YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/5807 E.  ,  2023/7253 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/151 E., 2022/554 K.
KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasında görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda Yargıtay 21.Hukuk Dairesince (Kapatılan) Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı iş yerinde 1993-15.11.2005 dönemindeki hizmetinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalılar Belediye Başkanlığı ve Sosyal Güvenlik Kurumu vekilleri cevap dilekçelerinde davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 13.09.2012 tarihli ve 2009/152-2012/631 E.K. sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne, davacının 23342.21 sicil numaralı Kayapınar Belediye Başkanlığı temlizlik işleri ünvanlı işyerinden cari asgari ücretler yerinden 05.10.1993 – 01.09.2004 döneminde sürekli bi şekilde çalıştığı ve toplam 3917 gün günlük hizmetinin mevcut olduğu ancak; 1994/1 nci dönemde 120 günlük çalışmasının 2 günü, 1994/2 nci dönemde 120 günlük çalışmasının 8 günü, 1994/3 üncü dönemde 120 günlük çalışmasının 8 günü, 1995/1 inci dönemde 120 günlük çalışmasının 4 günü, 1996/1 inci dönemde 120 günlük çalışmasının 90 günü, 1996/2 nci dönemde 120 günlük çalışmasının 120 günü, 1996/3 üncü dönemde 120 günlük çalışmasının 120 günü, 1997/1 inci dönemde 120 günlük çalışmasının 120 günü, 1997/2 nci dönemde 120 günlük çalışmasının 120 günü, 1997/3 üncü dönemde 120 günlük çalışmasının 120 günü, 1998/1 inci dönemde 120 günlük çalışmasının 120 günü, 1998/2 nci dönemde 120 günlük çalışmasının 120 günü, 1998/3 üncü dönemde 120 günlük çalışmasının 120 günü, 1999/1 inci dönemde 120 günlük çalışmasının 58 günü, 1999/2 inci dönemde 120 günlük çalışmasının 120 günü, 1999/3 üncü dönemde 120 günlük çalışmasının 120 günü, 2000/1 inci dönemde 120 günlük çalışmasının 120 günü, 2000/2 inci dönemde 120 günlük çalışmasının 120 günü, 2000/3 üncü dönemde 120 günlük çalışmasının 120 günü, 2001/1 inci dönemde 120 günlük çalışmasının 120 günü, 2001/2 inci dönemde 120 günlük çalışmasının 120 günü, 2001/3 üncü dönemde 120 günlük çalışmasının 120 günü, 2002/1 inci dönemde 120 günlük çalışmasının 120 günü, 2002/2 nci dönemde 120 günlük çalışmasının 120 günü, 2002/3 üncü dönemde 120 günlük çalışmasının 120 günü, 2003/1 inci dönemde 120 günlük çalışmasının 120 günü, 2003/2 nci dönemde 120 günlük çalışmasının 120 günü, 2003/3 üncü dönemde 120 günlük çalışmasının 120 günü, 2004/1 inci dönemde 120 günlük çalışmasının 120 günü, 2004/5 inci dönemde 30 günlük çalışmasının 30 günü, 2004/6 ncı dönemde 30 günlük çalışmasının 30 günü, 2004/7 nci dönemde 30 günlük çalışmasının 30 günü, 2004/8 inci dönemde 30 günlük çalışmasının 30 günü, 2004/9 uncu dönemde 1 günlük çalışmasının 1 günü, olmak üzere diğer Toplam 3051 günün çalışmasının davalı SGK Kurumuna bildirilmediğinin tespitine, 11.06.2012 tarihli bilirkişi raporunun karara ek sayılmasına, karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 21.Hukuk Dairesi'nin (kapatılan) 10.12.2013 tarihli, 2012/20123 Esas ve 2013/23472 Karar sayılı ilamı ile; "Somut olayda, davacının ücret bordrosu bulunduğu halde Kurum kayıtlarına yansıtılmayan 03.03.1999 – 05.05.1999 arasındaki 62 günlük çalışması yönünden davalı işyerinde çalıştığının tespitine karar verilmesi doğru ise de Kuruma bildirilmeyen ve ücret bordrosu bulunmayan diğer dönemlerdeki ücret belgeleri ve bu dönemde davacıya ücret ödenip ödenmediği, ödeme yapılmışsa kim tarafından ödendiği hususu araştırılmadan, işyerine ait dönem bordroları getirtilmeden, dinlenen tanıkların işveren kuruluşun kayıtlarına geçmiş kişiler olup olmadığı tespit edilmeden yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olmuştur" gerekçesine dayalı olarak kurulan hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Birinci Karar
Mahkemenin 24.04.2017 tarih ve 2017/131-2017/131 E., K. sayılı kararı ile uyulan bozma kararı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 21.Hukuk Dairesi'nin (kapatılan) 04.02.2019 tarihli, 2018/1426 Esas ve 2019/530 Karar sayılı ilamı ile;
"Somut olayda, davacının ücret bordrosu bulunduğu halde Kurum kayıtlarına yansıtılmayan 03.03.1999- 05.05.1999 tarihleri arasındaki 62 günlük çalışması yönünden davalı işyerinde çalıştığının tespitine karar verilmesi doğru ise de bozmadan sonra Belediye tarafından gönderilen yazıda iki birim müdürünün isimleri ve 1997 yılında memurluktan istifa ederek başka illere yerleştikleri bildirilmiş olup adı geçen kişilerin talimat yoluyla ifadeleri alınmadan sonuca gidilmiş olması hatalı olmuştur" gerekçesine dayalı olarak kurulan hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile uyulan bozma kararı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapmak suretiyle davanın kısmen kabulüne, davacının 23342.21 sicil numaralı Kayapınar Belediye Başkanlığı temizlik işleri ünvanlı işyerinde cari asgari ücretler yerinden 05.10.1993-01.01.2004 döneminde sürekli bir şekilde çalıştığı ve toplam 3917 gün günlük hizmetinin mevcut olduğu ancak;
• 1994/1 inci dönemde 120 günlük çalışmasının 2 günü,
• 1994/2 nci dönemde 120 günlük çalışmasının 8 günü,
• 1994/3 üncü dönemde 120 günlük çalışmasının 8 günü,
• 1995/1 inci dönemde 120 günlük çalışmasının 4 günü,
• 1996/1 inci dönemde 120 günlük çalışmasının 90 günü,
• 1996/2 inci dönemde 120 günlük çalışmasının 120 günü,
• 1996/3 üncü dönemde 120 günlük çalışmasının 120 günü,
• 1997/1 inci dönemde 120 günlük çalışmasının 120 günü,
• 1997/2 nci dönemde 120 günlük çalışmasının 120 günü,
• 1997/3 üncü dönemde 120 günlük çalışmasının 120 günü,
• 1998/1 inci dönemde 120 günlük çalışmasının 120 günü,
• 1998/2 nci dönemde 120 günlük çalışmasının 120 günü,
• 1998/3 üncü dönemde 120 günlük çalışmasının 120 günü,
• 1999/1 inci dönemde 120 günlük çalışmasının 58 günü,
• 1999/2 inci dönemde 120 günlük çalışmasının 120 günü,
• 1999/3 üncü dönemde 120 günlük çalışmasının 120 günü,
• 2000/1 inci dönemde 120 günlük çalışmasının 120 günü,
• 2000/2 inci dönemde 120 günlük çalışmasının 120 günü,
• 2000/3 üncü dönemde 120 günlük çalışmasının 120 günü,
• 2001/1 inci dönemde 120 günlük çalışmasının 120 günü,
• 2001/2 inci dönemde 120 günlük çalışmasının 120 günü,
• 2001/3 üncü dönemde 120 günlük çalışmasının 120 günü,
• 2002/1 inci dönemde 120 günlük çalışmasının 120 günü,
• 2002/2 inci dönemde 120 günlük çalışmasının 120 günü,
• 2002/3 üncü dönemde 120 günlük çalışmasının 120 günü,
• 2003/1 inci dönemde 120 günlük çalışmasının 120 günü,
• 2003/2 inci dönemde 120 günlük çalışmasının 120 günü,
• 2003/3 üncü dönemde 120 günlük çalışmasının 120 günü olmak üzere toplam 2810 günlük çalışmasının davalı SGK'ya bildirilmesi gerektiğinin tespitine, 11.06.2012 ve 19.07.2016 tarihli bilirkişi raporunun karara ek sayılmasına, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz başvurusunda bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Belediye Başkanlığı vekili temyiz dilekçesinde; resmi bir kurum olan müvekkil Belediye nezdinde yapılan tüm ödemelerin muhasebe birimince, muhasebe işlem fişi düzenlenerek gerçekleştirilmesinin gerektiğini, dolayısıyla davacının SGK girişi yapılmadan resmi bir kurumda çalışmasının ve maaş ödemesinin belgelendirilmemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddinin gerektiğini, Mahkemece eksik inceleme yapıldığını, tanık beyanlarına itibar edilmemesi gerekirken tanık beyanlarının esas alındığını, Kurum'un feri müdahil sıfatının bulunduğunu, bu nedenle aleyhine yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumluluğa hükmedilemeyeceğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davalı işyerinde geçen fiili çalışma olgusunun yöntemince kanıtlanmış olup olmadığı, Mahkemece bu yönde yapılan inceleme ve araştırmanın hükme yeterli bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2. 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme
1. Somut olayda, Mahkemece bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir. Ancak bozmaya uyulduğu halde, bozma gereği yerine getirilmemiştir. 09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca bozma kararına uyan Mahkeme artık bozma kararı gereğince işlem yapmak ve hüküm vermek zorundadır. Gerçekten bozma ilamı ile dinlenmesi gerektiği belirtilen ihtilaf konusu dönemde davalı Belediye Başkanlığında birim müdürü olarak görev yapan Kasım Yüksel'in beyanına başvurulmadan sonuca gidilmesi hatalı olmuştur. Öte yandan duruşmalarda dinlenen ve davalı Belediye'de Muhasebeci olarak görev yapan kamu tanığı ...'nın beyanının, bozma öncesi alınan beyanından farklı olduğu, tanığın beyanları arasında oluşan çelişkinin ise Mahkemece giderilmediği anlaşılmaktadır.

2- Bu durumda Mahkemece yapılması gereken iş, yukarıda belirtildiği şekilde elde edilecek deliller toplanmalı, davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp gerektiğinde araştırma genişletilerek tüm soruşturmalar yapılmalı, uyuşmazlık konusu husus hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

O halde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.

VI. KARAR
Açıklanan nedenlerle,
Temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA,Temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgililere iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,22.06.2023 tarihinde karar verildi.