YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/64 E.  ,  2024/7515 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/1118 E., 2022/1849 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Dörtyol 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/3 E., 2020/200 K.

Taraflar arasında iş kazasından tazminat davasında verilen karar hakkında kısmen kabul ve kısmen reddine dair karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının davacı ve davalı ... İş Mak. İnş. Tur. Demir Kömür Nakliyat ve Ticaret Ltd. Şti. vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararının davacı ve davalı ... İş Mak. İnş. Tur. Demir Kömür Nakliyat ve Ticaret Ltd. Şti. vekilleri tarafından tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
1.Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalılardan ... ... İnşaat Şirketi bünyesinde operatör olarak şirketin kiralamış olduğu Yeşilköy Beldesinde Delta dolum tesisindeki sahada çalışırken 29.05.2010 tarihinde iş kazası geçirdiğini, yapılan işin 6-7 kişi ile birlikte atölye malzemelerinin indirilip bindirilmesi olup sapanın kancadan çıkması ve boşa çıkan malzemenin davacıya çarpması şeklinde meydana geldiğini, kazanın meydana gelmesinde vinç operatörlerinin yetersiz oluşu, vincin arızalı ve eksik oluşu, malzemenin boyutunun büyüklüğünün etkili olduğunu, davacının olaydan sonra değişik hastanelerde tedavi gördüğünü, olay nedeniyle sürekli iş göremezlik durumunun meydana geldiğini, davacının manevi olarak da olaydan etkilendiğini beyanla fazlaya ilişkin talep hakkı saklı kalmak üzere 1.000 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek faiziyle davalı sıfatıyla ... ... İnş. Çelik Konst. Ve Ağır iş Mak. İmalat San. ve Tic. A.Ş., ... ile ... Vinç - ...'tan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş, yargılamanın devamında Maddi Tazminat istemini 131.065,12 TL‘ye artırmıştır.

2.Davacı vekili 11.03.2020 tarihli dilekçesiyle; davanın en başından beri husumeti ... İş Makinaları İnş. Turz. Demir Kömür Nak. ve Tic. Ltd. Şti.'ne yöneltmiş olduklarını bu hususun ... mirasçıları vekilinin de kabulünde bir durum olup açıkça maddi hataya dayalı olduğunu beyan etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı ... Vinç-...'ı temsilen ... İş Mak. İnş. Tur. Demir Kömür Nakliyat ve Ticaret Ltd. Şti. vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde; kazanın meydana geldiği makinanın şirket çalışan ... tarafından işin yapıldığı götürüldüğünü, kazanın teknik arıza sonucu emniyet kilidinin açılması nedeniyle meydana geldiğini, normal şartlarda elle kilidin açılmasının mümkün olmadığını, eksik ve arızalı malzeme kullanılması durumunun olmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

2. Davalı ... ... İnş. Çelik Konst. ve Ağır iş Mak. İmalat San. ve Tic. A.Ş. vekili beyanında işçilere gerekli eğitimlerin verildiğini, davacının malzeme taşınması esnasında alt tarafta bulunmama konusunda uyarıların yapıldığını, kendisine kişisel uyarıcı ve koruyucu malzemelerin verildiğini, dava dilekçesinde malzeme kullanımına dair eksik ve arızalı ifadelerinin gerçeği yansıtmadığını, kiralanan vincin periyodik bakımlarının yapıldığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

3.Davalı ... vekili beyanında davacının iş makinasının çalıştığı esnada durması gereken mesafeyi bilebilecek durumda olduğunu, olayda davacının kendisinin ağır kusurlu olduğunu ,emniyet kilidinin açılmasında müvekkiline atfı kabil bir kusurun bulunmadığını, bunun yanında vinç operatörlüğündeki yetersizlik iddiasının gerçeği yansıtmadığını, vincin rutin bakımlarının yapıldığını, davacıya hastaneye sevkine yardımcı olunduğunu, kendisine 500,00 TL hastaneye gidiş amaçlı yardımda bulunulduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararında özetle; iş kazasının gerçekleşmesinde kusuru bulunduğu anlaşılan, husumet yöneltilmediği beyan edilen ... mirasçıları dışındaki davalıların davacının maddi zararında sorumlu olduğu değerlendirilerek bilirkişi raporunda hesaplanan miktarda davacının maddi tazminat talebinin kabulüne karar verilmiştir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 56 ncı maddesi gereğince manevi tazminatın belirlenmesi yönünden davacının kaza tarihinde yaşı, davacının maluliyet oranı, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olay tarihi, manevi tazminatın gelişen hukuktaki yaklaşıma da uygun olarak tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandırması gerektiği dikkate alınarak davacının manevi tazminat talebinin kabulüne karar verilmiş, davacının zararından dosya kapsamındaki kusura ilişkin bilirkişi raporlarında kusurlu olduğu belirtilen, husumet yöneltilmediği beyan edilen ... mirasçıları dışındaki davalıların 6098 sayılı Kanun'un 61 inci maddesi gereğince davacının zararından müşterek ve müteselsilen sorumlu olduğu kanaatine varılmış, davacının davalı ... yerine ... ...'ı davalı olarak göstermesi 6100 sayılı HMK'nın 124/4 üncü maddesi kapsamında kabul edilebilir bir yanılgı olarak değerlendirilmiş, ... yada mirasçıları ..., ..., ...'a yöneltilmiş bir husumet bulunmadığı anlaşılmakla, davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verildiği gerekçeleriyle davalı ... Mirasçıları yönünden davanın usulden reddine, davalı ... İş Mak. İnş. Tur. Demir Kömür Nakliyat ve Ticaret Ltd Şti., ... ... İnş. Çelik Konst. ve Ağır iş Mak. İmalat San. ve Tic. A.Ş. ve ... yönünden davanın tam kabulü ile 131.065,12 TL maddi ve 10.000 TL manevi tazminatın kaza tarihinden faiziyle davalıdan tahsilini talep etmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ile davalılardan ... İş Mak. İnş. Tur. Demir Kömür Nakliyat ve Ticaret Ltd. Şti. vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mütevefa davalı ... mirasçıları lehine hükmedilen vekalet ücretinin kaldırılması gerektiğini beyanla kararın kaldırılması yönünden istinaf etmiştir.

2.Davalı ... İş Mak. İnş. Tur. Demir Kömür Nakliyat ve Ticaret Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafa husumeti kime yönelttiğini beyan etmesi için verilen kesin süre içinde cevap verilmediğini, sonradan ikinci kez süre verilmesinin usule aykırı olduğunu, davanın usulden reddi gerektiğini, davanın başlangıçta ... Vinç-Sezari ...'a yöneltildiğini, müvekkili şirkete yöneltilmiş bir dava bulunmadığını, davada taraf değişikliğini ... göstermediklerini belirterek kararın kaldırılması yönünden istinaf etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararında özetle; Daire kararından sonra, davacı vekili tarafından husumetin ... İş Makinaları İnşaat Turizm Demir Kömür Nakliyat ve Ticaret Ltd. Şti.ne yöneltildiği belirtilmiştir. Her ne kadar, açıklamada bulunulması için mahkemece ilk sürenin usulüne uygun tebliğ edilmediği gerekçesiyle iki kez kesin süre verilmiş ise de, usul kanununda davayı aydınlatma görevi hakime verilmiş olup sonuç olarak yargılama sırasında bu konudaki eksiklik giderildiğinden iki kez kesin süre verilmesi sonuca etkili bir usul hatası olarak değerlendirilmediğini, davanın başlangıçta mütevefa ...'a da yöneltildiği, vefatının ardından mirasçılarının davaya dahil edildiği, davalıların kendilerini vekil marifetiyle temsil ettirdikleri anlaşıldığından AAÜT uyarınca bu davalılar yönünden davanın reddi nedeniyle vekalet ücretine hükmedilmesinde isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle davacı vekili ve davalı ... İş Makinaları İnşaat Turizm Demir Kömür Nakliyat ve Ticaret Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı ... İş Makinaları İnşaat Turizm Demir Kömür Nakliyat ve Ticaret Ltd. Şti. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz sebepleri:
1.Davacı vekili dilekçesinde özetle; ... ...’a hiçbir zaman husumet yöneltilme ve yargılamanın hiç bir safhasında ... mirasçıları yargılamaya dahil edilmediği halde, iş bu şahsın davalı olarak kabulü hakkında usulden ret kararı verilmesi ve giderek ret vekalet ücreti takdirinin hatalı olduğunu beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... İş Makinaları İnşaat Turizm Demir Kömür Nakliyat ve Ticaret Ltd. Şti. vekili dilekçesinde özetle; husumetin verilen ilk kesin süre içeriside hasım düzeltmek suretiyle müvekkili şirkete yöneltilmediğinden davanın usulden reddi gerektiğini, Davacı tarafa husumeti kime yönelttiğini beyan etmesi için verilen kesin süre içinde cevap verilmediğini, sonradan ikinci kez süre verilmesinin usule aykırı olduğunu, davanın usulden reddi gerektiğini, davanın başlangıçta ... Vinç-Sezari ...'a yöneltildiğini, müvekkili şirkete yöneltilmiş bir dava bulunmadığını, davada taraf değişikliğini ... göstermediklerini dava ... hakkında açılmasına karşın HMK 124 üncü maddesi kapsamında müvekkili şirketin sorumlu tutulamayacağını, davacı ...'a, vinç operatörünün korna çalarak ve bağırarak gelmemesini, uyarmasına rağmen, aldırış etmeyerek çalışma sahasına girdiğini ve vincin taşıdığı yükün çok yakınına yaklaşması nedeni ile vinç operatörü tehlikeye meydan vermemek için mecburen aniden durmak zorunda bırakılmıştır ve vinçte bağlı olan 12 mt uzunluğundaki H demiri malzemenin sallanması nedeni ile vincin kancasından kaymasına sebep olduğunu ve kazaya sebebiyet verdiğini beyanla davanın kusurdan reddi gerektiğini, maddi tazminatın iş göremezlik oranına göre fazla hesap edildiğini beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, sigortalının iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğraması nedeniyle sigortalının maddi ve manevi tazminat isteminden ibarettir.

2. İlgili Hukuk
"Temyiz incelemesinin kapsamı" açısından 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369, 370 ve 371 inci maddeleri, "Bilirkişi raporuna itiraza" ilişkin 281 inci maddesi, "Tazminat miktarının tayin ve tespiti" açısından 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 332 ve 98 inci maddeleri ile giderek aynı Kanunun 41, 42, 43, 44, 45 ve 47 nci maddeleri, öte yandan 6101 sayılı Türk Borçlar Kanun'un 2 ve 7 nci maddeleri gereğince uygulanma imkanı bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanun'un 55 ve 420 nci maddesi hükümleri, "Olayın iş kazası olarak tespiti ile SGK yönünden sonuçları" için 5510 sayılı Kanun'un 13, 16, 19, 20 ve 21 inci maddeleri, İş Sağlığı ve Güvenliğine ilişkin alınacak tedbirler bakımından işyerinin nitelik ve kapsamına göre 4857 sayılı İş Kanun'un 77 nci maddesi ile İş Sağlığı ve Güvenliği Tüzüğü Hükümleri, "Usuli kazanılmış hak" yönünden 04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı ile 09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararıdır.

3. Değerlendirme
1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle HMK 124 üncü maddesi kapsamında taraf değişikliğinin usulüne uygun olarak yapılmış olmasına, sürekli iş göremezlik oranın, kusur raporundaki tespitlerin ve maddi tazminat hesabının dosya içeriği ile Dairemizce kabul edilen ilkelere uygun olarak belirlenmesine göre temyiz eden taraf vekillerinin sıfatlarına temyiz kapsam ve nedenlerine göre davalı ... İş Makinaları İnşaat Turizm Demir Kömür Nakliyat ve Ticaret Ltd. Şti. vekilinin tüm, davacı vekilinin ise aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir

2. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 7/2 nci maddesinde davanın dinlenebilmesi için kanunlarda öngörülen ön şartın yerine getirilmemiş olması ve husumet nedeniyle davanın reddine karar verilmesinde, davanın görüldüğü mahkemeye göre bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde yazılı miktarları geçmemek üzere üçüncü kısımda yazılı avukatlık ücretine hükmolunacağı düzenlenmiştir.

3. Somut olayda, dava dilekçesinde davalı olarak gösterilen akabinde taraf değişikliği nedeniyle HMK 124 üncü maddesi gereğince hasım olmaktan çıkartılan ...'ın mirasçıları hakkında kararın gerekçesinde husumetten ret kararı verildiği belirtilmişken, hüküm kısmında usulden ret kararı verildiğinin belirtilmesi, aynı zamanda bu ilgililer hakkında karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 7/2 nci maddesi gereğince tazminat isteminin tamamından tek ret vekalet ücreti takdiri gerekirken, yazılı şekilde maddi ve manevi tazminat istemlerinden ayrı ayrı ret vekalet ücreti takdiri de usul ve yasaya aykırı olmuştur.

4. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

5. O halde, temyiz eden davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları gözetilerek İlk Derece Mahkemesi hükmü bozulmalıdır. Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca istinaf başvurularının esastan reddine dair Bölge Adliye Mahkemesi kararı ortadan kaldırılarak, İlk Derece Mahkemesince verilen kararın düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi ile

İlk Derece Mahkemesi hükmünün A bendinin silinerek yerine;"... ... mirasçıları ..., ..., ... yönünden;

1-Davanın husumetten reddine
2-... ... mirasçıları ..., ..., ...'ın kendilerini tek bir vekil ile temsil ettirdikleri anlaşılmakla HMK 124/4 üncü maddesi son cümlesi ve karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 7/2 nci maddesi gereğince 3.400,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... ... mirasçıları ..., ..., ...'a miras payları oranında verilmesine,
3-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine," sözcüklerinin yazılmasına, hükmün bu şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

2.İstek hâlinde temyiz başvurusu için yatırılan harcın temyiz eden davacıya iadesine,

3.Davalı ... İş Makinaları İnşaat Turizm Demir Kömür Nakliyat ve Ticaret Ltd. Şti yönünden aşağıda dökümü yapılan harcın davalıdan tahsiline,

4.Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, karardan bir örneğin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
02.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.