YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/5434 E.  ,  2023/5695 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2021/375 E., 2022/530 K.
KARAR : Kısmen kabul
Davalı Kurum vekili

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı, davalı ... ve davalı ... Başkanlığı vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 01.02.1997-22.08.1997 tarihleri arası ve askerlik dönüşü 01.01.1999-30.01.2005 tarihleri arasında davalılara ait inşaat işyerinde geçen ve kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 04.06.2013 tarihli ve 2012/185 Esas 2013/354 Karar sayılı kararıyla; açılan davanın davalı ... bakımından husumet yokluğundan, davalı ... ve... Kardeşler Yapı Malzeme Sanayi Ticaret Ltd. Şti. bakımından hak düşürücü süre yönünden reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. İlk Bozma Kararı
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Daire kararında ,davacının sair temyiz itirazlarının reddine karar verilmiş, davacı adına düzenlenmiş işe giriş bildirgesinin Kuruma verilmiş olması ve davacının 01.05.1997-01.07.1997 tarihleri arası 21 gün çalışmasının Kuruma bildirilmesi nedeniyle davalı ...'e ait işyerindeki çalışma yönünden davacının talebinin hakdüşürücü süreye uğramayacağı, davalı ...'in işyerine ait dönem bordrolarını ve davacının işyeri özlük dosyasını getirtmek, bordro tanıklarını dinlemek, Kurumdan sorulmak suretiyle veya zabıta araştırması ile tespit edilecek komşu işyerlerinde benzer işi yapan işlerle uğraşan işverenler veya bu işverenlerin resmi kayıtlarına geçmiş çalışanların beyanlarına başvurmak, davacının askerlik öncesi ve sonrası ne kadar süre çalıştığını, ara vermesi olup olmadığını açıklattırmak, davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp araştırma genişletilerek yukarıda yer alan hukuki açıklamalar ışığında hakdüşürücü sürenin oluşmadığı da gözetilmek suretiyle tüm deliller birlikte değerlendirilip sonucuna göre karar vermek gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin 16.03.2021 tarihli 2015/19 Esas 2021/178 Karar sayılı kararı ile ,davalı ...'e yönelik açılan davanın kısmen kabulü ile; davacının davalılardan ... adına işlem gören 25965.05.01 sicil sayılı işyerinde hizmet akdine tabi olarak; 22.05.1997-20.08.1997 tarihleri arası 89 gün, 23.02.1999-08.03.2000 tarihleri arası 373 gün, 14.04.2000-06.06.2000 tarihleri arası 53 gün olmak üzere toplam 515 gün çalıştığının tespitine fazlaya ilişkin talebin reddine, Mahkemenin 04.06.2013 tarihli, 2012/185 esas, 2013/354 karar sayılı ilamında "Davanın davalı ... bakımından husumet yokluğundan, davalı ... Kardeşler Yapı Malzeme Sanayi Ticaret Ltd. Şti. bakımından hak düşürücü süre yönünden reddine" karar verildiği, kararın Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin 10.11.2014 tarihli 2014/19820 esas, 2014/23298 karar sayılı ilamı ile bozma kapsamı dışında kalmak suretiyle kesinleşmiş olduğu anlaşılmakla bu hususta karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

A. 2'inci Bozma Kararı
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Daire kararında; ... adına tescilli işyerinin 1999 yılı dönem bordrolarını Kurumdan eksiksiz celbederek, bu dönemde kayıtlı bordro tanıklarını resen belirleyip dinlemek, beyanlar arasında çelişki var ise gidermek, çalışmanın geçtiği iddia edilen dönemde işyerine komşu işyerleri ile bunların bordrolu tanıklarını, tekrar, Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, emniyet, vergi dairesi vasıtasıyla daha ayrıntılı araştırarak tespit ederek beyanlarına başvurmak gereğine işaret edilerek karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile uyuşmazlık konusu olan 1999 yılı dönemine ilişkin olarak davacının davalı bünyesinde çalıştığına dair net, kesin ve somut bir tanık beyanı ve bordro tanığı ile komşu iş yeri tanığı beyanının bulunmaması, davacının 1999 yılına dair davalı bünyesinde çalışmasına ilişkin iddiasını ispat edemediği, bununla birlikte 1997 yılına ilişkin çalışmasını önceki kararlarda ve dinlenilen tanık beyanları ile ispat ettiği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, davacının davalı ... adına kurum kayıtlarında tespit edilen 25965.05.01 sicil sayılı işyerinde; 22.05.1997 - 20.08.1997 tarihlerini kapsar şekilde dönemin asgari ücreti ile 89 gün çalıştığının tespitine, bu davalı yönünden davacının fazlaya ilişkin isteminin reddine, Mahkemenin diğer davalılar yönünden 04.06.2013 tarihli, 2012/185 Esas, 2013/354 Karar sayılı ilamında "Davanın davalı ... bakımından husumet yokluğundan, davalı ... Kardeşler Yapı Malzeme Sanayi Ticaret Ltd. Şti. bakımından hak düşürücü süre yönünden reddine" karar verildiği, kararın Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin 10.11.2014 tarihli 2014/19820 esas, 2014/23298 karar sayılı ilamı ile bozma kapsamı dışında kalmak suretiyle kesinleşmiş olduğu anlaşılmakla davacı tarafından diğer davalılar aleyhine açılan iş bu davada bu hususta karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, davalı ... ve davalı ... Başkanlığı vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili, açılan davada davacının 01.02.1997 tarihinden 22.08.1997 tarihine kadar davalıların yanında çalıştığı, askerden dönüşten sonra 01.01.1999-30.01.2005 arasında davalılar... ve ...'in yanında boya ustası sıfatı ile çalıştığı, daha sonra davalı kardeşlerin... Kardeşler adı altında bir A.Ş. kurdukları ve davacıyı 2005 yılı şubat ayından itibaren bu şirkette çalıştırmaya başladıkları, davacının 21.07.2011 tarihine kadar aralıksız çalıştığını, Yargıtay ilamında hak düşürücü söz konusu olmadığının özellikle berlitildiğini,ancak mahkemece daha önceki kararla verilen hizmetleri de göz ardı ederek yeni bir hüküm kurduğunu, gerekli inceleme yapılmadığını belirterek temyiz etmiştir.

Davalı ... Başkanlığı vekili, eksik inceleme ile hak düşürücü süre gözetilmeden karar verildiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ... vekili, dönem bordrosunda kayıtlı tanıkların tespit edilerek dinlendiği, ancak bu tanıkların davacının ihtilaflı dönemde geçen çalışması hakkında bilgi vermediği, bilirkişi raporunun muğlak olması, davacının davalı bünyesinde çalıştığına dair net, kesin ve somut bir delilin bulunmamasının davacının davalı bünyesinde çalışmasına ilişkin iddiasını ispat edemediğini göstereceği, hak düşürücü sürenin dolduğunun kabul edilmesi gerektiğini belirterek temyiz etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı madde hükümleridir.

3. Değerlendirme
Mahkemenin 16.03.2021 tarihli 2015/19 Esas 2021/178 Karar sayılı kararına konu 22.05.1997-20.08.1997 tarihleri arası 89 gün, 23.02.1999-08.03.2000 tarihleri arası 373 gün, 14.04.2000-06.06.2000 tarihleri arası 53 gün olmak üzere toplam 515 güne ilişkin sürelerin bozma kapsamı dışında kalarak davacı lehine kesinleşmiş olmasına rağmen, Dairemizin 18.10.2021 tarihli 2021/7664 Esas 2021/12340 Karar sayılı bozma ilamına yanlış anlam verilerek ve eksik inceleme ile bozma dışı kalan 22.05.1997-20.08.1997 tarihleri arası dönem hakkında yeniden karar verilmesi; bozma ilamına uygun olarak 1999 yılı dönem bordro tanıklarını dinleyerek bu dönem açısından bozmaya uygun araştırma yapmak yerine, daha önce karar altına alınan ve bozma kapsamı dışında bırakılarak kesinleşen sürelerin tekrar hüküm altına alınması usul ve yasaya aykırı olup bozma sebebidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 22.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.