YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/5889 E.  ,  2023/7241 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/351 E., 2023/43 K.
KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasında isteğe bağlı sigortalılık tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, ödenen ve geri iade edilmeyen primler nedeniyle isteğe bağlı sigortalılık süresi verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili, Kurum işlemlerinin yerinde olduğunu beyanla davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 06.11.2014 tarihli ve 2014/284 Esas, 2014/452 Karar sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilice istinaf başvurusunda bulunulması ve Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi üzerine davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Daire kararında "...dosya kapsamından davalı Kurum tarafından davacının 28.07.1994 tarihli tevkifatına istinaden 01.08.1994 tarihinden itibaren tescilinin yapılarak 01.08.1994- 08.01.2010 arasında tarım Tarım Bağ-Kur sigortalılık süresi verildiği, verilen sürelere ait primlerin ödendiği, davalı Kurumun tevkifat bulunmaması nedeniyle davacının Tarım Bağ-Kur sigortalılık süresini 01.08.1994- 31.12.1994 olarak güncellediği takip eden tevkifata göre 01.05.2006 tarihi itibariyle yeniden Tarım Bağ-Kur tescili yaptığı, davacının Dairemiz 26.05.2015 tarihli onama kararı ile kesinleşen davasında talebinin tarım bağkur sigortalılık süresini iptal eden Kurum işleminin iptali olduğu, eldeki davada ise talep edilen dönem belirtilmeden prim ödemeleri nedeniyle isteğe bağlı sigortalılık süresinin tespiti talep ettiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece eldeki davada davacının talep ettiği isteğe bağlı sigortalılık süresi açıklattırılarak buna göre bir kesin hüküm değerlendirmesi yapılması..." gereğine işaret edilerek karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...davacı vekiline hangi tarihler arasında isteğe bağlı sigortalılık talebi olduğu açıklattırılmıştır.

Davacı vekili tarafından, davacının 01.01.1995-30.04.2006 ve 09.01.2010-08.04.2010 tarihleri arasında isteğe bağlı sigortalı olduğunun tespitini talep ettiği anlaşılmıştır.

Davacı tarafından yapılandırma kapsamında yapılan ödeme 25.07.2008 tarihinde yapılmıştır.

Yapılan ödeme geriye doğru sigortalılık hakkı sağlamaz. Yargıtayın yerleşmiş uygulamalarında da yapılan ödemelerin ileriye doğru isteğe bağlı sigortalılıkta değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Bu hali ile 25.07.2008 tarihinde yapılan ödemelerin 01.01.1995-30.04.2006 tarihleri arasındaki isteğe bağlı sigortalılık için değerlendirilmesi mümkün değildir. Bu talebin reddi gerekmiştir.

Davacı vekili tarafından 09.01.2010-08.04.2010 tarihleri arasındaki isteğe bağlı sigortalılık talebi incelendiğinde; kurumu bağlamamak kaydı ile davacı tarafından yapılan ödemenin (iade alınan 2005,00 TL geri alındığı için hariç tutulmuştur) isteğe bağlı sigortalılık için 09.01.2010 tarihinden itibaren ne kadarlık bir süreyi karşıladığı sorulmuştur. Anılan primlerin karşılığı kadar günün kabulüne karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmış ve takdiren aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. (Yargıtay 10.Hukuk Dairesi 2021/2383 2021/14887 aynı yönde)" gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, davacının 09.01.2010-08.04.2010 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanun'un 4/1-b maddesi kapsamında isteğe bağlı Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine, fazlaya dair talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Taraf vekilleri kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini belirterek temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, isteğe bağlı sigortalılık süresi tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 2926 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,22.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi..