YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/6547 E.  ,  2023/7245 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2019/307 E., 2023/9 K.
KARAR : Kabul

Taraflar arasında Mahkemece görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, müvekkilinin davalılardan ...'ya ait çiftlikte bekçilik-bahçıvanlık-hayvan bakıcılığı işinde çalışmak üzere 01.01.2007 tarihinde işe başladığı ve davalıya ait çiftlik'te sabah saat 07.00, akşam saat 19.00 saatleri arasında mesai yapmak suretiyle Cumartesi, Pazar günleri, resmi ve dini bayram günleri dahil olmak üzere en son 700,00 TL ücret karşılığında çalıştığın, davacının hiç bir sebep yok iken 18.01.2013 tarihinde işden çıkışını verdiğini, 22.11.2012 tarihinde rahatsızlandığı ve bu rahatsızlığından dolayı Aydın Devlet Hastanesinde ameliyat olduğunu, ameliyat ve tedavisinden sonra sosyal güvencesinin, yani sigortalı olmadığını öğrendiğini, tüm tedavi giderlerini kendisinin ödediğini, davalıya ait iş yerinde yaklaşık 4 yılda yatılı olarak çiftlikten hiç ayrılmadan çalıştığını, davalıya ait iş yerinde 01.07.2007-18.01.2013 tarihleri arasında sigortasız olarak çalıştığı günlerin tespiti ile davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının sigortalı hizmeti bakımından kurum kayıtlarının esas olduğunu, bu tür davaların açılmasına bildirgelerini süresinde veya hiç vermeyen işverenlerin neden olduğunu, kabulü cihetine gidilecek olursa davanın açılmasına sebebiyet verilmediğinden davalı kurum aleyhine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin hükmedilmemesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile yetki itirazında bulunmuş ve davacının götürü olarak bazen çalıştığını, bu çalışmalarının 5510 sayılı Kanun'a ve 506 sayılı Kanun'a tabi olacak şekilde sigortalı sayılmayı gerektirmediğini beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 01.06.2016 tarih ve 2014/587 Esas ve 2016/371 Karar sayılı ilamı ile davanın kabulüne davacının davalıya ait iş yerinde kuruma bildirilen günlerinin dışında 01.01.2007-18.01.2013 tarihleri arasında toplam 2178 gün daha askari ücret üzerinden tespiti gereken sigortalı süresinin bulunduğunun tespitine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairemiz kararında; "...Eldeki davada, davacının çalışma olgusunun aydınlatılamadığı, davaya konu talebin somutlaştırılmadığı anlaşılmakla; Mahkemece, çalışmanın başlangıç ve bitiş tarihleri, çalışmasının tam zamanlı olup olmadığı, hangi işyerinde ne iş yapıldığı, davalıya ait olduğu iddia edilen çiftlik evinde kaç hayvan olduğu, çiftlik evinin arazisinin kaç dönüm olduğu, davacının bakmakla yükümlü olduğu davalıya ait başka arazilerinin olup olmadığı, var ise onların büyüklüklerinin ne olduğu, gece iş yerinde kalınıp kalınmadığı, başka çalışan olup olmadığı, iş yerine kimlerin gelip gittiği, komşularının kimler olduğu eksiksiz bir şekilde açıklığa kavuşturulacak şekilde davacıya açıklattırılarak talebi somutlaştırılmalı; davacıya ait tarım bağkur sigortalılığı nedeni ile kendisine ait arazisinin ve kendisine ait tarım işlerinin olup olmadığı, davalıya ait çiftlik arazisinin kaç dönüm olduğu, başka taşınmazlarının olup olmadığı, hayvan sayısının ne kadar olduğu, devamlı işçi istihdam etmesini gerektirecek mülkünün olup olmadığı, davacıya ait ikametgah adresinin hizmet tespiti talep edilen dönemlerde neresi olduğu araştırılmalı, davalı üzerine kayıtlı taşınmazların olması halinde ilgili belgeler celp edilmeli, davacının davalıya ait iş yerinde çalışmasının varlığı konusunda kanaat getirilmesi halinde davalıya ait inşaat işyerinden değil çiftlikte çalışıldığı iddiası karşısında davacının davalıya ait çiftlik iş yerinde çalıştığı belirtilmeli, uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuç uyarınca bir karar..." verilmesi gereğine işaret edilerek bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davanın kabulüne, davacının davalıya ait iş yerinde kuruma bildirilen günlerinin dışında 01.01.2007 - 18.01.2013 tarihleri arasında toplam 2178 gün daha askari ücret üzerinden tespiti gereken sigortalı süresinin bulunduğunun tespitine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz başvurusunda bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili eksik araştırma ve inceleme sonucu verile kararın bozulması gerektiğini belirterek temyiz isteminde bulunmuştur.

Davalı işveren vekili, davanın ispat edilemediğini, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini belirterek temyiz başvursunda bulunmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79 uncu, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesi.

3. Değerlendirme
1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; kararın bozulmasını gerektirecek bir husus görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle; davalılar vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,22.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.