YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/6439 E.  ,  2023/7163 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/552 E., 2023/168 K.
KARAR : Kısmen Kabul

Taraflar arasında Mahkemede görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 10. Hukuk Dairesince, Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece, bozma kararına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının, davalı iş yerinde 01.04.1999 tarihinde işe başladığını, davacının, davalı işyerinde askerlik görevinin ifası için askere gittiği dönem hariç başlamış olduğu işine kesintisiz olarak 25.01.2012 tarihinde kadar çalıştığını, davacının aylık ücretinin her ay peşin yatırılması gerekirken her ay gecikmeli olarak yatırıldığını, SGK bildiriminin yapılmadığını, sonrnaki yıllarda her ne kadar yapılmış ise de işe giriş ve çıkışlarının yapıldığından bahisle, kesintisiz hizmet süresinin başlangıç tarihinin 01.04.1999 tarihi olarak tespiti ile tesciline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; Davanın yasal 5 yıllık hak düşürücü sürede açılmadığını, hizmet akdi ile davalı işverene bağlı olarak çalışıldığı ve çalışmanın niteliği ile ödenen ücretin somut delillerlere ispat edilmesi gerektiğini, sadece tanık beyanlarının nazara alınmaması gerektiğini ve davanın reddini savunmuştur.

2.Davalı şirket cevap dilekçesinde özetle; Davacının, işveren nezdindeki çalışmaları kuruma bildirildiği, ayrıca talep konusu dönemin tespitinin 5 yıllık zamanaşımı ve hak düşürücü süre geçtikten sonra talep edildiğini ve davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 27.01.2016 tarihli ve 2012/141 Esas, 2016/47 Karar sayılı kararı ile; davalının sunmuş olduğu iş akdi, ibraname v.b. benzer belgeler ile davalı tanıklarının bir kısmının beyanları ve davacının kuruma bildirdiği çalışmasının dışında başka bir çalışmasının bulunmadığı, davacının yaklaşık 9 aylık bir süre izin kullanması hayatın olağan akışına aykırı olduğu gibi talep konusu çalışma olgusunu ıspatlar mahiyette herhangi bir delil-belge davacı tarafça ibraz edilmediği, Mahkememizce re'sen yaptırılan tahkiklerden de netice alınamadığı bu itibarla davacı taraf iddialarının ispat edilemediğinden, subüt bulmayan davanın reddine, verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 04.04.2019 tarihli 2016/17582 Esas, 2019/3127 Karar sayılı ilamı ile; "Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme, hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir. Mahkemece çalışıldığı iddia edilen işyerinin sezonluk olup olmadığı belirlenmeli, işyeri bordro tanıkları mahkemece resen belirlenip beyanlarına başvurulmalı varsa beyanlarında çelişki olması halinde bu çelişkiler giderilmeli, davacının kesintili çalışma süreleri de gözetilip hak düşürücü süre bulunup bulunmadığı da irdelenmeli,böylece bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak, uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip, deliller hep birlikte değerlendirilip, takdir edilerek, varılacak sonuç uyarınca karar verilmelidir." gerekçesi ile karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;" ... davacının davalı şirket nezdindeki tüm çalışmaları davalı kuruma tam olarak bildirilmediği, eksik bildirilmiş olduğu, sosyal güvenlik hakkı gerek uluslararası hukuk ve gerekse Anayasal ve Sosyal Güvenlik yasaları ile güvence altına alınmış olup, vazgeçilemez ve hak ve yetkileri ihtiva ettiği, davacı işçinin tüm çalışmalarının ve gerçek fiili hizmetinin eksiksiz olarak davalı işveren tarafça davacı kuruma bildirilmesi zorunlu olup, bu hususa davalı tarafından riayet edilmediği ve eksik bildirildiği bu itibarla davalı şirket aleyhine açılan davada, davalı ve zorunlu yasal hasım olan diğer davalı SGK yönünden davacı iddialarının kısmen ispatlanmış olduğu sonuç ve kanaatine varılarak" davanın kısmen kabul kısmen reddi ile,

01.04.1999 - 30.06.1999 tarihler arası 90 gün, günlük 2.602.500,00 TL kazançla
01.07.1999 - 31.12.1999 tarihler arası 180 gün, günlük 3.120.000,00 TL kazançla
01.01.2000 - 30.06.2000 tarihler arası 180 gün, günlük 3.660.000,00 TL kazançla
01.07.2000 - 26.08.2000 tarihler arası 56 gün, günlük 3.960.000,00 TL kazançla
01.03.2002 - 30.06.2002 tarihler arası 120 gün, günlük 7.400.025,00 TL kazançla
01.07.2002 - 10.10.2002 tarihler arası 100 gün, günlük 8.362.500,00 TL kazançla
02.02.2003 - 31.12.2003 tarihler arası 329 gün, günlük 10.200.000,00 TL kazançla
01.01.2004 - 30.06.2004 tarihler arası 180 gün, günlük 14.100.000,00 TL kazançla
01.07.2004 - 31.12.2004 tarihler arası 180 gün, günlük 14.805.000,00 TL kazançla
01.01.2005 - 05.07.2005 tarihler arası 185 gün, günlük 16,29 TL kazançla davalı ... nezdinde çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin taleplerinin reddine, karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; mahkeme kararından lehe olan hükümlere itirazlarının bulunmadığını, davacının aldığı ücretin asgari ücret olarak kabulünün mümkün olmadığını, 05.07.2005-02.04.2006 tarihleri aralığının hastalık sebebiyle uzun süreli ücretsiz izin dönemi kabul edilmesi açıkça hukuka, usul ve yasaya aykırı olduğunu, bu dönemde de çalıştığını, günlük kazancın %8 inin TİP olarak davacı ve garsonlar arasında pay edilmesi gerektiği halde bunun değerlendirilmemesi ve ücrete dahil olduğunun gözetilmemesinin bozma nedeni olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı Şirket vekili temyiz dilekçesinde özetle; dinlenen tanıkların bordro tanığı olmadığını, komşu tanıklarının komşu işyerinde çalışmasının bulunmadığını belirterek bu tanıkların anlatımlarına itibar edilemeyeceğini, soyut beyanlara dayanılarak mahkemece kabul kararı verildiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

3. Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddinin gerektiğini, dinlenen tanık anlatımlarının yetersiz olduğunu ve çalışmanın kanıtlamadığını davanın reddinin gerektiğini, usul hükümlerinin eme uygulanması prensibi gereği feri müdahil olarak davaya devam etmelerinin gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3 üncü maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz, dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası ile 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler, işyeri Kurum kayıtları, tanık anlatımlarına göre kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;

Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,21.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.