YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/5858 E.  ,  2023/5683 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2246 E., 2022/604 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Adana 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/106 E., 2021/150 K.

Taraflar arasındaki iş kazasının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının murisinin 15.07.2014 tarihinde davalılara ait iş yerine ilişkin hizmetin ifası esnasında kullanmış olduğu motorsiklete başka bir aracın çarpması neticesinde vefat ettiğini, olaya ilişkin Adana 8. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2014/551 Esas sayılı dosyası ile kamu davası açıldığını belirterek 15.07.2014 tarihinde meydana gelen olayın iş kazası olduğunun tespitini istemiştir.

II. CEVAP
Davalı ... vekili, cevap dilekçesinde özetle; Kadir Kardeşler Pide Fırını adında aynı bölgede 2 tane birbirinden bağımsız fırın bulunduğunu, ortaklık ilişkisinin bulunmadığını, diğer firmanın sahibiin ... olduğunu, iş yerinde ...'ın hiç bir kaydı ve fiili çalışmasının bulunmadığını ileri sürerek davanın karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili, cevap dilekçesinde özetle; diğer davalı ... ile arkadaş oldukları için zaman zaman birbirlerine yardımlarının olduğunu, aynı isimli kendilerine ait ayrı fırınların bulunduğunu, davacının murisi ile resmi ve fiili hiçbir bağlantısının bulunmadığnı, iş ilişkisinin bulunmadığını, murisin kaza yaptığı motorun, diğer davalının kardeşi ...'a ait olduğunu, davacının murisinin özel işleri için motoru ödünç aldığını bildiğini ileri sürerek davanın karar verilmesini istemiştir.

Davalı SGK Başkanlığı vekili, cevap dilekçesinde özetle; murisin kaza tarihinde sigortalılık kaydının olmadığını, murisin geçirmiş olduğu kazanın iş kazası olarak tespit edilemediğini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "... ile davalı iş yeri arasında işçi işveren ilişkisinin olmadığı, söz konusu olayın sadece trafik kazası olduğu" gerekçesiyle "davanın reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili, mahkemece davalı tanık ve davalı asilin beyanları arasındaki çelişkinin giderilmediğini, eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; "davacı murisinin davalı iş yerinde gerçek ve fiili çalışması ispatlanamadığı" gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık meydana gelen kazanın iş kazası olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun'un13 ve devamı maddeleridir.
5510 sayılı Kanun'un13 üncü maddesinin birinci fıkrasında iş kazası,
“a) Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,
b)-(Değişik bend:17.04.2008-5754 S.K./8.mad) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,

c)-Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,

d)-(Değişik bend:17.04.2008-5754 S.K./8.mad) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,

e)-Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen özüre uğratan olaydır.” şeklinde tanımlanmıştır.

3. Değerlendirme
1.Yukarıdaki yasal düzenleme ve açıklamalar ışığında dava irdelendiğinde, Mahkemece verilen karar eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olup yapılan araştırma hüküm kurmaya yeterli değildir.

2.Somut olayda, dava konusu kazanın iş kazası sayılması için; sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, işveren tarafından yürütülmekte olan iş dolayısiyla veya sigortalının işveren tarafından görev ile başka bir yere gönderilmesi yüzünden asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda gerçekleşmesi gerektiği göz önüne alınarak, davacının çalıştığını iddia ettiği işyerinin faaliyeti ilgili kurumlardan, bordro tanıkları ve komşu işyeri tanıklarından sorulmalı, işyerinin ekmek fırını mı pide fırını mı olduğu üzerinde durulmalı, işyerinde motor kurye ile dağıtım hizmeti verilip verilmediği saptanmalı, işyerinde dağıtım ve motor kurye hizmeti varsa, davacının olay tarihi itibariyle dağıtım ve motor kurye görevi bulunup bulunmadığı belirlenmeli, müteveffanın aracı kendi özel işleri için kullanıp kullanmadığı, kazanın kendi özel işini yaparken meydana gelip gelmediği araştırılmalı, davacının görevlendirilmesi ile ilgili bilgi ve görgüye sahip olan tespit edilecek tanıklar dinlenmek ve önceki beyanlarıyla varsa çelişkiler giderilmek suretiyle kazanın meydana geliş şekli hiçbir kuşku ve duraksamaya sebep olmayacak somut şekilde ortaya konulmalıdır.

3.Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan bozmayı gerektirmektedir.

VI. KARAR
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,..22.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

.