YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/6256 E.  ,  2023/8148 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2862 E., 2022/2315 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Derik Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/196 E., 2022/620 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 01.11.1985 - 29.06.1992 tarihleri arasında ... ili, Derik ilçesi, ...barajında davalı şirkette işçi olarak çalışmasına rağmen, bir kısım çalışmalarının Kuruma bildirilmediğini, çalışmalarının kesintisiz olduğunu, davalı işverene karşı açılan çok sayıda emsal dosyanın Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiğini belirterek, müvekkilinin davalı işveren tarafından eksik bildirilen çalışmaların tespitini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı vekili, davanın beş yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, çalışmalarının Kuruma bildirildiğini, davacının iddiasının haksız olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Feri müdahil SGK vekili, 6552 sayılı Kanun gereğince hizmet tespiti davalarında Kurumun sıfatının feri müdahil olduğunu, davanın beş yıllık düşürücü süre geçtikten sonra açıldığını, mahkemece resen gerçek çalışmanın varlığının araştırılması gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; kaldırma kararında belirtilen eksikliklerin ikmal edilerek, yeterli sayıda kamu tanığının dinlendiği, tarafların beyan ve anlatımları, dinlenen tanık beyanları, DSİ cevabi yazısı, kolluk araştırması ve SGK kayıtlarından anlaşıldığı üzere; davalı şirketin baraj inşaatını yüklendiği ve 29.06.1992 yılına kadar baraj inşaatının yapımına devam ettiği, geçici kabulün yapılması ile birlikte 29.06.1992 tarihinden itibaren baraj inşaatında fiilen herhangi bir çalışmanın olmadığı, davacı asilin davalı Kurum nezdinde 01.11.1985 tarihinde işe başladığı, sigorta bildirimlerinin ara dönemlerde yapıldığı ve 1986 yılına kadar bildirimlerin devam ettiği, her ne kadar işbu davada tanık sıfatıyla beyanda bulunan bir kısım tanıklar 1994 yılına kadar çalıştıklarını beyan etmiş iseler de; 29.06.1992 yılı itibariyle geçici kabul ile birlikte işin sona erdiği ve fiilen baraj inşaatının devam ettiğine dair dosyaya yansıyan somut bir delilin olmadığı, davacı vekilinin dava dilekçesinde belirtmiş olduğu Mahkememize ait işbu dava ile benzer mahiyette aynı işverene karşı açılan hizmet tespiti davalarındaki emsal kararlar da incelendiğinde; baraj inşaatının bitimi ile birlikte iş akitlerinin sona erdiğinin kabul edildiği ve tanık sıfatıyla dinlenen ...'un işbu davada 1994 yılına kadar çalıştığını beyan etmesine rağmen, Mahkememizce yapılan önceki yargılamalarda tanık sıfatıyla alınan beyanlarında 1992 yılına kadar çalıştığını beyan ettiği, bu haliyle tanığın beyanlarının çelişkili olduğu ve dosyadaki somut bilgiler ışığında tanığın beyanlarının itibar edilebilir olmadığı, davacı işçinin iş akdinin baraj inşaatının bitiminden önce feshedildiğine yahut dönemlik / mevsimlik olarak çalıştırıldığına dair dosyaya yansıyan bir delilin olmadığı, tanık beyanları ve davalı tarafından yapılan işe giriş çıkış bildirimleri nazara alındığında, davacının iddiasını ispatladığı ve davacının belirtilen işe giriş tarihinden itibaren işin sona erdiği tarihe kadar davacının kesintisiz ve asgari ücretle çalıştığı kabulü gerektiği davacı sigortalıya ilişkin olarak işe giriş bildirgesi Kuruma verildiğinden hak düşürücü sürenin sözkonusu olmadığı anlaşıldığından, davacının talebi ile bağlı kalınarak davacının 01.11.1985-29.06.1992 tarihleri arasında ... sicil nolu... İnşaat Ltd. Şirketi isimli işyerinde kesintisiz ve sürekli olarak asgari ücretle çalıştığının tespitine, Kuruma bildirilen sürelerin dışlanmasına, yatırılmayan sigorta primlerinin davalı şirket tarafından ödenmesine ilişkin talebin işbu davanın tespit davası olduğu ve eda hükmü içermeyeceği nazara alınarak reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davalı işveren vekili, davanın beş yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, Mahkemece eylemli çalışma olgusunun yeteri kadar araştırılmadığını, husumetli ve akraba olan tanık beyanlarının Mahkemece gerekçeye esas alındığını belirterek, kararı istinaf etmiştir.

2.Feri müdahil SGK vekili, karar başlığında ihbar olunan olarak gözüktüklerini, yasa gereği davadaki sıfatlarının feri müdahillik olduğunu, davanın beş yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, baraj inşaatının mevsimlik iş olmasına rağmen kesintisiz kabul edilmesinin hatalı olduğunu, Kurumun kendisini vekil ile temsil ettirmesine rağmen lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinin hatalı olduğunu belirterek kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamından, davacı adına davalı tarafından düzenlenen 01.11.1985 tarihli işe giriş bildirgesinin bulunduğu, Kuruma bildirilen hizmetinin bulunmadığı, nizalı dönemde başka yerden bildirilmiş hizmetinin bulunmadığı, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün 27.05.2019 tarihli yazısında ...Baraj İnşaatının 26.09.1992 tarihinde teslim edildiğinin belirtildiği ve bordro tanıklarının dinlenildiği, özellikle tanık ...'ın aynı davalıya karşı açtığı hizmet tespitine ilişkin davalarının Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiği ve davacı ile aynı dönem çalıştıkları gözönüne alındığında, davacının nizalı dönemde kesintisiz çalıştığı anlaşılmış olup, işe giriş bildirgesi verilmiş olması nedeni ile talep edilen dönemin hak düşürücü süreye uğramayacağı değerlendirilmiş, dava tarihi itibari ile Sosyal Güvenlik Kurumunun davadaki sıfatının feri müdahil olduğu dikkate alındığında lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi de yerinde görülmüş olup, Sosyal Güvenlik Kurumunun sıfatı ihbar olunan olarak gözükse de, maddi hatanın mahallinde her zaman düzeltilebilir hataya dayalı olduğu anlaşıldığında Daire karar başlığında düzeltmiş olup, davacının davalı işyerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığına dair Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla davalı vekili ve feri müdahil Kurum vekilinin istinaf istemlerinin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepler
1.Davalı işveren vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrarla bozulmasını istemiştir.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; kararın hatalı olduğunu belirterek bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, asıl ve birleşen davada Kurumca iptal edilen çalışmaların gerçek ve fiili olduğunun tespiti ile aksine Kurum işleminin iptali, yaşlılık aylığının yeniden bağlanması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesi ve 6100 sayılı Kanun'un "Hükmün kapsamı" kenar başlıklı 297 inci maddesi hükümleridir.

3.Değerlendirme
Eldeki dava dosyasında; davacının davalıya ait...sicil nolu işyerinden bildirimlerinin yapıldığı halde, Mahkemece aynı iş yerine ait 6883 nolu sicil numarasından tespitin yapıldığı bu hususun infazda karışıklığa sebep olacağı bu nedenle çalışmaların geçtiği işyeri sicil numarasının doğru şekilde belirtilmesi gerekirken bunun belirtilmemiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının bu kısımları düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1-Davalı Kurum vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine,

2-Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, davalı Kurum vekilinin temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının 2 numaralı bendinde yer alan "Davacı ...'in 01.11.1985 - 29.06.1992 tarihleri arasında ... sicil nolu... İnşaat Ltd. Şirketi isimli işyerinde kesintisiz ve sürekli olarak asgari ücretle çalıştığının tespitine kuruma bildirilen sürelerin (01.11.1985 - 31.06.1986 tarihleri arasındaki toplam 15 gün) dışlanmasına, yatırılmayan sigorta primlerinin davalı şirket tarafından ödenmesine ilişkin talebin reddine, " ibaresinin çıkarılarak yerine "Davacı ...'in 01.11.1985 - 29.06.1992 tarihleri arasında...sicil nolu... İnşaat Ltd. Şirketi isimli işyerinde kesintisiz ve sürekli olarak asgari ücretle çalıştığının tespitine Kuruma bildirilen sürelerin (01.11.1985 - 31.06.1986 tarihleri arasındaki toplam 15 gün) dışlanmasına, yatırılmayan sigorta primlerinin davalı şirket tarafından ödenmesine ilişkin talebin reddine" ibaresinin yazılmasına ve hükmün bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

14.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.