YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/5759 E.  ,  2023/6394 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2020/107 E., 2022/38 K.
KARAR : Kısmen Kabul

Taraflar arasında görülen hizmet tespiti ve sigorta primine esas kazancın tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı ... feri müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 22.10.2007 ile 27.05.2008 tarihleri arasında geçen ve Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının ve 28.05.2003-01.02.2009 tarihleri arasında prime esas kazançlarının tespitini talep etmiştir.
II. CEVAP
SGK Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili , davacının çalışmalarının İran'da geçtiğini, prime esas kazancının tam olarak bildirildiğini, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 02.09.2014 tarihli ve 2012/206 E.-2014/192 K. sayılı kararıyla; davacının işyerinde kesintisiz olarak çalıştığını ispat edemediği ve gerçekte aldığını iddia ettiği ücretin miktar itibariyle ispatına ilişkin yazılı delil veya yazılı delil başlangıcı ibraz edemediği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. İlk Bozma Kararı
1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. 21.Hukuk (kapatılan) Dairesinin 16.11.2015 tarih, 2015/616 Esas, 2015/20249 Karar sayılı kararı ile; "davacının hizmet cetvelinden 28.05.2003 tarihinde davalı işverence Türkiye'de işe alındığı, 28.05.2003-11.10.2007 ile 27.05.2008-01.02.2009 tarihlerinde davalı işyerinden hizmetinin bildirildiği görüldüğüne göre geçici görevle götürüldüğü anlaşılmaktadır ve sigortalılığının bu ilke kapsamında araştırılması gerekir.

Öte yandan, davacının müdür olarak görev yaptığı anlaşıldığına göre,nitelikli ve tecrübeli bir işçinin, yaptığı işin özelliğine göre asgari ücret üzerinden ücret alması, hayatın olağan akışına aykırıdır. Bu durumun belirlenmesi halinde, işveren tarafından asgari ücret üzerinden düzenlenen belgelerin aksinin kanıtlanamayacağı da düşünülemez.

Mahkemece yapılacak iş, Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan davacının sicil dosyası ile işyerine ilişkin dönem bordrolarını getirtmek, bordro tanıklarını res'en tespit ederek dinlenmek , ücret bordrolarını celbetmek, benzer işi yapan işyerlerinden, gerektiğinde ilgili meslek odasından ve Türkiye İstatistik Enstitüsü'nden emsal ücret araştırması yaparak, elde edilecek sonuca göre karar vermekten ibarettir." denilerek karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin 21.06.2018 tarihli 2016/3-2018/56 sayılı kararı ile bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde davanın kabulü ile davacının 28.05.2003-30.06.2005 tarihleri arasında aylık net 2.400,00. TL; 01.07.2005-30.06.2007 tarihleri arasında aylık net 4.000,00. TL; 01.07.2007-31.12.2007 tarihleri arasında aylık net 5.000,00. TL; 01.01.2008-01.02.2009 tarihleri arasında aylık net 5.500,00. TL ücretle çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

C. Bozma Kararı
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde feri müdahil kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Daire kararında, davacının, bir dönem çalışmasının kuruma işveren tarafından asgari ücretin yaklaşık 2 katı (1.000 TL) prime esas kazanç miktarı üzerinden bildirildiği, dosyada davacının iddia ettiği şekilde en son 5.500 TL prime esas kazançla çalıştığını ispatlayacak yazılı delil bulunmadığı, kredi almak için bankaya verilen belge yazılı delil başlangıcı kabul edilemeyeceğinden sadece tanık beyanları veya emsal ücret araştırması yapılarak sonuca gidilmesinin hukuka uygun olmadığı, davacının 22.10.2007 ile 27.05.2008 tarihleri arasında Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespitine ilişkin olarak mahkemece yapılan araştırma yeterli ve kurulan hükmün doğru bulunduğu, ancak, sigorta primine esas kazanç tutarı konusunda, yönteme uygun irdeleme ve değerlendirme yapılmaksızın, tanık anlatımları ile emsal ücret araştırmasına dayanılarak istemin kabulüne karar verilmesinin bozma nedeni olduğu, davacının 2007/9 ayına kadar kuruma asgari ücretin üzerinde bildirilen prime esas kazanç miktarı olan 1.000 TL’nin gerçek ücretini yansıttığı kabul edilerek, bu miktarın asgari ücrete oranını esas alıp, bundan sonraki dönemleri de bu miktarla uyumlu olacak şekilde tespit ederek karar vermek gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur.

D. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, davacının 28.05.2003- 01.02.2009 tarihleri arasındaki çalışmaları dolayısıyla kuruma bildirilen kazançlarının gerçek kazancından düşük olduğunun ve; 2007/10 uncu dönem 266,67-TL.SPEK primi farkı olarak tespitine, 2007/11 inci dönem 1.000-TL.SPEK olarak tespitine, 2007/12 inci dönem 1.000-TL. SPEK olarak tespitine, 2008/1 inci dönem 1.040-TL.SPEK olarak tespitine, 2008/2 nci dönem 1.040-TL. SPEK olarak tespitine, 2008/3 üncü dönem 1.040-TL. SPEK olarak tesbitine, 2008/4 üncü dönem 1.040-TL. SPEK olarak tespitine, 2008/5 inci dönem 938,60-TL. SPEK primi farkı olarak tespitine, 2008/6 ncı dönem 431,60-TL. SPEK primi farkı olarak tespitine, 2008/7 inci dönem 453,09-TL. SPEK primi farkı olarak tespitine, 2008/8 inci dönem 453,09-TL. SPEK primi farkı olarak tespitine, 2008/9 uncu dönem 453,09-TL. SPEK primi farkı olarak tespitine, 2008/10 uncu dönem 453,09-TL. SPEK primi farkı olarak tespitine, 2008/11 uncu dönem 453,09-TL. SPEK primi farkı olarak tespitine, 2008/12 nci dönem 453,09-TL. SPEK primi farkı olarak tespitine, 2009/1 inci dönem 472,46-TL.SPEK primi farkı olarak tespitine, 2009/2 nci dönemden 1 gün için 15,75-TL. SPEK pirimi farkı olarak, eksik ödenen toplam 11.003,62 TL tutarındaki SGK prim farkının davalı müflis ... Seramik Sanayi ve Ticaret A.Ş'den tahsili ile sigorta sicil kaydına tesciline, 28.05.2003-30.09.2007 arası SGK'ya bildirildiğinden reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve feri müdahil kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili, mahkemenin maaş alacaklarını gösteren cari hesap ekstresini dikkate almadığını, yönetici pozisyonundaki davacının asgari ücretle çalışmasının mümkün olmadığını, davalı şirket lehine verilen vekalet ücretinin hatalı takdir edildiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Kurum vekili, tanıkların işe başlama konusunda beyanının net olmadığını ücret iddiasının yazılı delille ispatlanmadığını belirterek temyiz etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının kuruma eksik bildirilen hizmetinin ve sigorta primine esas kazançlarının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79/10 506 sayılı Kanun'un 77 ve 5510 sayılı Kanun'un 80 inci madde hükümleridir.

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı vekili ve feri müdahil SGK Başkanlığı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekili ile feri müdahil vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgilisine yükletilmesine, Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,05.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.