YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/6018 E.  ,  2024/2166 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/232 E., 2023/8 K.
KARAR : Direnme

Taraflar arasındaki iş kazası tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ...Müh. Tur. San. Dış Tic A.Ş. vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ...Müh. Tur. San. Dış Tic A.Ş. vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizce yapılan inceleme sonunda kararın bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi tarafından Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

Direnme kararı davalı ...Müh. Tur. San. Dış Tic A.Ş. vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, davacı vekili cevap dilekçesi ile temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması istenilmiş ise de 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesi uyarınca isteğin reddine, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan gündem ve dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalılardan ...Müh. Tur. San. Dış Tic. Ltd. Şti.'nin asıl işveren, diğerinin alt işveren olarak yapımını üstlendiği Irak' ın Erbil şehrindeki su arıtma projesi işinde çalışmakta iken davacının 11.01.2011 tarihinde yüksekten düşmek suretiyle yaralandığını belirterek meydana gelen olayın iş kazası olduğunun tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı ...Müh. Tur. San. Dış Tic. A.Ş. vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi ile davalı şirketler arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunmadığı, Erbil'deki su arıtma projesi işinin yapımının 20.10.2010 tarihli sözleşme ile diğer davalı şirkete verildiği, davalının diğer davalı şirketin işçisi olduğu belirtilerek davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

Davalı Kurum vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi ile kazanın sosyal güvenlik hukuku anlamında iş kazası olmadığı belirtilerek davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

Davalı ... Yapı İnşaat Taahhüt San. Tic. Ltd. Şti.'nin ticaret sicilinden terkin edildiği anlaşılmakla ihya kararı alınmak suretiyle Mahkemece taraf teşkili tamamlanmış, davalı ... Yapı İnşaat Taahhüt San. Tic. Ltd. Şti. ünvanlı işyerince davaya cevap verilmemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 29.04.2021 tarihli ve 2017/126 Esas, 2021/339 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulü ile davacı sigortalının davalılar bünyesinde 11.01.2011 tarihinde yaralanması şekilde vuku bulan olayın iş kazası olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...Müh. Tur. San. Dış Tic A.Ş. vekili ve davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 15.09.2021 tarihli ve 2021/2131 Esas, 2021/1418 Karar sayılı kararıyla; davalıların istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...Müh. Tur. San. Dış Tic A.Ş. vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Daire bozma ilamında; Irak ile Türkiye arasında Sosyal Güvenlik Sözleşmesi imzalanmamış olup somut olay çerçevesinde davacının Türkiye’de davalı şirket nezdinde çalışırken geçici süre ile yurt dışına gönderilmesi de söz konusu olmadığından; yurt dışındaki iş bu çalışma yönünden yabancı hukuk mevzuatı olan Irak mevzuatı uygulanacak olup davacı Türkiye sigortalısı değildir. Bu nedenle somut davada, Türk Sigorta Hukuku çerçevesinde iş kazası tespiti söz konusu olmadığına karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Verilen Direnme Kararı
İlk Derece Mahkemesi kararı ile davacının Türkiye'de davalılar arasından akdedilen sözleşme kapsamında çalıştırılmak üzere Irak Ülkesi'ne götürülmüş olduğu, bu haliyle bu iş yerinin 5510 sayılı Kanun kapsamında kabul edilmesi gerektiği, 5510 sayılı Kanun'un 5/g bendi ve MÖHUK 5 ve 27 nci madde dikkate alınmakla eldeki yabancılık unsuru bulunan uyuşmazlıkta Türk Hukukunun uygulanması gerektiği gerekçesiyle önceki kararda direnilmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen direnme kararına karşı süresi içinde davalı ...Müh. Tur. San. Dış Tic A.Ş. vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı... Müh Tur San Dış Tic AŞ vekili; davalı şirketler arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunmadığını, müvekkil şirketin bu işle ilgili işçi çalıştırmadığını, işin tamamının anahtar teslimi diğer davalıya verildiğini, davalının diğer şirket işçisi olduğunu, davanın husumetten ve esastan reddi gerektiğini belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.

Davalı Kurum vekili; Kurum işlemlerinin hukuka uygun olduğunu, aleyhe vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini belirterek temyiz kanun yoluna başvurmuştur.

C. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, iş kazası tespiti istemine ilişkindir.

D. Gerekçe
1. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 ve 373 üncü maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü madde hükümleridir.

2. Değerlendirme
Tanık beyanları, Kurum denetim raporu ve hastane kayıtları, yurda giriş çıkış kayıtları ve davalı işverenler arasında yapılan sözleşme ile Kurum kayıtlarının tetkikinden; davalı ...şirketi ile davalı ... şirketi arasında 20.10.2010 tarihinde imzalanan sözleşme ile Türkiye’de asıl işveren ...şirketinin üstlendiği Irak Devletindeki Shaplawa-Selahaddin Su artıma Projesi işi alt işveren ... şirketine verildiği, ... şirketinin alt işveren olarak 05.11.2010 tarihinde yurt dışına çıkış yapan davacıyı bu sözleşme kapsamında bu işyerinde çalıştırıldığı, davacı anılan sözleşme kapsamında yurt dışı işyerinde kalıp ustası olarak çalışırken 11.01.2011 tarihinde kalıp işinde çalışırken kolon devrilmesi üzerine yaralanmış, davacı Türkiye’de merkezi olan ve Türkiye'de davalılar arasında imzalanan sözleşme kapsamında çalıştırılmak üzere götürüldüğü anlaşılmakta olup, 5510 sayılı Kanun'un 5/g ve 13 üncü maddesi düzenlemesi ile İlk Derece Mahkemesinin direnme hükmünde dayandığı yasal dayanaklar ve gerekçeye göre Dairemize ait anılan bozma ilamının ortadan kaldırılması gerektiği anlaşılmıştır.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası ve 373 üncü maddesinin beşinci fıkraları uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin ilgilisinden alınmasına,

04.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.