YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/6140 E.  ,  2024/1790 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2888 E., 2023/411 K.
HÜKÜM/KARAR : Direnme
İLK DERECE MAHKEMESİ : Turgutlu 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2014/423 E., 2020/286 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... İnşaat Harita Müh.Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve davalı Kurum vekilinin tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulüne, kararın kaldırılmasına, yeniden karar vermek suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizce yapılan inceleme sonunda kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince yapılan yargılama neticesinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizce yapılan inceleme sonunda kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

Direnme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan gündem ve dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 1131601.45.01 sayılı ... İnş. Ltd. Şti.'ye ait işyerinde 05.11.2012 tarihinde hizmet aktine dayalı çalışmaya başladığını ve 31.07.2013 tarihinde işten çıkartıldığını, bu dönem içerisinde devamlı ve kesintisiz olarak 268 gün çalışmasına rağmen SGK.ya yapılan bildirimin 135 gün olduğu, bildirilmeyen 133 günlük süre için hizmet süresinin tespitine karar verilmesini istediğini talep ettiği görülmüştür.

II. CEVAP
Davalı işverenin cevap dilekçesinde özetle; davalı işyeri ... Tas. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin inşaat yapım ve tasarımı üzerine faaliyet gösterdiğini, davacının hiçbir zaman şirket bünyesinde çalışmadığını, şirketin zaman zaman taşeron firmalarla da çalıştığını, davacının taşeron firma bünyesinde sigortalı gözükmüş olabileceğini, davacının taşeron firmanın üstlenmiş olduğu iş ile ilgili olarak inşaatlarda hiçbir zaman görev almadığını beyan ederek davanın reddini talep ettiği görülmüştür.

SGK vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Kurum kayıtlarının resmi belge vasfında olduğunu, aksinin ancak yazılı deliller, ücret bordroları ve sair nitelikteki belgeler ile ispat edilebileceğini, çalışma iddiasının soyut nitelikte olduğunu, dava konusu istemin sadece tanık ile ispatlanmasının mümkün olmadığını ve davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddedilmesi gerektiğini talep ettiği görülmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 03.03.2020 tarihli ve 2014/423 Esas, 2020/286 Karar sayılı kararıyla; dosya kapsamında kayıt ve belgelerden dinlenen bodro tanıklarının beyanları, 15.11.2012 tarihinden itibaren davacıya ücret ödemesi yapıldığını gösteren cari hareket raporu dökümü, SGK'ya yapılan kısmi hizmet bildirimi, davacının kesintili çalıştığına dair ücret bordrosu veya puantaj kaydının bulunmaması hususları bağlamında asıl işveren ... Tasarım İnş. San. Tic. Ltd. Şti. alt taşeronu ... İnş. Müh. Taah. San Tic. Ltd. Ştine ait 1131601.45.01 sicil sayılı işyerinde 13.11.2012- 20.05.2013 tarihleri arasında harita teknikeri ve büro elemanı olarak toplam 188 gün çalıştığı ve bu çalışmaların 115 günlük kısmının Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirildiği, 73 gün daha asgari ücretle çalıştığı ve bu çalışmalarının 73 günlük kısmının Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmediğinin tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... İnşaat Harita Müh.Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 29.01.2021 tarihli ve 2020/2108 Esas, 2021/143 Karar sayılı kararıyla; davalı ... İnşaat Harita Müh.Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve davalı ... Başkanlığı vekilinin istinaf başvurularının kabulü ile Turgutlu 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi'nden verilen 03.03.2020 tarih, 2014/423 Esas ve 2020/286 Karar sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.2 hükmü gereğince kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Daire bozma ilamında; davacının davalıya ait işyerinde kısmi bildirimleri mevcut olup; davacı tarafından bildirilen süreler haricinde de kesintisiz çalıştığı iddia edilmektedir. İlgili Bölge Adliye Mahkemesince, dinlenilen tanıkların beyanlarına itibar edilmemiş olmasına rağmen; re’sen araştırma ilkesi gereğince davacının iddialarının araştırılması ve de delillerin toplanılması ilgili hususlar yerine getirilmemiştir. Halbuki inşaat işçisi tanıkların da büroya iş için gidip gelmeleri mümkün olabileceği gibi büro elemanının da inşaata gitmesi mümkün olup sırf bu nedenle inşaat işçisi olmalarından dolayı beyanlara itibar edilememesi yerinde görülmemiştir. İlgili Bölge Adliye Mahkemesince, belirtilenler ışığında, talep dönemi itibari ile bordro tanıklarının re’sen tespit edilerek, kendi çalıştığı dönemler de belirlenmek suretiyle davacının iddia edilen hizmetinin kesintisiz olup olmadığı; her türlü kuşkudan uzak şekilde tereddütsüz saptanarak elde edilecek sonuca göre karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Verilen Kararı
Bölge Adliye Mahkemesi kararı ile bozma ilamıyla birlikte davacıya duruma günü ve HMK 150 inci maddesi yönünden işlem yapılacağı ihtarını içerir tebligat yapılmış; davacı taraf, HMK 373/3 maddesi gereğince, bozma ilamına uyulup uyulmayacağı konusunda karar verilecek duruşmaya mazeretsiz olarak katılmadığı, duruşmaya katılan davalı vekili ise davayı takip etmeyeceğini beyan ettiği, dosyanın işlemden kaldırıldığı 02.03.2022 tarihinden başlayarak 3 ay içinde yenilenmediği anlaşıldığından, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 150/5 maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

C. Bozma Kararı
1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Daire bozma ilamında; 6100 sayılı Kanun'un 358 inci maddesi gereğince davacı vekilinin açılan duruşmaya mazeretsiz gelmemesi halinde, tahkikatın yokluklarında devam edeceği değerlendirilmeksizin, davanın açılmamış sayılmasına dair hüküm tesis edilmiş olması isabetsiz bulunduğu belirtilmiştir.

D. Bölge Adliye Mahkemesince Verilen Direnme Kararı
Bölge Adliye Mahkemesi kararı ile temyiz incelemesi sonucu verilen bozma kararı üzerine sürdürülen yargılamanın, istinaf kanun yolu düzenlemesine ilişkin HMK hükümleri uyarınca sürdürülmesine ve HMK 356 ncı maddesindeki duruşmalı istinaf incelemesine ilişkin düzenlemelerin temyiz sonrası aşamada uygulanma olanağı bulunmadığından; bozma ilamı içeriğinde atıf yapılan HMK 358 inci maddesi uyarınca işlem yapılması gereğini kabule olanak bulunamamıştır. Aksine yaklaşımla, "tahkikat yokluklarında yapılarak karar verilir... başvuru reddedilir... " düzenlemesi uyarınca sonuca gidilmesi halinde; bozma ilamının sonuç doğurmaması olasılığı ortaya çıkacağı gibi; tahkikat gereği öngörmeyen bozma ilamları yönünden de herhangi bir işlem yapılması imkanı bulunamayacağı, ayrıca, bozma ilamı üzerine taraflar usulüne uygun biçimde davet edilip dinlenmeden karar verilemeyeceği; bozma ilamı üzerine taraf teşkilinin sağlanmasının yasal zorunluluk olduğu da dikkate alınarak, bozma ilamına uyulmasına hukuki olanak bulunmadığı gerekçesiyle önceki kararda direnilmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen direnme kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi kararının hatalı olduğunu, davacı iddialarının tanık beyanları ile kanıtlandığını Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, bozma sonrası Bölge Adliye Mahkemesince yapılan yargılamada davacının duruşmaya katılmaması durumunda işlemden kaldırılıp, açılmamış sayılmasına karar verilip verilmeyeceği noktasında toplandığı anlaşılmaktadır.

D. Gerekçe
1. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 ve 373 üncü maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79 uncu madde hükümleridir.

2. Değerlendirme
Bölge Adliye Mahkemesince, tensip zaptı ile birlikte duruşma tarihinin 02.03.2022’ye verildiğini gösterir şekilde, davacı vekiline elektronik tebligat yapıldığı; iş bu tebligatın davacı vekili tarafından 17.01.2022 tarihinde açılarak görüldüğü, belirlenen duruşma tarihinde davacı vekilinin mazeretsiz olarak duruşmaya gelmediği, bu kapsamda dosyanın 6100 sayılı HMK’nın madde 150/1 uyarınca işlemden kaldırıldığı; davanın işlemden kalkma tarihinden sonra üç ay içinde yenilenmemesi hasebi ile de 03.06.2022 tarihinde, davanın açılmamış sayılmasına dair karar tesis edildiği, verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 373/3 maddesi düzenlemesi gereği isabetli olduğu anlaşılmakta olup Bölge Adliye Mahkemesinin direnme hükmünde dayandığı yasal dayanaklar ile gerekçeye göre Dairemize ait anılan bozma ilamının ortadan kaldırılması gerektiği anlaşılmıştır.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile direnme kararının yukarıda açıklanan gerekçe ile ONANMASINA,

Aşağıdaki yazılı temyiz harcının ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

26.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.