YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/5430 E.  ,  2023/6384 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/3598 E., 2022/15 K.
KARAR : Esastan Red
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 38. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/51 E., 2021/324 K.

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı...Gayr.Gel.İnş.A.Ş. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı...Gayr. Gel. İnş. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalılardan üst işveren...Gayrimenkul Geliştirme İnşaat A.Ş.'nin taşeronu Palm Yapı San. ve Dış Ticaret Ltd. Şti.'de hizmet akdi ile kalıpçı ustası olarak çalışmakta iken, 02.05.2013 tarihinde iş kazası geçirdiğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 5.000.00 TL maddi tazminat ile 50.000.00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 23.09.2021 tarihli dilekçesi ile maddi tazminat talebini 294.220,98 TL olarak ıslah etmiştir.

II. CEVAP
Davalı...A.Ş. vekili cevap dilekçesinde, davacının diğer davalı Palm Yapı San.ve Dış Tic. Ltd. Şti.’nin çalışanı olduğunu, davalının sorumluluğuna gidilecek bir konu bulunmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Palm Yapı San. ve Dış Tic Ltd.Şti. cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı işçinin davalılardan üst işveren...Gayrimenkul Geliştirme İnşaat A.Ş.'nin taşeronu Palm Yapı San. ve Dış Ticaret Ltd. Şti.'de hizmet akdi ile kalıpçı ustası olarak çalışmakta iken, 02.05.2013 tarihinde şantiyede iş kazası geçirerek testere bıçağının bacağını kesmesi sonucu yaralandığı ve SGK tarafından düzenlenen iş görmezlik raporuna göre % 16 oranında maluliyete uğradığı, davalı işverenlerin % 80 oranında kusurlu olduğu, davacı işçinin ise % 20 oranında bir kusurunun mevcut olduğunun kusur raporu ile belirlendiği, zararlarının tespiti ile ilgili olarak hesap bilirkişisinden rapor aldırıldığı, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, davacının sürekli iş göremezlik oranı, işçinin yaşı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutularak manevi tazminat miktarının belirlendiği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, 294.220,98TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 02.05.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 15.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 02.05.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı...A.Ş. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili, SGK tarafından %16 olarak tespit edilen maluliyet oranını kabul etmediklerini, maluliyet oranına ve kusur oranına yönelik itirazların mahkemece dikkate alınmadığını belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile cevap dilekçesinde ve SGK'dan gelen yazı cevaplarına yönelik duruşma sürecinde maluliyet oranına davalı...A.Ş. tarafından herhangi bir itirazda bulunulmadığı, maluliyet oranına yönelik itirazın bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesinde sunulduğu gözetildiğinde bu hususun davacı işçi lehine usuli kazanılmış hak oluşturduğu sabit olduğundan davalı...A.Ş.'nin maluliyet oranına yönelik istinafının haklı olmadığı, Mahkemece hükme dayanak yapılan kusur raporuna göre, kazada davalı işverenlerin %80 oranında, davacı işçinin %20 oranında kusurlu olduklarının anlaşıldığı, kusur bilirkişisinin raporu açık, yeterli, denetime elverişli ve dava konusunu çözer nitelikte olduğundan mahkemece bu raporun hükme dayanak yapılmasında isabetsizlik bulunmadığı, hükme esas alınan hesap raporunun da dosyada bulunan bilgi, belge ve dosya kapsamına uygun olarak hazırlandığı, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, yerleşik yargısal kararlara uyumlu olduğu gerekçeleriyle davalı...A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı...A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili, sürekli iş göremezlik oranına bilirkişi raporu ile itiraz edildiği halde dosyanın Yüksek Sağlık Kuruluna gönderilmediğini, davacının diğer davalı Palm Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin çalışanı olduğunu, kusur oranına itirazı değerlendirilmeden fahiş tazminata hükmedildiğini belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğrayan davacının maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanmayan zararın ödetilmesine ilişkin davalarda (tazminat davaları) öncelikle haksız zenginleşmeyi ve mükerrer ödemeyi önlemek için Kurum tarafından sigortalıya bağlanan gelirin peşin sermaye değerinin tazminattan düşülmesi gerektiği Yargıtay’ın oturmuş ve yerleşmiş görüşlerindendir. Diğer yandan, sigortalıya bağlanacak gelir ve hükmedilecek tazminatın miktarını doğrudan etkilemesi nedeniyle, işçide oluşan meslekte güç kayıp oranının hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeksizin kesin olarak saptanması gerekir.

5510 sayılı Kanun'un 18 inci maddesinde Kurumca yetkilendirilen hekim veya sağlık kurullarından istirahat raporu alınmış olması şartıyla; iş kazası nedeniyle iş göremezliğe uğrayan sigortalıya her gün için geçici iş göremezlik ödeneği verileceği, 19 uncu maddesinde iş kazası sonucu oluşan hastalık ve özürler nedeniyle Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık Kurulları tarafından verilen raporlara istinaden Kurum Sağlık Kurulunca meslekte kazanma gücü en az %10 oranında azalmış bulunduğu tespit edilen sigortalıya sürekli iş göremezlik geliri bağlanacağı; iş kazası ve meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezlik hallerinde meslekte kazanma gücündeki kayıp oranının belirlenmesine ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esasların Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği bildirilmiştir.

5510 sayılı Kanun'un 95 inci maddesine göre "Bu Kanun gereğince, yurt dışında tedavi için yapılacak sevklere, çalışma gücü kaybı, geçici iş göremezlik ödeneklerinin verilmesine ilişkin raporlar ile iş kazası ve meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücü veya çalışma gücü kaybına esas teşkil edecek sağlık kurulu raporlarının usûl ve esaslarını, bu raporları vermeye yetkili sağlık hizmeti sunucularının sahip olması gereken kriterleri belirlemeye, usulüne uygun olmayan sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbî belgeleri düzenleyen sağlık hizmet sunucusuna iade edecek belirlenen bilgileri içerecek şekilde yeniden düzenlenmesini istemeye Kurum yetkilidir. Usulüne uygun sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbî belgeler ile gerekli diğer belgelerin incelenmesiyle; yurt dışında tedavi için yapılacak sevklere, vazife malullük derecesini, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu tespit edilen meslekte kazanma gücünün kaybına veya meslekte kazanma gücünün kaybı derecelerine ilişkin usûlüne uygun düzenlenmiş sağlık kurulu raporları ve diğer belgelere istinaden Kurumca verilen karara ilgililerin itirazı halinde, durum Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunca karara bağlanır.

Kural olarak Yüksek Sağlık Kurulunca verilen karar Sosyal Güvenlik Kurumunu bağlayıcı nitelikte ise de, diğer ilgililer yönünden bir bağlayıcılığı olmadığından Yüksek Sağlık Kurulu Kararına itiraz edilmesi halinde inceleme Adli Tıp Kurumu aracılığıyla yaptırılmalıdır. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 28.06.1976 günlü, 1976/6-4 sayılı Kararı da bu yöndedir.

Adli Tıp 3. İhtisas Kurulundan alınacak rapor ile Yüksek Sağlık Kurulu Kararı arasında sürekli iş göremezlik oranına yönelik görüş ayrılığı bulunduğu takdirde çelişkinin giderilmesi için dosyanın Adli Tıp 2. Üst Kuruluna gönderilerek çıkacak sonuca göre karar verilmesi gerekir.

3. Değerlendirme
Dosya kapsamından, davacının sürekli iş göremezlik oranının Kurum tarafından % 16 olarak belirlendiği, Yüksek Sağlık Kurulu veya sonrasında Adli Tıp Kurumu’ndan alınmış bir rapor bulunmadığı, sürekli iş göremezlik oranının %16 olarak dikkate alındığı 06.09.2021 tarihli hesap raporuna davalının süresinde itiraz ederek, Yüksek Sağlık Kurulu ve Adli Tıp Kurumundan rapor alınmak suretiyle iş göremezlik oranının belirlenmesini talep ettiği, her ne kadar bölge adliye mahkemesinin gerekçesinde, davalının cevap dilekçesinde böyle bir itirazı olmadığı ve SGK'dan gelen yazı cevabına itirazı bulunmadığı belirtilmişse de, Kurumun ilgili yazısının davalıya tebliğ edildiğine dair dosya kapsamında bilgi bulunmadığı gibi en geç hesap raporuna itirazında sürekli iş göremezlik oranına yapılan itirazın usuli kazanılmış hak kapsamında nitelendirilemeyeceği açıktır.

Bu açıklamalar doğrultusunda, somut olayda davalının aşamalarda Kurum tarafından tespit edilmiş % 16 sürekli iş göremezlik oranına itirazlarının bulunduğunun anlaşılması karşısında, davacının iş kazasından önceki ve sonraki dönemlere ilişkin olarak temin edilebilen tüm sağlık raporları dosyaya celp edildikten sonra öncelikle Yüksek Sağlık Kurulu’ndan, itiraz halinde Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesi’nden ve Kurum’un tespit ettiği oranlarla Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesi’nin tespit ettiği oranlar arasında çelişki bulunması ve itiraz edilmesi halinde Adli Tıp Kurumu 2. Üst Kurulu’ndan rapor alınarak davacının sürekli iş göremezlik oranının belirlenmesi gerekirken açıklanan prosedür işletilmeksizin sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

05.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.