YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/5087 E.  ,  2023/5151 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2020/274 E., 2022/290 K.
KARAR : Kısmen Kabul

Taraflar arasında Mahkemesinde görülen rücuan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı Kurum vekili ile davalı Unico Sigorta A.Ş. vekili tarafından tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; ... işyeri çalışanlarından ... 13.03.2002 tarihinde meydana gelen trafik iş kazası sonucunda vefat ettiğini, 2954,33 TL tedavi gideri, hak sahiplerinin 29538,77 TL peşin değerli ölüm aylığı bağlayıp 151,50 TL cenaze yardımı yapıldığını, olayın 506 sayılı Kanun'un 11 inci maddesi gereği iş kazası olduğunu, olay ile ilgili Tire Asliye Ceza Mahkemesinin 2002/113 E Karar sayılı dosyası ile yargılama yapılarak ... 5/8 ...'ün 3/8 oranında kusurlu bulunup cezalandırıldığını, hak sahiplerinin açtığı 2003/263 E sayılı tazminat davasının derdest olduğunu, araçların davalı ... şirketlerine sigortalanmış olduğunu, zarardan sorumlu olduklarını buna göre talep edilen miktarın fazlaya ve kusura ilişkin talep ve dava hakları saklı tutularak işleyecek faizleriyle, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; kusuru kabul etmediğini ölenin mirasçılarının da dava açıp tazminat istediğini davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; kusura zarara itiraz etmiş davanın reddini talep etmiştir.

Davalı Aviva vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkil şirket tarafından kaza neticesi limitin tamamının ölen mirasçıcı Nizamettin Tek'e ödendiğini, 2 yıllık zamanaşımı süresi de dolduğundan davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil şirket tarafından yapılan bir ödeme olmadığını sorumluluklarının olmadığını davanın reddini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 09.06.2016 tarihli ve 2005/200 Esas, 2016/469 Karar sayılı kararıyla; işveren ... Yiyenin Zeytinlik kasabasındaki peynir imalathanesi için davalı ...'ün kullanmakta olduğu işverene ait 35Z2392 plakalı kamyonetle süt toplamak amacıyla ölen... ve ...'un 13.03.2002 günü yola çıktıkları Gökçen Beldesinde ... idaresindeki... plakalı araçla çarpıştıkları kaza sonucu yaralandıkları, ... ...'in tedavi altına alındığı ancak vefat ettiği, davalı ...'in kavşaklarda geçiş önceliğine uymamak kuralını ihlal ederek 5/8 oranında, davalı ...'ün ise kavşaklara yaklaşırken yavaşlamamak kuralı ihlal ederek 3/8 oranında kusurlu olduğu, araçların her ikisinin de ZMMS ile davalı ... şirketlerine sigortalı olması nedeniyle sigorta şirketlerinin poliçe limiti dahilinde meydana gelen maddi zarardan sorumlu tutulması gerektiği anlaşılmakla;

Davanın kabulü ile;
29538,77 TL peşin değerli gelirin 25.08.2003 tarihinden, 2054,33 TL tedavi giderinin 13.03.2002 tarihinden,151,50 TL cenaze giderinin 17.03.2002 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar Aviva (Unico) Sigorta A.Ş. ve ... vekilince temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 17.09.2019 tarihli ve 2018/5391 Esas, 2019/6150
Karar sayılı Bozma ilamında;
2.1.Dava, 13.03.2002 tarihinde meydana gelen trafik-iş kazasında vefat eden sigortalının hak sahiplerine bağlanan gelirler ve yapılan cenaze masrafı ile sigortalıya ölmeden önce yapılan tedavi masraflarının davalılardan rücuan tazmini istemine ilişkin olup, davanın yasal dayanağı, 506 sayılı Kanun'un 26 ve 39 uncu maddeleridir.

Eldeki davada, Kurum sigortalısının hak sahiplerine bağlanan gelirlerdeki artışlı tutarları da içerir şekilde hüküm tesisi isabetsiz olup, usul ve yasaya aykırıdır.

2.2. Davalılardan Aviva Sigorta sigorta şirketinin cevap dilekçesinde ileri sürdüğü ödeme iddiası ve buna ilişkin olarak sunulan 20.03.2003 tarihli ödeme makbuzu ayrıntılı olarak araştırılmalı ve mükerrer ödemeye meydan verilmemesi açısından, ödeme yapılıp yapılmadığı, yapılmışsa tarih ve miktarı yönünden dayanağı belgeler de getirtilerek yöntemince araştırıldıktan sonra, kazanın yapıldığı yıla uygun şekildeki poliçe limitinin ödenmesi halinde, sorumluluğu kalmayacağı için bu davalı hakkındaki davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

2.3. Hükmü temyiz eden sigorta şirketleri yönünden faiz başlangıcı olarak dava tarihinin esas alınması gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olduğundan bahisle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Son Kararı
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalıların kusurlu olduğu bu haliyle kurumca sigortalılar için yapılan ödemelerden (sigorta şirketleri poliçe miktarları ve kapsamı ile sınırlı olmak üzere) sorumlu olduğu anlaşılmakla (ödeme ve temerrüt tarihleri her bir davalı için ayrı ayrı hükümde gösterilmek suretiyle) usulüne uygun olarak düzenlenen hesap raporu hükme esas alınarak Kurum talebinin yerinde olduğu kanaatiyle;

Davanın kısmen kabulü ile,
21.519,39 TL peşin değerli gelirin, davalılardan (sigorta şirketi Aviva Sigorta A.Ş. hariç ve sigorta şirketi ...'nin sorumluluğunun 18.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere) ... bakımından dava tarihi olan 13.05.2005 tarihinden diğer davalılar açısından 25.08.2003 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

151,50 TL cenaze giderinin davalılardan ( sigorta şirketi Aviva Sigorta A.Ş. hariç ve sigorta şirketi ...'nin sorumluluğunun 18.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere) ... bakımından dava tarihi olan 13.05.2005 tarihinden diğer davalılar açısından 17.03.2002 tarihinden itibaren müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

2054,33 TL tedavi giderinin sigorta şirketleri açısından 13.05.2005 tarihinden diğer davalılar açısından 13.03.2002 tarihinden tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı kurum vekili ile davalı Unico Sigorta A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; sigorta şirketinin sadece tedavi giderinden değil, peşin değerli gelirden de sorumlu olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

Davalı Unico Sigorta A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; sigorta şirketinin tedavi giderlerinden de sorumlu olmadığını ve bu nedenle verilen kısmen kabul kararının hatalı olup aleyhine vekalet ücretine de hükmedilmemesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, 13.03.2002 tarihinde meydana gelen trafik-iş kazasında vefat eden sigortalının hak sahiplerine bağlanan gelirler ve yapılan cenaze masrafı ile sigortalıya ölmeden önce yapılan tedavi masraflarının davalılardan rücuan tazmini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1-Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

2-Mahkemenin, Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine, o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “Usuli kazanılmış hak” olarak tanımlayacağımız bu olgu; mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirdiği gibi, mahkemenin kararını bozmuş olan Yargıtay Hukuk Dairesince; sonradan, ilk bozma kararı ile benimsemiş olduğu esaslara usuli kazanılmış hakka aykırı bir şekilde, ikinci bir bozma kararı verilememektedir (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı, Hukuk Genel Kurulu’nun 12.07.2006 gün, 2006/9-508 E., 2006/521 sayılı kararı)

Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur. (04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK).

3. Değerlendirme
1-Sigorta şirketi yönünden kabul edilen 2054,33 TL lik alacak karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 8000 TL’nin altında kaldığı anlaşıldığından davalı Unico Sigorta A.Ş. vekilinin bu kısma yönelik temyiz itirazlarının aşağıdaki şekilde reddine karar verilmiştir.

2- Davacı kurum vekilinin temyiz itirazları yönünden; mahkemece verilen ilk hükmü temyiz etmeyen davalı gerçek kişiler açısından oluşan usuli kazanılmış hak ihlali oluşturacak şekilde hüküm tesis ettiği anlaşılmakla; davacı kurum lehine oluşan usuli kazanılmış haklar gözetilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davalı ... vekilinin temyiz isteminin miktardan reddine,2. Davacı vekilinin temyiz itirazları yönünden,

Temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA,Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren Mahkemesine gönderilmesine,10.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.