YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/6272 E.  ,  2023/6964 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/392 E., 2023/74 K.
HÜKÜM/KARAR : Kısmen Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen hizmet tespiti ve prime esas kazancın tespiti davasında verilen karara kaşı feri müdahil tarafından istinaf başvurusu yapılması üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından istinaf başvurusunun esastan reddine dair verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının davalı vekili ile feri müdahil SGK vekili temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, dava dilekçesinde, davacının 01.02.2013 yılından 14.04.2017 yılına kadar davalı şirkete ait işyerinde imalat müdürü olarak aylık 3.200,00 TL net ücretle çalıştığını, davacının çalıştığı süre içerisinde isgorta primlerinin yatırıldığını bildiğini, ancak Sosyal Güvenlik Kurumuna müracaat ettiğinde 4 yılı aşkın olan çalışma süresi boyunca sadece 180 gün prim ödemesinin yapıldığını öğrendiğini, bu durumun davacıyı maddi kayba uğrattığı gibi emeklilik işlemlerinin de gecikmesine sebep olduğunu, beyanda davacının davalı şirkete ait işyerinde aylık 3.200,00 TL net ücretle çalıştığının ve sigorta başlangıç tarihinin 01.02.2013 tarihi olarak tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
1.Feri Müdahil Sosyal Güvenlik Kurumu vekili cevap dilekçesinde; öncelikle açılan davanın husumet yönünden riddi ile davanın 5 yıllık hak düşürücü süreye uğraması nedeniyle reddi gerektiğini, davalı kurum kayıtlarının öncelendiğinde davacının davalı işyerinde belirtilen tarihlerde çalıştığını gösterir herhangi bir bordro kaydı işe giriş bildirgesi gibi belgelerin yer almadığını, bu bakımdan bordo kayıtlarında ismi bulunmayan davacının söz konusu işyerinde çalışmaya başladığını gösterir herhangi bir delilin mevut olmadığını, davalı kurum aleyhine açılan davanın esas yönünden reddi gerektiğini, davacının çalıştığı davayı ispatlayabilmesi için davalı kurum kayıtlarının aksi ispat edilecek derecede yazılı delillerin ileri sürelmesi gerektiğini, davanın sadece tanık beyanları ile ispatının mümkün olmadığını, tanıklakın bordroda ismi geçen aynı veya koşmu işyeri çalışanları olması gerektiğini, beyanla haksız ve yasal dayanaktan yoksun olarak açılan davanın reddini talep etmiştir.

2.Davalı Uyar Çelik Endüstrisi San. Tic. A.Ş cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 07.12.2018 tarihli ve 2017/179 E.2018/385 K. sayılı kararıyla, davanın kısmen kabulü ile davanın kısmen kabulüne,

1- Davacının, 20.03.2013-25.03.2014 tarihleri arasında davalı şirkete ait 1095862.041 sıra numaralı işyerinde; 26.03.2014-14.04.2017 tarihleri arasında ise yine davalı şirkete ait 1103573.41 sıra numaralı işyerinde kesintisiz olarak hizmet akdi ile çalıştığının tespitine,

2- Davacının, 20.03.2013-18.09.2013 tarihleri arasındaki prime esas kazancının, kuruma bildirilen kadar olduğunun tespitine,

3- Kuruma hiç bildirilmeyen çalışma dönemlerine ait prime esas kazançlar yönünden;
2013 yılı 9. ayında davacının aylık brüt ücretinin 3.212,93 TL olduğunun ve kuruma eksik bildirilen prime esas kazancın brüt 1.270,72 TL olduğunun,
2013 yılı 10. ayından itibaren 2014 yılı 2. ayına (bu ay dahil) kadar aylık brüt ücretinin ve kuruma bildirilmesi gereken aylık prime esas kazancının brüt 3.212,93 TL olduğunun,
2014 yılı 3. ayından itibaren 2014 yılı 7. ayına (bu ay dahil) kadar aylık brüt ücretinin ve kuruma bildirilmesi gereken aylık prime esas kazancın brüt 3.293,25 TL olduğunun,
2014 yılı 8. ayından itibaren 2015 yılı 2. ayına (bu ay dahil) kadar aylık brüt ücretinin ve kuruma bildirilmesi gereken aylık prime esas kazancın brüt 3.375,58 TL olduğunun,
2015 yılı 3. ayından itibaren 2015 yılı 7. ayına (bu ay dahil) kadar aylık brüt ücretinin ve kuruma bildirilmesi gereken aylık prime esas kazancın brüt 3.459,97 TL olduğunun,
2015 yılı 8. ayından itibaren 2016 yılı 2. ayına (bu ay dahil) kadar aylık brüt ücretinin ve kuruma bildirilmesi gereken aylık prime esas kazancın brüt 3.546,47 TL olduğunun,
2016 yılı 3. ayından itibaren 2016 yılı 7. ayına (bu ay dahil) kadar aylık brüt ücretinin ve kuruma bildirilmesi gereken aylık prime esas kazancın brüt 3.635,14 TL olduğunun,
2016 yılı 8. ayından itibaren 2017 yılı 2. ayına (bu ay dahil) kadar aylık brüt ücretinin ve kuruma bildirilmesi gereken aylık prime esas kazancın brüt 3.726,01 TL olduğunun,
2017 yılı Mart ayındaki aylık brüt ücretinin ve kuruma bildirilmesi gereken aylık prime esas kazancın brüt 3.819,16 TL olduğunun,
2017 yılı Nisan ayındaki aylık brüt ücretinin brüt 3.819,16 TL olduğunun ve on dört günlük çalışması karşılığı kuruma bildirilmesi gereken prime esas kazancın brüt 1.782,28 TL olduğunun tespitine,
karar verilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesi kararının süresi içerisinde feri müdahil SGK vekilinin istinafı üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Birinci Bozma Kararı
1.Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı feri müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 20.01.2021 tarihli ve 2020/6656 2021/499
K. sayılı ilamında "... Somut olayda, Mahkemece, prime esas kazancın tespitine yönelik; davalı işveren tarafından davacıya 14.04.2017 tarihinde Garanti Bankası üzerinden yapılan 26.800 TL’lik toplu ödemeye ilişkin belgenin öncelikle niteliğinin belirlenmesi, bu ödemenin işçilik alacakları kapsamında yapılan bir ödeme olduğunun anlaşılması halinde hangi döneme karşılık yapıldığının açık ve net şekilde belirlenip bu kapsamda bu ödemenin yapıldığı aya veya akit sona ermişse yapılan ödemenin yalnızca hizmetin gerçekleştiği son ayın prime esas kazancına dahil edilebileceği de dikkate alınmak suretiyle yukarıda açıklanan ilkeler kapsamında toplanan kanıtlardan elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır..." denilmek suretiyle karar bozulmuştur.

B.İkinci Bozma Kararı
1.Bozma kararına uyan Mahkeme tarafından 01.03.2022 tarihli ve E 2021/61 Esas.2022/64 K. sayılı ilamıyla davanın kısmen kabulü ile,

2.Davacının, 20.03.2013-25.03.2014 tarihleri arasında davalı şirkete ait 1095862.041 sıra numaralı işyerinde; 26.03.2014-14.04.2017 tarihleri arasında ise yine davalı şirkete ait 1103573.41 sıra numaralı işyerinde kesintisiz olarak hizmet akdi ile çalıştığının tespitine,

3.Davacının, 20.03.2013-18.09.2013 tarihleri arasındaki prime esas kazancının, kuruma bildirilen kadar olduğunun tespitine,

4.Kuruma hiç bildirilmeyen çalışma dönemlerine ait prime esas kazançlar yönünden;
2013 yılı 9. ayında davacının aylık brüt ücretinin 3.212,93 TL olduğunun ve kuruma eksik bildirilen prime esas kazancın brüt 1.270,72 TL olduğunun,
2013 yılı 10. ayından itibaren 2014 yılı 2. ayına (bu ay dahil) kadar aylık brüt ücretinin ve kuruma bildirilmesi gereken aylık prime esas kazancının brüt 3.212,93 TL olduğunun,
2014 yılı 3. ayından itibaren 2014 yılı 7. ayına (bu ay dahil) kadar aylık brüt ücretinin ve kuruma bildirilmesi gereken aylık prime esas kazancın brüt 3.293,25 TL olduğunun,
2014 yılı 8. ayından itibaren 2015 yılı 2. ayına (bu ay dahil) kadar aylık brüt ücretinin ve kuruma bildirilmesi gereken aylık prime esas kazancın brüt 3.375,58 TL olduğunun,
2015 yılı 3. ayından itibaren 2015 yılı 7. ayına (bu ay dahil) kadar aylık brüt ücretinin ve kuruma bildirilmesi gereken aylık prime esas kazancın brüt 3.459,97 TL olduğunun,
2015 yılı 8. ayından itibaren 2016 yılı 2. ayına (bu ay dahil) kadar aylık brüt ücretinin ve kuruma bildirilmesi gereken aylık prime esas kazancın brüt 3.546,47 TL olduğunun,
2016 yılı 3. ayından itibaren 2016 yılı 7. ayına (bu ay dahil) kadar aylık brüt ücretinin ve kuruma bildirilmesi gereken aylık prime esas kazancın brüt 3.635,14 TL olduğunun,
2016 yılı 8. ayından itibaren 2017 yılı 2. ayına (bu ay dahil) kadar aylık brüt ücretinin ve kuruma bildirilmesi gereken aylık prime esas kazancın brüt 3.726,01 TL olduğunun,
2017 yılı Mart ayındaki aylık brüt ücretinin ve kuruma bildirilmesi gereken aylık prime esas kazancın brüt 3.819,16 TL olduğunun,
2017 yılı Nisan ayındaki aylık brüt ücretinin brüt 3.819,16 TL olduğunun ve on dört günlük çalışması karşılığı kuruma bildirilmesi gereken prime esas kazancın brüt 1.782,28 TL olduğunun tespitine, karar verilmiştir.

2.Mahkeme kararına karşı feri müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur. Dairemizin 14.09.2022 tarihli ve 2022/7516 2022/10562
K. sayılı ilamında "...Dosya kapsamından, Mahkemece, bozma ilamı sonrasında, 20.03.2013-14.04.2017 tarihleri arasında kesintisiz olarak hizmet akdi ile çalıştığı kabul edilen davacının, prime esas kazancının tespitine ilişkin talebine karşılık ise; davalı şirket tarafından dava öncesinde kısmi olarak yapılan bildirim dönemi olan 20.03.2013-18.09.2013 tarihleri arasındaki bildirimlerde gösterilen prime esas kazanç tutarlarının bu dönem öncesi ve sonrası ihtilaf konusu dönemler için yazılı delil başlangıcı olduğunun kabulü ile tanık beyanlarının da bunu destekler yönde beyanlarının olduğu belirtilerek yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması isabetsizdir.

Mahkemece, önceki bozma ilamında belirtilen ilkeler çerçevesinde ve özellikle 14.04.2017 tarihinde Garanti Bankası üzerinden davacıya yapıldığı belirtilen 26.800 TL’lik toplu ödemeye ilişkin belgenin öncelikle niteliğinin belirlenmesi, bu ödemenin işçilik alacakları kapsamında yapılan bir ödeme olduğunun anlaşılması halinde hangi döneme karşılık yapıldığının açık ve net şekilde belirlenip bu kapsamda bu ödemenin yapıldığı aya veya akit sona ermişse yapılan ödemenin yalnızca hizmetin gerçekleştiği son ayın prime esas kazancına dahil edilebileceği de dikkate alınmak suretiyle toplanan kanıtlardan elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır...." gerekçesiyle bozulmuştur.

C.Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
1-Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davanın kısmen kabulü ile davacının 20.03.2013 - 25.03.2014 tarihleri arasında davalı şirkete ait 1095862.041 sıra numaralı iş yerinde; 26.03.2014 -14.04.2017 tarihleri arasında davalı şirkete ait 1103573.41 sıra numaralı iş yerinde kesintisiz olarak hizmet akdi ile çalıştığının tespitine,

2-Davacının 20.03.2013-18.09.2013 tarihleri arasındaki prime esas kazancının kuruma bildirildiği kadar olduğunun tespitine,

3-Davacının 19.09.2013-30.03.2017 tarihleri arasında asgari ücret karşılığı çalıştığının, 2017 yılı Nisan ayı 14 günlük çalışması karşılığı kuruma bildirilmesi gereken prime esas kazancının brüt 1.782,28 TL olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine," karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ile feri müdahil SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davalı vekili temyiz dilekçesinde davanın zamanaşımına uğradığı, davacı tarafın ücrete dair yazılı delil sunamadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Feri müdahil SGK temyiz dilekçesinde, davanın hak düşürücü süreden sonra açıldığını, çalışma olgusunun ispatlanamadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık,hizmet tespiti ve prime esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2. 5510 sayılı Kanun'un 80 ve 86/9 uncu madde hükümleri.

3. Değerlendirme
1.Dairemizin son bozma ilamında, Mahkemenin, davacının hizmet tespiti istemine dair kararı yerinde ise de prime esas kazanca yönelik isteme dair kararı eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olduğu belirtilmiş olup bozma ilamında,"...Mahkemece, önceki bozma ilamında belirtilen ilkeler çerçevesinde ve özellikle 14.04.2017 tarihinde Garanti Bankası üzerinden davacıya yapıldığı belirtilen 26.800 TL’lik toplu ödemeye ilişkin belgenin öncelikle niteliğinin belirlenmesi, bu ödemenin işçilik alacakları kapsamında yapılan bir ödeme olduğunun anlaşılması halinde hangi döneme karşılık yapıldığının açık ve net şekilde belirlenip bu kapsamda bu ödemenin yapıldığı aya veya akit sona ermişse yapılan ödemenin yalnızca hizmetin gerçekleştiği son ayın prime esas kazancına dahil edilebileceği de dikkate alınmak suretiyle toplanan kanıtlardan elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.." denilmiş olmakla mahkemece tarafların beyanları alınmış buna göre davalı vekili 26.800 TL tutarın 6.800 TLsinin 2013 yılı çalışmasına ilişkin ihbar ve fazla mesai alacağı olarak ödendiğini, 20.000 TL 'nin ise davacıya ise borç verildiği şeklinde beyanda bulunduğu, davacı vekili ise yazılı beyanında,bu tutarın 17.188,74 TL'sinin kıdem tazminatı olarak kendisine ödendiğini, 7.828,98 TL 'nin ihbar tazminatı, olduğunu beyan etmiş, mahkeme de davacı beyanında belirtilen kıdem ve ihbar tazminatının prime esas kazanca dahil edilmeyeceğini belirterek son bozma öncesinde davacı vekilinin sözlü beyanında davacının 2017/Nisan ayında 14 günlük brüt ücret tutarının 1.782,28 TL olduğu yönündeki beyanını esas alarak prime esas kazanç yönünden 2017 yılı Nisan ayı 14 günlük çalışması karşılığı kuruma bildirilmesi gereken prime esas kazancının brüt 1.782,28 TL olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 19.09.2013-30.03.2017 tarihleri arasında asgari ücretle çalıştığının tespitine karar vermiştir.

2.Mahkemece, 2017/Nisan ayında 14 günlük brüt ücret tutarının 1.782,28 TL olduğu yönündeki davacı beyanına dayalı hüküm kurulmuş olması isabetsiz olup söz konusu ücretin bu miktar olduğuna dair dayanak deliller araştırılmak suretiyle varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
İlk Derece Mahkemesi kararının sair temyiz itirazları incelenmeksizin BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 15.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.