YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/5431 E.  ,  2023/5915 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2022/199 E., 2023/89 K.
KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasındaki 01.05.1998-31.12.2000 tarihleri arası 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olduğunun tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece bozmaya uyularak verilen davanın kısmen kabulüne karar verilmşitir.

Karar taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, davacının davalı kurumun... Bağ-Kur nosu ile sigortalısı olduğunu, sigortalılığının başlama tarihinin 05.01.1993 taririhi olduğunu, davacının geçimini tarım ve hayvancılıkla sağladığını, elde ettiği sütü SS. 3 nolu tarımsal kalkınma kooperatifine verdiğini, kooperatifine süt vermesinden dolayı 25.04.1998 tarihinden itibaren prim kesilmesine rağmen davalı Kurumun sigortalısı olarak görünmediğini, davacının davalı Kuruma 1994 tarihinden itibaren diğer aylarda/yıllarda verdiği sütlerden dolayı gerekli müracatın yaptığını, fakat davalı kuruma 15.07.2016 tarih 9671496 sayılı dilekçe ile başvurusunu yapmasına rağmen davalı kurum 19.07.2016 tarihli yazı ile talebinin red edildiğini, davacının 19.09.2016 tarih 12481790 sayılı dilekçe ile tekrar başvuru yapmasına rağmen talebinin yine 26.09.2016 tarihli davalı kurumun yazısı ile red edildiğini, davacının 01.05.1998 tarihinden başlayarak 31.12.2000 tarihine kadar tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili, yapılan Kurum işlemlerinin usul ve yasaya uygun olduğunu beyanla davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 15.11.2018 tarih, 2016/386 E.2018/706 K. sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiği, kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine dair verilen kararın davacı vekili tarafından temyizi üzerine Dairemiz 16.03.2021 tarih, 2020/62 Esas 2021/Karar sayılı ilamı ile, " ...eldeki davaya konu somut olayda; davacı 01.05.1998-31.12.2000 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitini talep etmiş, mahkemece, davanın reddine dair hüküm kurulmuştur.

Davacı kooperatife süt teslimi yaptığını ve dolaysıyla tespitini istediği sürede hayvan yetiştiriciliği (süt üreticisi) ile ilgili faaliyeti olduğunu iddia etmekte olup mahkemece; 01.05.1998-31.12.2000 dönem yönünden sütçülük faaliyeti ile ilgili araştırma yetersizdir. Mahkemece, 01.05.1998-31.12.2000 tarihleri arasında davacının 2926 sayılı Kanun'a tabi sigortalılık iradesini ortaya koyacak hususlar ayrıntılı olarak araştırılmalı, bu bağlamda davacının bu faaliyetini nerede, nasıl ne kapsamda yaptığı, faaliyetin devamlılığı ve niteliği kapsamında ürettiği sütleri nerelere sattığı araştırılmak suretiyle yukarıda açıklanan ilkeler çerçevesinde faaliyet araştırması yapılarak sonucuna göre karar verilmelidir..." gereğine işaret edilerek bozulduğu,

Mahkemesince bozmaya uyularak verilen 02.12.2021 tarih, 2021/98 E. 2021/332 K. sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine dair verilen kararın taraf vekilleri tarafından temyizi üzerine Dairemiz 23.03.2022 tarih, 2022/538 Esas 2022/4177 Karar sayılı ilamı ile "...Mahkemece bozmaya uyulduğu halde bozma gereklerinin yerine getirilmediği anlaşılmaktadır.

1- Öncelikle davanın yasal dayanağı 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçiş hükümlerini içeren Geçici 7 nci maddesi gereğince 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddeleri olmadığından ve Dairemiz bozma ilamında kapsamlı bir şekilde, davanın yasal dayanağının 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçici 7 nci maddesi delaletiyle mülga 2926 sayılı Kanun'un 2, 3, 6, 9 ve 10 uncu maddeleri olduğu ve talebin 01.05.1998-31.12.2000 tarihleri arasında kendi nam ve hesabına faaliyet olarak yürütülen tarım Bağ-Kur sigortalılık süresinin tespiti istemli olduğu belirtildiği halde, temyize konu eldeki kararda, davacının, S.S 3 Nolu Tarımsal Kalkınma Kooperatifinde hizmet akdi ile çalışmalarının tespitine dair hüküm kurulması isabetsizdir.

2- Mahkemece yapılacak iş, uyulan bozma ilamı doğrultusunda davacının sigortalılık süresi talep ettiği dönemde, kendi nam ve hesabına yaptığı tarımsal faaliyetleri ile ilgili olarak teslim edilen ürün veya süt bedellerinden yapılan tevkifatlar ve ürün teslimatları ile tarımsal faaliyetin usulünce araştırılarak varılacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir... " gereğine işaret edilerek bozulmuştur.

B. Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemece yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabul kısmen reddine, davacının 1999 yılı Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos ve Ekim dönemlerinde tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine, fazlaya dair istemin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili, dosya içerisine alınan bilgi ve belgeler ile tanık beyanlarına göre davasının kabulü gerekirken reddine karar verildiğini, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini belirterek temyiz başvurusunda bulunmuştur.

Davalı Kurum vekili, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini, davanın reddi gerektiğini belirterek temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalılık tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2926 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

3. Değerlendirme
İnceleme konusu davada davacının 01.05.1998 -31.12.2000 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olduğunun tespitini talep ettiği, dosya içerisine alınan bilgi ve belgeler ile özellikle davalı Kurum tarafından dosya içerisine gönderilen yazıya göre davacının 25.04.1998 tarihli tevkifat listesinde adının bulunması ve 1999/5, 6, 7, 8, ve 10 uncu aylara ait tevkifat kesintilerinin Kurum kayıtlarına intikal ettiğinin belirtilmesi karşısında davacının tüm talep tarihi itibariyle tarımsal faaliyetinin bulunduğu anlaşıldığından, istem gibi davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve Kanun'u aykırı olup, bozma nedenidir.

VI.KARAR
Açıklanan sebeplerle;

Mahkemece verilen kararın BOZULMASINA,Harcın istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın kararı veren Mahkemesine gönderilmesine,25.05.2023 gününde oybirliğiyle karar verildi.