YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/5579 E.  ,  2023/6070 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/881 E., 2023/43 K.
KARAR : Kısmen Kabul

Taraflar arasında görülen 04.09.1995 - 17.09.2003 tarihleri arasında bağ-kur sigortalısı olması gerektiğinin, 6111 sayılı Yasadan yararlanması gerektiğinin ve 29.06.2011 tarihinde aylığa hak kazandığının tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, 15.03.1995 tarihinde davacının meslek ve oda kaydını yaptırarak, vergi mükellefi olduğunu, buna bağlı olarak ta ... sicil numarasıyla Bağ-Kur sigortalısı olduğunu, emeklilik süresinin dolduğunu düşünen davacının 6111 sayılı kanundan da yararlanarak emekli olmak istediğini bunun için Kuruma başvurduğunu, talebi kabul edilen davacıya emeklilik için banka kredisi kullandırıldığını, Banka Kredisinin davalı kuruma aktarılmasına rağmen sigortalı hizmet süresinin eksik olduğu gerekçesiyle davalı kurum tarafından, başlangıçta kabul edilmesine rağmen emeklilik talebinin reddedildiğini, davalı Kurum tarafından 15.03.1995 - 04.09.1995 dönemi kabul edilirken 04.09.1995 dönemi kabul edilirken 04.09.1995 - 17.09.2003 döneminin kabul edilmediğini, oysa davacının kurumca kabul edilmeyen dönemde İkizce Esnaf Sanatkarlar Odasının 01.12.2011 tarihinde verdiği bilgiye göre davacının 484 üye numarasıyla kayıtlı olduğunu davacının vergi kaydının olmamasının sigortalılığını etkilememesi gerektiğini, oda kaydının sigortalılık için yeterli olduğunu, başlangıçta bu durumun kurumca da kabul edilerek primlerinin alındığını, ileri sürerek 04.09.1995 - 17.09.2003 tarihleri arasında ki sürenin sigortalı hizmetten sayılması, davacının 6111 sayılı Yasadan yararlanması gerektiğinin tespitini, Davacının 29.06.2011 tarihinden itibaren emekli sayılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili, davacıya ait 7172.520.790 sicil sayılı dosyasının tetkikinde davacının tarımsal faaliyeti nedeniyle 01.05.2006 tarihi itibariyle tescilinin yapıldığını, davacının tahsis talebi üzerine, Sosyal Güvenlik Raporu gereğince davacının İkizce Esnaf ve Sanatkârlar Oda kaydının iptal edildiğini, bunun sonucu tahsis talebinin reddedildiğini, ihtilafın çözümünde; 2926 sayılı Kararın 4/a, s. 6/b. ve 7. maddelerinin dikkate alınması gerektiğini, ayrıca 5510 sayılı Karar yürürlük tarihinden (01.10.2008) önce mülga olan 2926 sayılı Kararın 10. maddesinde dikkate alınması gerektiğini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 03.05.2016 tarihli ve 2012/215 E. 2016/224 K. sayılı kararıyla; davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Birinci Bozma Kararı
1.Mahkeme kararına karşı davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 03.10.2018 tarihli ve 2016/14786 E. 2018/7407 K. sayılı ilamında; denetmen raporunda üye kayıt defterinin müteselsil sıra takipli olmadığı belirtildiğinden, sıra kaydının ne şekilde olması gerektiği ve mevcut durumun nasıl olduğu, eksikliğin nasıl tespit edildiği hususları Kurumdan sorularak açıklayıcı bilgi istenilmeli, İkizce Esnaf ve Sanatkarlar Derneğine ait üye kayıt defterinde davacının kayıtlı olduğu 484 nolu sırada silinti yapılmış ise de, eski bilgilerin de davacıya ait olduğu belirlendiğinden ve derneğin yönetim kurulunun 17.09.2003 tarinli kararında davacının terk için müracaat ettiği,bu nedenle kaydının silindiği, aynı gün yeni kayıt için müracaat eden Osman Güney'in 484 no'ya kaydının uygun görüldüğü belirtildiğinden, kaydın silinme nedeni, üyeliğin terki halinde kaydın silinip silinmediği, kapatılan kaydın yerine yeni bir üyenin kaydının yapılmasının mümkün olup olmadığı, üye kayıt defterlerinin tutulma usülünün nasıl olduğu yönünde ilgili dernekten de sorulmak suretiyle detaylı araştırma yapılmalı,elde edilecek sonuca göre üye kayıt defterinin 484 nolu sırasında davacıya ait olan kayıtta kaydın iptalini gerektirecek şekilde usulsüzlük veya eksiklik olup olmadığı tereddütsüz bir şekilde tespit edilmeli; elde edilecek sonuç değerlendirilmek ve 5510 sayılı Yasanın geçici 54. maddesi irdelenmek suretiyle hüküm kurulmalıdır yönünden karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı
1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 09.042019 tarihli ve 2018/424 E. 2019/166 K. sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiş; karara karşı davalı kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2.Dairemizin 26.06.2019 tarihli, 2019/3407 E. 2019/5455 K. sayılı ilamında; somut dosyada mahkemece davacının 04.09.1995 - 17.09.2003 tarihleri arasında 1479 sayılı Kanun gereğince Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine ve davacının 6111 sayılı Yasadan yararlanma hakkı olduğunun tespitine karar verilmesi yerinde ise de; davacıya kullandırılan banka kredisinin iade edilmesi karşısında davacının 29.06.2011 tarihinden itibaren emekliliğe hak kazandığının tespitine karar verilmesi yerinde değildir. Tahsis talebinin kabul edilebilmesi için 1479 sayılı Yasanın 35. maddesi gereğince primlerin ödenmiş olması gerektiğinden Kurumdan tahsis şartları ve davacının borcunu ödeyip ödemediği sorulmalı, ödeme yapılıp yapılmadığı araştırılarak tahsis istemi konusunda sonucuna göre karar verilmelidir yönünden bozulmuştur.

C.Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar; Mahkemece, Banka ile yapılan protokolün 12. Maddesi gereği kullanılmış olan kredinin bankaya iade edileceğinin bildirildiği tespit edilmiş, kullandırılan banka kredisinin iade edilip edilmediğinin tespiti için T.C. Ziraat Bankası İkizce Şubesine müzekkere yazılmış, ilgili kredinin 29.08.2017 tarihinde son ödemesinin yapılarak kapatıldığı bildirilmiştir. Buna göre bozma ilamında aylık bağlanmasının yasal dayanağı olarak tespit edilen 1479 sayılı Yasanın 35. maddesinde yer alan "Yaşlılık aylığından yararlanabilmek için işten ayrılarak yazılı talepte bulunan sigortalının, kadın ise 55, erkek ise 60 yaşını doldurmuş olması ve bu kanuna göre en az 15 tam yıl sigorta primi ödemiş bulunması şarttır" hükmü uyarınca, davacının 15 tam yıl sigorta primi ödeme koşulunu taşıdığı ancak yaş koşulunu yerine getirmediği, 60 yaşını tamamladığı 05.01.2014 tarihinde aylığa müstehak olacağı tespit edildiğinden davacının davasının kısmen kabulüne, davacının 04.09.1995 ile 17.09.2003 tarihleri arasında 1479 sayılı Kanun gereğince Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine, davacının 6111 sayılı Yasadan yararlanma hakkı olduğunun tespitine, davacının 29.06.2011 tarihinden itibaren emekli sayılmasına yönelik talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı kurum vekili yeterli araştırma yapılmadığını belirterek mahkemece verilen kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davalı Kurumca iptal edilen 5510 sayılı Yasanın 4. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi kapsamındaki Bağ-Kur sigortalılığının geçerli olduğunun, 6111 sayılı yasadan faydalanması gerektiğinin ve yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 ncü maddesinin 2 nci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 428.nci maddesi, 438.nci maddesinin 7, 8, 9 uncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrası ve 1476 sayılı Kanun'un 24,25 nci, 5510 sayılı Kanunun ncü maddeleridir.

3. Değerlendirme
İnceleme konusu dosyada; Davacı 04.09.1995 - 17.09.2003 döneminde Bağ-Kur sigortalısı olduğunun, 6111 sayılı Yasadan faydalanması gerektiğinin tespiti ve 29.06.2011 tarihinden itibaren aylığa hak kazandığının tespitini talep etmiş, mahkemece talep edilen sürede 1479 sayılı Yasa kapsamında Bağ-Kur sigortalısı olduğunun ve 6111 sayılı Yasadan yararlanma hakkı olduğunun tespitine, aylık talebinin reddine karar verilmiştir.

Somut davada; davacının 29.06.2011 tarihinde emeklilik talebinde bulunduğu, talebin Kurum tarafından kabul edilmesi nedeniyle banka kredisi kullanılmak suretiyle prim borçlarının tahsil edildiği, daha sonra 04.09.1995-17.09.2003 tarihleri arasındaki bağ-kur hizmetinin iptal edildiğinden bahisle tahsis talebinin reddedildiği anlaşılmaktadır. Davacının hizmet cetvelinde davacının 15.03.1995 - 17.09.2003 döneminde 1479 sayılı Yasa, 01.05.2006 - 30.06.2011 döneminde 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalılığının ve 510 gün askerlik borçlanması olduğu görülmektedir.

Mahkemece bozma ilamı kapsamında yapılan araştırma sonucunda davacıya kullandırılan banka kredisinin iade edilmediği tespit edilmiştir. Tahsis koşullarının incelenmesi sonucunda davacının 05.01.2014 tarihi itibariyle aylığa hak kazandığı tespit edilmiş ve hükmün gerekçe kısmında bu husus belirtilmiş olmasına rağmen hüküm kısmında kabule uygun karar verilmemesi, aylık talebinin reddedilmesi yerinde değildir.

Mahkemece yukarıda belirtilen maddi ve hukuki olgular gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Ne var ki, bu konuların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle; Hükmün 1/c bendinin silinmesine, yerine;
"c) Davacının 01.02.2014 tarihinden itibaren aylığa hak kazandığının tespitine " yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, 29.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.