YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/6412 E.  ,  2023/7439 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/418 E., 2023/519 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 12. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/30 E., 2022/293 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... Tekstil Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti. Tasfiye Memuru ... ile fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı asıl dava dilekçesinde; davalı ...’e ait işyerinde 01.12.1993 – 01.04.2003 tarihleri arasında, diğer davalı ...’e ait işyerinde 19.07.2003 – 30.09.2005 tarihleri arasında kesintisiz olarak geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı 21.11.2018 tarihli dilekçesi ile; 01.12.1993-01.10.1996 arasında...Tekstil Ltd.Şti.; 10.06.1999-03.04.2003 arasında Hasan Mokan; 19.07.2003 -31.08.2004 arasında ... işyerinde geçen çalışmasının tespitini istediği şeklinde talebini açıklamış ve 20.04.2017 tarihli dilekçe ile...Tekstil Ltd. Şirketinin davaya dahil edilmesini istemiştir.

II. CEVAP
Davalılar ... ve ..., davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dahili davalı ... Tekstil Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti. Tasfiye Memuru ..., davacının primlerinin ödendiğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili, hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, davacının iddiasını yazılı belgeler bağlamında somut ve inandırıcı delillerle kanıtlaması gerektiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacının dahili davalı işveren...Tekstil Ürün. San. Tic. Ltd. Şti.'ne ait 1015353.35 sicil sayılı işyerinde 1.12.1993 – 22.9.1995 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle 652 gün çalıştığı, 464 günlük çalışmasının Kuruma bildirildiği, 188 günlük çalışmasının bildirilmediği, davalı işveren ...’e ait ... sicil sayılı işyerinde 19.07.2003 – 16.07.2004 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak 359 gün çalıştığı, 359 günlük çalışmalarının tümünün eksiksiz olarak Kuruma bildirildiği, dava dışı Hasan Mokan’a ait 1146885.35 sicil sayılı işyerindeki sigortalı çalışma davasının 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddelerinde öngörülen 5 yıllık hak düşürücü sürenin müruru nedeniyle dinlenemeyeceği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, davacının, dahili davalı işveren...Tekstil Ürünleri San. Tic. Şti.'ne ait 1015353.35 sicil sayılı işyerinde 01.12.1993-22.09.1995 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücret ile 652 gün çalıştığı, 464 günlük çalışmasının Kuruma bildirildiği, 188 günlük çalışmasının bildirilmediğinin tespitine, davalılar ... ve ... hakkında açılan davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Tekstil Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti. Tasfiye Memuru ... ve feri müdahil Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı ... Tekstil Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti. Tasfiye Memuru ..., davacının kendisini vekille temsil ettirmemiş olmasına rağmen davacı lehine vekalet ücretine hükmedildiğini, davacının dava dilekçesinde...Tekstil Ürünleri San. Tic. Şti.'den herhangi bir talebi olmadığından bu şekilde hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğunu, davada 5 yıllık hak düşürücü sürenin geçmiş olduğunu, davacının bildirim yapılmaksızın çalıştığı iddia edilen günlerin gerekçeli kararda açık ve net bir şekilde belirtilmediğini, kesintisiz bir çalışmasının bulunmadığını, çalışma olgusunun yazılı belge ile ispat edilemediğini, yetersiz ve çelişkili tanık beyanları ile eksik ve hatalı bilirkişi raporu ile hüküm kurulduğunu beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Feri müdahil SGK Başkanlığı vekili, davacının kendisini vekille temsil ettirmediğini, ancak lehine vekalet ücretine hükmedilmesi ve müvekkili lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, kesintili çalışma nedeniyle hak düşürücü sürenin işlediğini, çalışma olgusunun yazılı belge ile ispatlanamadığını, yetersiz tanık söylemleri ve eksik inceleme sonucu hazırlanan bilirkişi raporu ile yetinildiğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davalı ... Tekstil Ürünleri San ve Tic. Ltd. Şti. adına tescilli 1015353.35 sicil numaralı "..." işyerinden 01.12.1993-22.09.1995 tarihleri arasında ayda 22 gün üzerinden bildirimleri olduğu gözetildiğinde, hak düşürücü süre itirazının yerinde olmadığı, davalı tarafından işyeri şahsi dosyası, ücret ödeme bordroları, puantaj kayıtları, vb. sunulmadığından, bordro tanıklarından ...’in beyanları gözönünde tutularak, davacının çalışmalarının bildirildiği 01.12.1993 – 22.09.1995 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak kesintisiz çalıştığının kabul edilmesi gerektiği, davalı ...’e ait işyerindeki çalışmaları ile ilgili olarak ise davacının SSK ... İl Müdürlüğüne verdiği 18.11.2004 tarih, 1628514 sayılı şikayet dilekçesinde, “Kendisinin 19.7.2003 tarihinde 16209017 s.s. numarasıyla ve asgari ücretle işveren ...’e ait tekstil atölyesi işyerinde işçi olarak işe girdiğini, 1 yıl çalıştığını” belirttiği, ... sicil sayılı işyerinde 23.07.2003 – 31.08.2004 tarihleri arasında çalıştığı anlaşılan davacı tanığı ...’ün, “…davacı ablasının hangi tarihte çıktığını hatırlamadığını” beyan ettiği ve 31.08.2004 tarihine kadar çalışma iddiasına ilişkin olarak herhangi bir yazılı delil sunulmaması karşısında, diğer tanıkların çalışma süreleri de dikkate alınarak; davacının, davalı işveren ...’e ait ... sicil sayılı işyerinde; 19.07.2003 – 16.07.2004 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak 359 gün çalıştığı, 359 günlük çalışmalarının tümünün eksiksiz olarak Kuruma bildirildiği, bildirimi yapılan günler dışında çalışması olduğu iddiasının kanıtlanamadığı gözetildiğinde; delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davanın kısmen kabulüne dair verilen kararın yerinde olduğu gerekçesi ile davalı ... Tekstil Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti. Tasfiye Memuru ... ile fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde feri müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Feri Müdahil SGK vekili, hak düşürücü sürenin geçtiğini, eksik inceleme sonucu yetersiz tanık beyanlarına göre karar verildiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 370 inci maddesinin dördüncü fıkrası, 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu maddesidir.

3. Değerlendirme
1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, temyiz edenin sıfatına göre feri müdahil vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. 10.06.1999-03.04.2003 tarihleri arasında Hasan Mokan nezdinde çalışıldığı iddia edilmiş ve Hasan Mokan'ın ölü olup, davalı ...'in de onun mirasçısı olduğu ve başka mirasçıları da bulunduğu, Hasan Mokan mirasçılarına yönelik yöntemine uygun bir davanın açılmamış olması hususu nazara alınarak, ilk derece mahkemesince gerekçe bölümünde " dava dışı Hasan Mokan’a ait 1146885.35 sicil sayılı işyerindeki sigortalı çalışma davasının 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddelerinde öngörülen 5 yıllık hak düşürücü sürenin müruru nedeniyle dinlenemeyeceği" yönünde tespit yapılması isabetsiz olup bu gerekçe ile karar verilmiş olması bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, sonucu itibarıyla doğru bulunan İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinin değiştirilerek ve düzeltilerek onanması, 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin dördüncü fıkrası hükmü gereğidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Feri müdahil Kurum vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2.Feri Müdahil vekilinin İlk Derece Mahkemesince yapılan değerlendirmeye yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile, ... 12. İş Mahkemesi 2021/30 Esas 2022/293 Karar sayılı kararının gerekçe bölümünde yazılı " dava dışı Hasan Mokan’a ait 1146885.35 sicil sayılı işyerindeki sigortalı çalışma davasının 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddelerinde öngörülen 5 yıllık hak düşürücü sürenin müruru nedeniyle dinlenemeyeceği" ibaresinin gerekçe bölümünden çıkarılmasına İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinin değiştirilerek ve DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

03.07.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.