında müvekkil şirketin sorumlu olacağı miktarın da belirlenmediğini, ayrıca mahkemece hükmedilen faiz başlangıç tarihlerinin de hatalı olduğunu belirterek istinaf taleplerinin kabulüne ve talepleri doğrultusunda karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; meydana gelen talihsiz kaza nediyle yapılan yargılamada, hükme esas alınan bilirkişi raporunda müvekkile %10 kusur yüklendiğini, müvekkilin, limana yük taşıyan şirketin şoförü olup, kazanın meydana gelmesinde kusuru olmadığını, sorumluluğunun aracı sevk ve idare etmek olup, iş güvenliği tedbirlerinin alınmamasında bir sorumluluğu olmadığını, aracın siloya yaklaştırılması talimatını alan müvekkilin diğer davalı işverenliğin çalışanının talimatı ile aracı geri geri yanaştırırken müteveffa işçi araç üzerinden düşerek hayatını kaybettiğini, yüksekte çalışırken güvenlik önlemi almayan işverenlik'in tam kusurlu olması gerekeceğini, müvekkile yükletilen kusur oranını kabul etmediklerini belirterek istinaf taleplerinin kabulüne ve talepleri doğrultusunda davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Can Ticaret Orhan Can Müteahbitlik Hizmetleri İnşaat Gıda Turizm San. ve Tic, Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; olayda müvekkili davalı alt işveren Can Ticaret Orhan Can Müteahhitlik Hizmetleri İnşaat Gıda Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin Y 35 oranında kusurlu olduğunu tespit eden ve yerel mahkemenin kararını dayandırdığı 06.04.2016 tarihli bilirkişi raporunu kabul etmediklerini, sigortalı kazalı ... işletmede alt işveren olarak görev yapan ve işletmenin (Rota Liman Hizmetleri Sanayi A.Ş.) temizlik ve tahliye işlerini üstlenen müvekkil şirket adına çalışan bir eleman olduğunu, müvekkili şirketin iştetme alanında kadrolu olarak 6 erkek işçisi bulunmakta ve limana yanaşan gemilerin sıklığına göre de dışarıdan geçici olarak yeni eleman almakta ve ...'ün de geçici olarak işe alınan bir eleman olduğunu, müvekkil Şirket Rota A.Ş.'ye gerektiğinde sadece eleman temin etmekte, işyerinde çalışma koşullarını ise Rota A.Ş.'nin belirlemekte olduğunu, olay gün ve saatinde silobas dolum işi için swertel hortumu altına yanaştığında araç üzerine müvekkil firmanın talimatına aykırı olarak yer hizmetinde görevli ...'ün çıktığını, hatta Rota Liman görevlilerinden Kadir Şimşek de o sırada ...'e hitaben sen yaşlısın silobasın üzerine çıkma diyerek uyarıda bulunduğunu, hortum ucu silobas dolum ağzına tam oturmadığı için yerde bulunan Suat Yıldırım'a seslenerek şoförün aracı ön tarafa doğru çok az ileri almasını istediğini, şoförün aracı körük altından hızlıca çektiğini ve araç üzerinde en arkada swertel hortum körüğünü elleri ile tutan ...'e bu körüğün çarparak kendisinin aşağı zemine düştüğünü, ... olay yerinde ağır yaralandığını, ayrıca olayı gören Rota Liman işçisi Adnan Kaplan kolluktaki ifadesinde; araç 10 cm ileri alınsa idi swertel hortumunun silobas dolum ağzına tam olarak oturabileceğini ifade etmiş fakat şoförün aniden kalkış yaparak araçta silkeleme olduğunu ve ...'ün 4 m veya daha fazla yükseklikten yere düştüğünü, silobas ile ...'ün düştüğü yer arasında 5-6 m mesafe olduğunu gördüğünü ifade ettiğini, bilirkişi raporuna itiraz ettiklerini ve eksik inceleme ile karar verildiğini belirterek istinaf taleplerinin kabulüne ve talepleri doğrultusunda davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesince istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içindedavacı Kurum ile davalılar Rota A.Ş. , Can Tic. Ltd. Şti. ve Çalışkan A.Ş. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı Kurum ile hükmü temyiz eden davalılar istinaf sebeplerini tekrarla kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, meydana gelen iş kazası sonucu oluşan kurum zararından sorumlulukların belirlenmesi noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı kanunun 12, 21 ve 76 ncı madde hükümleridir.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı Kurum ile temyiz eden davalılar vekilleri tarafından temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere ayrı ayrı yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

22.05.2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.